Jerzy Wałga wyróżniony przez Homo Faber

Miasto Cieszyn poinformowało o wyróżnieniu Jerzego Wałgi przez Homo Faber – inicjatywę skupiającą twórców rzemiosła artystycznego z różnych krajów. Działalność cieszyńskiego rusznikarza została oceniona przez międzynarodową kapitułę, która zdecydowała o włączeniu go do grona wybranych artystów rzemieślników.

To wyróżnienie szczególne, bo Jerzy Wałga należy do nielicznych twórców, których praca nie mieści się w prostych kategoriach. Jest jednocześnie rzemieślnikiem, artystą, konserwatorem dawnych technik i strażnikiem lokalnego dziedzictwa.

Najbardziej znany jest jako twórca cieszynek – bogato zdobionych strzelb z zamkiem kołowym, związanych z tradycją dawnego Cieszyna. Każda powstaje ręcznie, z wykorzystaniem tradycyjnych metod. Wymaga obróbki metalu, drewna, precyzyjnego grawerunku, intarsji i inkrustacji. Praca nad jedną cieszynką trwa kilka miesięcy.

Homo Faber to projekt prowadzony przez Michelangelo Foundation for Creativity and Craftsmanship. Fundacja promuje rzemiosło artystyczne, organizuje międzynarodowe biennale w Wenecji i prowadzi internetowy przewodnik po wyjątkowych twórcach z całego świata. Jego ideą jest pokazanie, że ręczna praca, mistrzostwo techniczne i lokalne tradycje mają znaczenie także we współczesnym świecie designu, sztuki i edukacji.

Rzemiosło, które stało się dziedzictwem

Pierwszą próbę wykonania cieszynki Jerzy Wałga podjął na przełomie lat 1972 i 1973. Od tamtego czasu stworzył kilkadziesiąt takich obiektów. W latach 80. specjalna komisja Cepelii uznała, że wykonywane przez niego cieszynki nie są kopiami, lecz oryginalnymi wyrobami powstającymi w oparciu o dawną szkołę cieszyńską.

To ważne rozróżnienie. Cieszynka nie jest tu tylko pamiątką historyczną ani dekoracją. Jest efektem żywego rzemiosła, w którym znaczenie ma zarówno technika, jak i ciągłość przekazu.

W 2018 roku rusznikarstwo artystyczne – wyroby według tradycyjnej szkoły cieszyńskiej – zostało wpisane na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego. Jerzy Wałga od lat zabiega o to, by ta tradycja nie została jedynie muzealnym wspomnieniem, szkoląc kolejnych twórców w zawodzie rusznikarza m.in. w ramach Szkoły Rzemiosł działającej przy Zamku Cieszyn.

NG/mat.pras.