Wiadomości

Wkrótce w regionie

Kontakt24

wyświetleń: 2725komentarzy: 4

Jeden czy dwa Cieszyny. Dr Odoj: Współpracujmy

22-10-2012 19:05

- Człowiek nieraz nie jest w stanie jednoznacznie określić swojej tożsamości, a więc jasno odpowiedzieć na pytanie: kim jesteś? Mamy takie przypadki nawet u nas na uczelni. Ktoś nie jest w stanie precyzyjnie wskazać czy jest Ślązakiem, Czechem, Polakiem ? sam nie jest o tym do końca przekonany. Na Zaolziu do dziś istnieją takie rozterki związane z problemem tożsamości i identyfikacji narodowej, etnicznej, lokalnej - mówi nam antropolog dr Grzegorz Odoj z Uniwersytetu Śląskiego.
Na ile Cieszyn i Czeski mogą być jednym miastem? (fot. Ox.pl) Na ile Cieszyn i Czeski mogą być jednym miastem? (fot. Ox.pl)

Łukasz Grzesiczak: Panie doktorze, Cieszyn i Czeski Cieszyn to już jedno miasto czy ciągle dwa osobne organizmy?

dr Grzegorz Odoj: Cieszyn i Czeski Cieszyn to pewien obszar kulturowy, który w ostatnich latach ulega funkcjonalnym przemianom. Tworzy się swoista całość, pewien zintegrowany organizm transgraniczny. Choć nie można bagatelizować granicy, która dzieli oba miasta. Zresztą ona tkwi także w mentalności mieszkańców i przejawia się w często stereotypowym postrzeganiu sąsiadów na przeciwległym brzegu Olzy.

Skąd bierze się ta mentalna granica?

Oczywiście ma ona konotacje historyczne, społeczne, kulturowe. Na terenie Europy można wskazać kilkadziesiąt podobnych przygranicznych miast – nazywamy je „miastami podwójnymi” albo „dwumiastami”. To bardzo ciekawy obszar z punktu widzenia badaczy antropologów. Zupełnie inaczej to „dwumieście” postrzega mieszkaniec Czeskiego Cieszyna czy Cieszyna, a zupełnie inaczej mieszkańcy innych rejonów Polski.

Proszę sobie wyobrazić, że bardzo często goście naszego Uniwersytetu przyjeżdżają z ogromną ciekawością i chęcią – często po raz pierwszy – zobaczenia jak funkcjonują te dwa organizmy miejskie przedzielone rzeką. Dziś wygląda to inaczej, ale ja mam jeszcze w pamięci wycieczkę autokarową do Wiednia, która wyruszyła z Katowic. To był koniec lat 80. Zatrzymaliśmy się w Czeskim Cieszynie, gdzie spotkało nas – mówiąc oględnie – nie najmilsze przyjęcia. Ludzie, często z okien, wykrzykiwali pod naszym adresem inwektywy, zarzucali, że przyjechaliśmy wykupić im towary. Teraz życie tętni zupełnie innym rytmem na tym pograniczu, ale niektóre stereotypy są ciągle mocno osadzone w naszych głowach.

Dlaczego mieszkańcy choćby Polski centralnej często nie rozumieją specyfiki Śląska Cieszyńskiego?

Powodem są inne doświadczenia historyczne, nasza wielokulturowość i wieloreligijność. Na to nakłada się owa specyfika „dwumieścia”. Każdy obszar pogranicza cechuje przenikanie różnych treści kulturowych. Mieszkańcy takich obszarów zawsze byli (i są) szczególnie przygotowani do kontaktów międzykulturowych. Dlaczego? Ktoś powiedział, że na obszarach pogranicza codziennie trzeba zaznaczać swoją odmienność, deklarować własną tożsamość, a jednocześnie ta odmienność jest postrzegana przez innych w różny sposób, już niezależny od nas. To charakterystyczna cecha, która odróżnia nas od centralnych rejonów kraju. Gdy przebywam tam prowadząc studenckie obozy naukowe czy zajęcia warsztatowe dla nauczycieli z zakresu edukacji wielokulturowej, niejednokrotnie spotykam się z zupełnym niezrozumieniem specyficznego usposobienia człowieka pogranicza.

Czym takie usposobienie się charakteryzuje?

Między innymi tym, że człowiek nieraz nie jest w stanie jednoznacznie określić swojej tożsamości, a więc jasno odpowiedzieć na pytanie: kim jesteś? Mamy takie przypadki nawet u nas na uczelni. Ktoś nie jest w stanie precyzyjnie wskazać czy jest Ślązakiem, Czechem, Polakiem – sam nie jest o tym do końca przekonany. Na Zaolziu do dziś istnieją takie rozterki związane z problemem tożsamości i identyfikacji narodowej, etnicznej, lokalnej.

Pokusiłby się Pan o prognozę jak Cieszyn i Czeski Cieszyn będą wyglądały za dwadzieścia lat?

Chciałbym, aby proces integracji i burzenia istniejących jeszcze barier, uniemożliwiających pełne porozumienie wspólnot, dalej postępował. Po otwarciu granicy pojawiły się dogodne warunki do realizacji różnorakich projektów i działań transgranicznych. Chodzi jednak o to, aby mieszkańcy jednego i drugiego Cieszyna mieli świadomość swych kulturowych różnic, a eksponując odmienność potrafili ją zrozumieć. Wszak różnić się w perspektywie kulturowej jest rzeczą piękną. Cóż by to była za nuda i monotonia, gdyby kultura była jednolita, kostyczna ! Nie zapominając o własnej tożsamości współpracujmy i uczmy się siebie nawzajem.

Rozmawiał Łukasz Grzesiczak

23 i 24 października w Cieszynie na Wydziale Etnologii i Nauk o Edukacji UŚ odbędzie się konferencja "Obszary kulturowe współczesnego miasta – funkcje i pogranicza". Dokładny plan konferencji .

źródło: OX.pl
dodał: ŁG 22-10-2012 19:05
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (4)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

jorzin z barzin
22-10-2012 19:42
jorzin z barzin
No to jest przykład prawdziwej sztuki: powiedzieć coś, tak żeby nic nie powiedzieć.
1477
22-10-2012 20:29
1477
Czech, Polak czyli tzw, "ZaOlziak" wiem jedno że te społeczeństwa, czyli dwa miasta oddalane między sobą o 40 metrów rzeką Olzą nie mają żadnej spójności transportowej, a ni autobusu a ni pociągu a w jednym tak dużym miesicie jak Cieszyn - Tesin gdy nie ma wspólnej komunikacji nie wiadomo kim się jest, bo to tak jak by siedzieć w jednej dzielnicy i patrzyć na druga lub np. Sosnowiec, Katowice.
Stanko
22-10-2012 23:38
Stanko
Jak można zamieszczać taki pocięty kadr!
[konto zostało usunięte]
23-10-2012 20:24
[konto zostało usunięte]
Cieszyn po obu stonach jest jeden! Polski Cieszyn i jeszcze mozemy przyjś po swoje! Nasze aż do Frydka!
Musisz się zalogować, aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta? Zarejestruj się i sprawdź, co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

Kiedy można składać reklamację? Konsument zawsze ma możliwość dochodzenia swoich praw

21-09-2017 17:45

Bardzo często podczas różnego rodzaju wyprzedaży można spotkać się z informacją „towar przeceniony nie podlega zwrotowi ani wymianie”. Owszem, oznacza to że jeżeli produkt przestanie nam się z jakiegoś powodu podobać, nie możemy oddać go do sklepu bez podania przyczyny. Jednak nawet wtedy warto zachować dowód zakupu, ponieważ niezależnie od tego, jakie informacje otrzymamy od sprzedawcy, odpowiada on za swój towar nawet przez 2 lata, jeżeli towar jest wadliwy w chwili wydania przy zakupie.

wyświetleń: 57komentarzy: 0

Komunikacja miejska za darmo dla kierowców

21-09-2017 17:20

Już jutro (22.09) z okazji Światowego Dnia bez Samochodu, na terenie Cieszyna przewidziane są rozmaite działania, mające na celu zachęcenie lokalnej społeczności do skorzystania w tym dniu z transportu publicznego, bądź też z rowerów. Nadmierna ilość samochodów od wielu lat stanowi problem polskich miast.

wyświetleń: 336komentarzy: 0

Wyremontowali wydział

21-09-2017 17:15

W Starostwie po generalnym remoncie w Wydziale Architektury i Budownictwa pojawiło się dziewięć nowych biur.

wyświetleń: 142komentarzy: 0

Portal OX.PL poleca!

21-09-2017 15:40

Jakie imprezy odbywać będą się w najbliższym czasie w regionie? Czego nie wolno przegapić? Zapraszamy Was na kolejny odcinek wideozapowiedzi.

wyświetleń: 184komentarzy: 0

Stany rzek wysokie

21-09-2017 15:00

Pada i będzie padać – tak wieszczą meteorolodzy. Jeśli rzeczywiście – wody będzie przybywać. Już teraz stany niektórych rzek w regionie przekroczyły stan ostrzegawczy, w niektórych zaś zanotowano stan wysoki.

wyświetleń: 3503komentarzy: 0

Droga na Skalite na ukończeniu

21-09-2017 13:45

Na ukończeniu jest projekt drogi z Jaworzynki na Słowację – do Skalitego. Dokonano pierwszego odbioru prac.

wyświetleń: 980komentarzy: 1

Ligocki i Miasto Cieszyn będą współpracować

21-09-2017 12:15

We wtorek (19.09) utytułowany polski snowboardzista Mateusz Ligocki podpisał list intencyjny z Miastem Cieszyn. Strony zadeklarowały współpracę na rzecz promocji cieszyńskiego sportu.

wyświetleń: 651komentarzy: 4

Pomóżmy dzieciom wrócić do domu!

21-09-2017 12:05

Już w najbliższą sobotę w Międzyświeciu można pomóc dzieciakom, wychowankom miejscowego Domu Dziecka. Co trzeba zrobić? – wystarczy się dobrze bawić!

wyświetleń: 627komentarzy: 0

Sędzia Anna Maria Wesołowska spotkała się z uczniami w Skoczowie

21-09-2017 10:30

W środę (20.09) z uczniami skoczowskich szkół spotkała się sędzia Anna Maria Wesołowska. Jest to postać bardzo ciekawa, ponieważ oprócz długoletniej praktyki sędziowskiej może również pochwalić się karierą telewizyjną - występuje w jednym z programów starających się ukazać rzeczywistość sali sądowej oraz pracy organów ścigania.

wyświetleń: 1432komentarzy: 0

Wypadek śmiertelny w Ustroniu

21-09-2017 09:15

Z ostatniej chwili: Na skrzyżowaniu ul. Katowickiej i Cieszyńskiej w Ustroniu doszło do wypadku.

wyświetleń: 21641komentarzy: 8
Kontakt z redkacją .