Zbliżają się wybory w Czechach

Lokale wyborcze będą otwarte w piątek od godziny 14:00 do 22:00, a w sobotę od 8:00 do 14:00 (lista lokali można sprawdzić na mapie). Głosować może każdy obywatel Czech, który w dniu wyborów ukończy 18 lat. Zazwyczaj głos oddaje się w miejscu stałego zameldowania, ale możliwe jest też wyrobienie tzw. przepustki wyborczej (voličský průkaz), która pozwala zagłosować w dowolnym lokalu w kraju. Nowością w tym roku jest możliwość głosowania korespondencyjnego dla Czechów mieszkających poza granicami – wcześniej mogli to robić wyłącznie w ambasadach i konsulatach.

Wybory odbywają się w systemie proporcjonalnym. Oznacza to, że liczba mandatów przyznanych danej partii odpowiada procentowi zdobytych głosów. Warunkiem wejścia do parlamentu jest jednak przekroczenie progu wyborczego – 5% dla partii startujących samodzielnie, a więcej dla koalicji, w zależności od liczby wchodzących w nie ugrupowań. Głosując, wyborcy otrzymują karty poszczególnych partii i mogą zaznaczyć do czterech kandydatów, oddając tzw. głosy preferencyjne (kroužkování). To one często decydują, kto faktycznie obejmie mandat.

Jak pisze INE (Instytut Nowej Europy), ośrodek badawczy zajmujący się działalnością analityczną z zakresu polityki międzynarodowej, "wybory w 2025 roku będą de facto referendum nad bilansem rządów centroprawicy, ale także testem odporności czeskiej demokracji na populizm, dezinformację i naciski zewnętrzne ".

Wśród głównych sił politycznych wymienia się:

• ANO 2011 prowadzi kampanię opartą na przekazie gospodarczym i narodowym, z dystansem wobec obecnego kursu unijnego, pozostając jednak poniżej progu radykalizmu SPD.
• Koalicja SPOLU (ODS, KDU-ČSL, TOP 09) akcentuje odpowiedzialność, doświadczenie rządowe i proeuropejską tożsamość, lecz mierzy się z trudnościami komunikacyjnymi oraz kolejnymi skandalami.
• STAN i Piratów cechuje poszukiwanie nowej tożsamości po rozpadzie koalicji PirSTAN i słabych wynikach w 2024 roku.
• SPD i Stačilo! starają się zagospodarować elektorat protestu po obu stronach spektrum ideologicznego, z silną obecnością tematów suwerennościowych, antyimigracyjnych i prorosyjskich.
• Přísaha i Motoristé sobě testują potencjał jednowymiarowych narracji (antykorupcyjnej i antyklimatycznej).

NG