Zaloguj się
Jesteś nowy na OX.PL?
Zaloguj się
Jesteś nowy na OX.PL?

Cieszyn: kiedyś i dziś - Kościół Jezusowy

Tym razem kilka słów o cieszyńskiej budowli, która przed z górą trzystu laty zaprojektowana i zbudowana została w taki sposób, że już z daleka widać ją jak na dłoni - niezależnie, z której strony wjeżdżamy do miasta. Mowa oczywiście o kościele ewangelickim!

Reformatorskie idee Marcina Lutra szybko dotarły nad Olzę i protestantom dobrze się żyło w tolerancyjnym mieście do początków XVII wieku, kiedy to katoliccy Habsburgowie postanowili siłą nawrócić cieszyniaków na swoją wiarę. Od 1654 roku luteranie zamieszkujący Śląsk Cieszyński znaleźli się w bardzo trudnej sytuacji – nie mogli posiadać własnych kościołów, Biblii ani żadnych książek religijnych. Wierni brali wówczas udział w tajnych nabożeństwach organizowanych nielegalnie w oddalonych od głównych szlaków zakątkach Beskidów. Okoliczności poprawiły się dopiero w 1707 roku dzięki szwedzkiemu królowi Karolowi XII, który zmusił pokonanego cesarza Józefa I do podpisania ugody altransztadzkiej, na mocy której protestanci mieli odzyskać 121 kościołów oraz wolność religijną, a także mogli wybudować nowe świątynie zwane „kościołami łaski”. W związku z tym dwa lata później Józef I zezwolił na wzniesienie kościoła w Cieszynie. Początkowo był to mały drewniany kościółek z niewielkim ołtarzem i organami, dopiero po roku zaczęto budować właściwy murowany gmach. Pieczę nad pracami sprawowali dwaj budowniczy z Opawy – Hans Georg Hausrucker i Josef Ried – a budowa trwała kilkanaście lat. Gotowy Kościół Jezusowy utrzymany był w stylu późnego austriackiego baroku, mieścił 8000 osób i był jedynym kościołem ewangelickim na całym Górnym Śląsku. W 1750 roku ukończono mierzącą 72 metry wysokości wieżę, na której zainstalowano pierwszy w w mieście piorunochron.

Do dziś na chórze kościoła znajduje się pochodząca z drugiej połowy XVIII wieku Biblioteka Tschammera, która jest najstarszą, najcenniejszą i największą zabytkową biblioteką ewangelicką w Polsce. Powstała ona zgodnie z ostatnią wolą prawnika Bogumiła Rudolfa Tschammera. Imponujący zbiór liczy ponad 23000 tomów, a jego fundamentem stały się książki będące niegdyś własnością pastorów, szlachty, nauczycieli i innych polskich, czeskich oraz niemieckich wiernych kościoła ewangelickiego. W swoim czasie była to pierwsza cieszyńska biblioteka przekazana na użytek publiczny.

Przez wiele lat do Kościoła Jezusowego należeli wierni narodowości polskiej, niemieckiej oraz czeskiej, nie brakowało również zwolenników opcji ślązakowskiej, a rozmaite pochodzenie nie przeszkadzało nikomu we wspólnych modlitwach. Dopiero zmiany polityczne i podział graniczny miasta doprowadziły do rozpadu cieszyńskiej wspólnoty ewangelickiej, czego rezultatem było powstanie w 1920 roku nowej parafii czesko-braterskiej po zachodniej stronie Olzy.


Kościół Jezusowy jako jedyny ze wszystkich „kościołów łaski” od samego zarania istnieje jako funkcjonująca świątynia ewangelicka, przez co jest żywym i materialnym świadectwem ciągłości kulturowej i historycznej Cieszyna. Do dziś z powodzeniem służy nie tylko wiernym, ale także melomanom i pasjonatom muzyki poważnej, których zaprasza na wyjątkowe koncerty i wydarzenia muzyczne. Stanowi zabytek wyjątkowy i wart poznania, którego historia może nas wiele nauczyć, szczególnie w czasach, gdy znowu coraz częściej i głośniej słychać o sporach na tle religijnym. Niestety, decydenci w dalekiej Warszawie najwyraźniej nie podzielają tej opinii, bo wiosną tego roku, pomimo wyraźnego zwycięstwa w internetowym plebiscycie, cieszyński kościół nie wiedzieć czemu wykluczono z wyścigu o laur Znaku Dziedzictwa Europejskiego i pozbawiono szansy na jeszcze skuteczniejszą promocję jego zacnej historii... Cieszyniacy wiedzą swoje – dla nas zawsze pozostanie ważnym symbolem lokalnej tolerancji, pięknym zabytkiem i wyjątkowym miejscem spotkań z wiarą, modlitwą i sztuką.

 

AH

źródło: ox.pl
dodał: AH

Komentarze

5
Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane.
Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin
2017-05-29 09:27:03
L.M.: W Muzeum Śląska Cieszyńskiego, w Sali Rzymskiej, prezentowana jest wystawa miedziorytów drukowanych w Augsburgu w 1735, wykonanych na podstawie rysunków Wernera , a przedstawiających ... Kościoły Łaski (oraz Kościoły Pokoju). Wstąpiwszy więc do muzeum można zobaczyć m.in. jak wyglądał Kościół Jezusowy w latach 30. XVIII wieku!
2017-05-29 11:54:02
czesil: \"Dopiero zmiany polityczne i podział graniczny miasta doprowadziły do rozpadu cieszyńskiej wspólnoty ewangelickiej, czego rezultatem było powstanie w 1920 roku nowej parafii czesko-braterskiej po zachodniej stronie Olzy.\" Nieprawda! Czeskobraterski kościół nie ma nic wspólnego z Śląskiem Cieszyńskim. U nas była tylko konfesja augsburska. Ludność napływowa, czyli czeska przyniosła na ŚC konfesję czeskobraterską. Podział graniczny spowodował budowę dwóch kościołów ewnagelickich w Cz. Cieszynie: polski na Niwach oraz Niemiecko-Ślązakowski na Rozwoju.
2017-05-29 12:17:53
L.M.: Czesilu, może lepiej byłoby: kościół polskojęzycznych ewangelików na Niwach oraz niemieckojęzycznych na Rozwoju. Kościół niemiecko-ślązakowski? - nie było takowego. Tak jak i nie było Braci Czeskich, co wytknąłeś autorowi.
2017-05-29 12:27:07
L.M.: Inna sprawa, że ten właśnie kościół na Rozwoju po II wojnie przejęty został przez Kościół Czeskobraterski. Może stąd ten błąd - bo ten kościół DZIŚ (tj. od II wojny) jest czeskobraterski.
2017-05-30 09:27:09
krzysztof.mm: \&quot;cieszyński kościół nie wiedzieć czemu wykluczono z wyścigu o laur...\&quot;<br />jak to nie wiedzieć czemu - bo teraz kaczyści z rydzykiem i katolickimi biskupami rządzą w tym kraju
Musisz się zalogować, aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta? Zarejestruj się i sprawdź, co możesz zyskać.
To również może Ciebie zainteresować:
Ostatnio dodane artykuły: