Wiadomości

Wkrótce w regionie

Kontakt24

wyświetleń: 2762komentarzy: 4

Jeden czy dwa Cieszyny. Dr Odoj: Współpracujmy

22-10-2012 19:05

- Człowiek nieraz nie jest w stanie jednoznacznie określić swojej tożsamości, a więc jasno odpowiedzieć na pytanie: kim jesteś? Mamy takie przypadki nawet u nas na uczelni. Ktoś nie jest w stanie precyzyjnie wskazać czy jest Ślązakiem, Czechem, Polakiem ? sam nie jest o tym do końca przekonany. Na Zaolziu do dziś istnieją takie rozterki związane z problemem tożsamości i identyfikacji narodowej, etnicznej, lokalnej - mówi nam antropolog dr Grzegorz Odoj z Uniwersytetu Śląskiego.
Na ile Cieszyn i Czeski mogą być jednym miastem? (fot. Ox.pl) Na ile Cieszyn i Czeski mogą być jednym miastem? (fot. Ox.pl)

Łukasz Grzesiczak: Panie doktorze, Cieszyn i Czeski Cieszyn to już jedno miasto czy ciągle dwa osobne organizmy?

dr Grzegorz Odoj: Cieszyn i Czeski Cieszyn to pewien obszar kulturowy, który w ostatnich latach ulega funkcjonalnym przemianom. Tworzy się swoista całość, pewien zintegrowany organizm transgraniczny. Choć nie można bagatelizować granicy, która dzieli oba miasta. Zresztą ona tkwi także w mentalności mieszkańców i przejawia się w często stereotypowym postrzeganiu sąsiadów na przeciwległym brzegu Olzy.

Skąd bierze się ta mentalna granica?

Oczywiście ma ona konotacje historyczne, społeczne, kulturowe. Na terenie Europy można wskazać kilkadziesiąt podobnych przygranicznych miast – nazywamy je „miastami podwójnymi” albo „dwumiastami”. To bardzo ciekawy obszar z punktu widzenia badaczy antropologów. Zupełnie inaczej to „dwumieście” postrzega mieszkaniec Czeskiego Cieszyna czy Cieszyna, a zupełnie inaczej mieszkańcy innych rejonów Polski.

Proszę sobie wyobrazić, że bardzo często goście naszego Uniwersytetu przyjeżdżają z ogromną ciekawością i chęcią – często po raz pierwszy – zobaczenia jak funkcjonują te dwa organizmy miejskie przedzielone rzeką. Dziś wygląda to inaczej, ale ja mam jeszcze w pamięci wycieczkę autokarową do Wiednia, która wyruszyła z Katowic. To był koniec lat 80. Zatrzymaliśmy się w Czeskim Cieszynie, gdzie spotkało nas – mówiąc oględnie – nie najmilsze przyjęcia. Ludzie, często z okien, wykrzykiwali pod naszym adresem inwektywy, zarzucali, że przyjechaliśmy wykupić im towary. Teraz życie tętni zupełnie innym rytmem na tym pograniczu, ale niektóre stereotypy są ciągle mocno osadzone w naszych głowach.

Dlaczego mieszkańcy choćby Polski centralnej często nie rozumieją specyfiki Śląska Cieszyńskiego?

Powodem są inne doświadczenia historyczne, nasza wielokulturowość i wieloreligijność. Na to nakłada się owa specyfika „dwumieścia”. Każdy obszar pogranicza cechuje przenikanie różnych treści kulturowych. Mieszkańcy takich obszarów zawsze byli (i są) szczególnie przygotowani do kontaktów międzykulturowych. Dlaczego? Ktoś powiedział, że na obszarach pogranicza codziennie trzeba zaznaczać swoją odmienność, deklarować własną tożsamość, a jednocześnie ta odmienność jest postrzegana przez innych w różny sposób, już niezależny od nas. To charakterystyczna cecha, która odróżnia nas od centralnych rejonów kraju. Gdy przebywam tam prowadząc studenckie obozy naukowe czy zajęcia warsztatowe dla nauczycieli z zakresu edukacji wielokulturowej, niejednokrotnie spotykam się z zupełnym niezrozumieniem specyficznego usposobienia człowieka pogranicza.

Czym takie usposobienie się charakteryzuje?

Między innymi tym, że człowiek nieraz nie jest w stanie jednoznacznie określić swojej tożsamości, a więc jasno odpowiedzieć na pytanie: kim jesteś? Mamy takie przypadki nawet u nas na uczelni. Ktoś nie jest w stanie precyzyjnie wskazać czy jest Ślązakiem, Czechem, Polakiem – sam nie jest o tym do końca przekonany. Na Zaolziu do dziś istnieją takie rozterki związane z problemem tożsamości i identyfikacji narodowej, etnicznej, lokalnej.

Pokusiłby się Pan o prognozę jak Cieszyn i Czeski Cieszyn będą wyglądały za dwadzieścia lat?

Chciałbym, aby proces integracji i burzenia istniejących jeszcze barier, uniemożliwiających pełne porozumienie wspólnot, dalej postępował. Po otwarciu granicy pojawiły się dogodne warunki do realizacji różnorakich projektów i działań transgranicznych. Chodzi jednak o to, aby mieszkańcy jednego i drugiego Cieszyna mieli świadomość swych kulturowych różnic, a eksponując odmienność potrafili ją zrozumieć. Wszak różnić się w perspektywie kulturowej jest rzeczą piękną. Cóż by to była za nuda i monotonia, gdyby kultura była jednolita, kostyczna ! Nie zapominając o własnej tożsamości współpracujmy i uczmy się siebie nawzajem.

Rozmawiał Łukasz Grzesiczak

23 i 24 października w Cieszynie na Wydziale Etnologii i Nauk o Edukacji UŚ odbędzie się konferencja "Obszary kulturowe współczesnego miasta – funkcje i pogranicza". Dokładny plan konferencji .

źródło: OX.pl
dodał: ŁG 22-10-2012 19:05
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (4)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

jorzin z barzin
22-10-2012 19:42
jorzin z barzin
No to jest przykład prawdziwej sztuki: powiedzieć coś, tak żeby nic nie powiedzieć.
1477
22-10-2012 20:29
1477
Czech, Polak czyli tzw, "ZaOlziak" wiem jedno że te społeczeństwa, czyli dwa miasta oddalane między sobą o 40 metrów rzeką Olzą nie mają żadnej spójności transportowej, a ni autobusu a ni pociągu a w jednym tak dużym miesicie jak Cieszyn - Tesin gdy nie ma wspólnej komunikacji nie wiadomo kim się jest, bo to tak jak by siedzieć w jednej dzielnicy i patrzyć na druga lub np. Sosnowiec, Katowice.
Stanko
22-10-2012 23:38
Stanko
Jak można zamieszczać taki pocięty kadr!
[konto zostało usunięte]
23-10-2012 20:24
[konto zostało usunięte]
Cieszyn po obu stonach jest jeden! Polski Cieszyn i jeszcze mozemy przyjś po swoje! Nasze aż do Frydka!
Musisz się zalogować, aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta? Zarejestruj się i sprawdź, co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

Msze i nabożeństwa online

19-11-2017 06:30

Nie możesz być na mszy lub nabożeństwie? Nic straconego, zawsze możesz uczestniczyć w nich dzięki kamerom udostępnionym online. Poniżej prezentujemy listę kościołów katolickich i ewangelickich z naszego regionu, w których zostały uruchomione transmisje na żywo, również na urządzenia mobilne. 

wyświetleń: 46komentarzy: 0

Norweski triumf w Wiśle

19-11-2017 00:15

Reprezentanci Norwegii okazali się najlepsi w pierwszym drużynowym konkursie Pucharu Świata w sezonie 2017/2018. Johann Andre Forfang, Anders Fannemel, Daniel Andre Tande i Robert Johansson wyprzedzili reprezentantów Polski oraz czwórkę z Austrii. Oba te teamy uplasowały się ex aequo na drugim stopniu podium.

