Grób Gustawa Morcinka w ewidencji IPN

W ewidencji (TUTAJ) wskazano m.in. jego udział w wojnie polsko-czechosłowackiej w 1919 roku, działalność plebiscytową na Śląsku Cieszyńskim oraz uczestnictwo w wojnie polsko-bolszewickiej. Wpis ten podkreśla, że Morcinek zapisał się w historii nie tylko jako pisarz, ale także jako aktywny uczestnik zmagań o wolność i niepodległość Polski.

Gustaw Morcinek, właściwie Augustyn Morcinek, urodził się 25 sierpnia 1891 roku w Karwinie na Śląsku Cieszyńskim. Choć dzieciństwo spędził w Karwinie, najsilniej związał się ze Skoczowem, gdzie przez 43 lata mieszkał, pracował jako nauczyciel i tworzył. Był synem górnika i sam podejmował pracę w kopalni, co wyraźnie wpłynęło na tematykę jego późniejszej twórczości.

Po I wojnie światowej osiadł w Skoczowie, gdzie uczył w szkole przy ulicy Mickiewicza, noszącej dziś jego imię. W czasie II wojny światowej był więziony w niemieckich obozach koncentracyjnych Sachsenhausen i Dachau. Po wojnie poświęcił się już wyłącznie pracy literackiej. W swoich książkach opisywał codzienne życie Śląska Cieszyńskiego, losy górników, piękno Beskidów, a także tworzył cenione książki dla dzieci, baśnie i legendy.

Morcinek zmarł 20 grudnia 1963 roku w Krakowie. Został pochowany w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Komunalnym w Cieszynie, w Panteonie Cieszyńskim (sektor V, rząd AZ, grób nr 1). Jego płyta nagrobna, pierwsza od lewej strony, zawiera wymowny napis: „syn i piewca Ziemi Śląskiej”.

W ewidencji IPN Morcinek figuruje jako uczestnik wojny polsko-czechosłowackiej w 1919 roku, wojny polsko-bolszewickiej oraz działacz plebiscytowy na Śląsku Cieszyńskim. Jego aktywność miała istotne znaczenie w walce o przynależność tych ziem do odrodzonej Rzeczypospolitej.

Pamięć o pisarzu pielęgnowana jest również w Skoczowie, gdzie działa Muzeum im. Gustawa Morcinka. Placówka prezentuje nie tylko dorobek literacki autora, lecz także historię miasta, pradzieje Śląska Cieszyńskiego oraz bogate dziedzictwo regionalnego rzemiosła.

NG