Unikat z Zamarsk odnawiany. Cenne organy odzyskają blask

Jak informuje Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Katowicach, pozyskane z Rządowego Programu Odbudowy Zabytków dotacje pozwoliły na objęcie pracami instrumenty znajdujące się w:

- kościele pw. św. Bartłomieja w Hażlachu (Gebrüder Rieger Opus 1238 z 1905 r.),

- kościele pw. św. Michała Archanioła w Kończycach Wielkich (Gebrüder Rieger Opus 390 z 1893 r.),

- kościele pw. Św. Jana Nepomucena w Pogwizdowie (Gebrüder Rieger Opus 432 z 1894 r.),

- kościele pw. św. Rocha w Zamarskach,

- oraz kaplicy pałacowej pw. Opatrzności Bożej w Kończycach Wielkich.

We wtorek (29.08.2025) komisja odebrała prace konserwatorskie przy organach w Kończycach Wielkich. Zakres nie obejmował konserwacji szafy organowej.

Ciekawe egzepmlarze

- Najciekawszymi obiektami okazały się; organy piszczałkowe w kościele pw. św. Rocha w Zamarskach oraz pozytyw organowy znajdujący się w kaplicy pw. Opatrzności Bożej w Kończycach Wielkich – informuje WUOZ.

Jak podają specjaliści, instrument znajdujący się w kaplicy pałacowej w Kończycach Wielkich został skonstruowany przez anonimowego budowniczego a w późniejszych latach został przebudowany przez znanych śląskich organmistrzów - Klimosza i Dyrszlaga. Na podstawie źródeł archiwalnych można przypuszczać, że instrument ten znajdował się wcześniej w kościele w Zamarskach.

Perełka na skalę krajową!

- Obecnie w Zamarskach przechowywany jest niezwykle unikatowy instrument Johanna Neussera (ojca Karla Neussera) - najprawdopodobniej jedyny w Polsce, co stanowi prawdziwą "perełkę" w skali krajowej i wzbogaca historyczną wartość całego regionu – zauważają specjaliści z WUOZ.

Do tej pory uważano, że instrument ten został wykonany w 1853 r. przez Ludwiga Waltera, jest to jednak data przeniesienia tego instrumentu do kościoła w Zamarskach.

- W pozytywie organowym w Kończycach Wielkich zachowały się oryginalne opisy dźwigni rejestrowych, zaś w instrumencie usytuowanym w Zamarskach zachowały się pierwotne opisy cięgieł oraz fragmenty opisów tabliczek głosowych, dzięki czemu można między innymi ocenić ich oryginalną dyspozycję brzmieniową – zaznaczają fachowcy.

Przywrócą oryginalny stan

Jak informuje WUOZ, w zakresie prac przewidziana jest konserwacja całej szafy organowej wraz z odtworzeniem jej pierwotnego wyglądu.

- W obu przypadkach podjęto prace badawcze pozwalające na przywróceniu obu instrumentów do ich oryginalnego stanu - zapewniają.

Pracami organmistrzowskimi kieruje dr hab. Piotr Rojek, prof. AMKL we Wrocławiu a prace prowadzi Dawid Duda i Marek Borucki.

Prace konserwatorskie (w zakresie szafy organowej w kościele w Zamarskach i pozytywu organowego w Kończycach Wielkich) prowadzi konserwator dzieł sztuki Aneta Krawczyk-Wróbel.

Do posłuchania organów z Kończyc Wielkich zachęca wójt Grzegorz Sikorski - zobacz rolkę 

- Organy firmy Gebrüder Rieger z 1893 roku, znajdujące się w przepięknym drewnianym kościele pw. św. Michała Archanioła w Kończycach Wielkich, przeszły gruntowny remont! Wczoraj z dumą uczestniczyłem w pracach odbiorowych, a emocje były ogromne... To nie tylko instrument – to historia, która znów będzie żyć dźwiękiem.

NG/mat.pras.