wyświetleń: 180komentarzy: 1

750 lat Skoczowa. Bolesław Noga

18-11-2017 21:30

Jubileusze stanowią okazję, aby na chwilę się zatrzymać, spojrzeć wstecz, podsumować to, co wydarzyło się na przestrzeni lat. Dlatego też wyszliśmy, jako Miejskie Centrum Kultury ''Integrator'', z inicjatywą zadania trzech pytań przed kamerą osobom związanym ze Skoczowem, wyraziście wkomponowanym z racji wielu doświadczeń i pełnionych przez nich ról w lokalną społeczność.

wyświetleń: 198komentarzy: 0

Kopciuszek dla 2-letniego Szymka

18-11-2017 20:15

4 tysiące złotych - tyle datków udało się zebrać wczoraj (17.11) w Szkole Podstawowej w Hażlachu, po spektaklu "Kopciuszek", który został wystawiony przez nauczycieli tej placówki. Pieniądze zostaną przekazane na rzecz chorego Szymonka Zamarskiego.

wyświetleń: 1215komentarzy: 0

''7 cudów świata i inne budowle'' - wystawa Książnicy Cieszyńskiej

18-11-2017 18:45

W czwartek (16.11) na terenie Książnicy Cieszyńskiej odbył się wernisaż wystawy "Siedem cudów świata i inne słynne budowle". Wystawa składa się z wyeksponowanych, bogato ilustrowanych dzieł, pochodzących z okresu od XVI do XIX w., są to druki ze zbiorów Książnicy Cieszyńskiej. W czasie tworzenia wystawy zwrócono szczególną uwagę nie tylko na siedem cudów świata, ale również na inne budowle, w jakiś sposób warte zapamiętania.

wyświetleń: 178komentarzy: 0

Na żywo: konferencja prasowa

18-11-2017 18:25

Konferencja prasowa po Konkursie drużynowym Pucharu Świata w Wiśle. Polacy ex aequo z drużyną Austrii zajęli drugie miejsce w konkursie drużynowym inaugurującym kolejny sezon Pucharu Świata. Na najwyższym stopniu podium stanęła reprezentacja Norwegii. Na niedzielę (19.11.2017) zaplanowano konkurs indywidualny. Zobaczymy w nim siedmiu Polaków: Jakuba Wolnego, Aleksandra Zniszczoła, Dawida Kubackiego, Piotra Żyłę, Stefana Hulę, Macieja Kota i Kamila Stocha.

wyświetleń: 351komentarzy: 0

Cieszyn oczami Dariusza Orszulika

18-11-2017 18:15

Wczoraj (17.11) w galerii na piętrze Księgarni Piastowskiej w Cieszynie miał miejsce wernisaż wystawy Dariusza Orszulika "Cieszyn jest piękny".

wyświetleń: 440komentarzy: 0

Cieszyn zapalił się na fioletowo

18-11-2017 16:30

Wcześniactwo to nie wyrok, jednak ciągle wiele rodziców dzieci przedwcześnie urodzonych nie wie gdzie szukać wsparcia i pomocy. Celem wczorajszej (17.11) fioletowej akcji, która miała miejsce m.in.w Cieszynie było zwrócenie uwagi, właśnie na problem wcześniactwa. 

wyświetleń: 467komentarzy: 1

XVIII Przegląd Pieśni Patriotycznej im. Małgorzaty Papiurek

18-11-2017 15:00

W czwartek 16 listopada 2017 roku w auli Szkoły Podstawowej w Zebrzydowicach odbył się XVIII Przegląd Pieśni Patriotycznej im. Małgorzaty Papiurek – eliminacje.

wyświetleń: 283komentarzy: 0

Strażnicy kontrolowali niewidzialnych

18-11-2017 13:40

Niewidzialni piesi i rowerzyści. Jak to możliwe? Bez właściwych odblasków na nieoświetlonej drodze wieczorem jesteśmy praktycznie niewidoczni. Właśnie takich pieszych i rowerzystów wyłapywali czeskocieszyńscy strażnicy miejscy podczas akcji „Zmierzch”.

wyświetleń: 1548komentarzy: 0
Kontakt z redkacją .