Transakcje M&A – jak przygotować firmę do procesu fuzji lub przejęcia

Czym właściwie są transakcje M&A?

Pojęcie M&A obejmuje szeroką gamę operacji – sprzedaż udziałów lub akcji, sprzedaż przedsiębiorstwa albo jego zorganizowanej części, połączenie spółek, podział, a także transakcje typu joint venture. Wspólnym mianownikiem jest zmiana właściciela lub struktury kapitałowej podmiotu gospodarczego, której towarzyszy szereg zobowiązań prawnych i podatkowych.

Etapy transakcji M&A – od pierwszej rozmowy do zamknięcia

Typowy proces M&A składa się z kilku faz, których kolejność rzadko bywa naruszana.

• Pierwszym dokumentem podpisywanym między stronami jest zwykle umowa o zachowaniu poufności (NDA), zabezpieczająca informacje wymieniane podczas wstępnych rozmów. 
• Następnie strony często podpisują list intencyjny (LOI) lub term sheet, w którym zarysowują podstawowe założenia transakcji, w tym cenę, harmonogram, wyłączność negocjacyjną.
• Głównym etapem procesu jest due diligence, czyli badanie spółki będącej przedmiotem transakcji. Audyt obejmuje warstwę prawną, finansową, podatkową, a w zależności od branży także techniczną, środowiskową lub regulacyjną. Wnioski z due diligence wpływają na wycenę, kształt zabezpieczeń umownych i listę zastrzeżeń kupującego. 
• Po zakończeniu due diligence strony przystępują do negocjacji właściwej umowy. Towarzyszą im zwykle dodatkowe dokumenty, takie jak umowa wspólników, porozumienia z menedżerami czy umowy gwarancyjne.

Najczęstsze ryzyka i punkty zapalne

Doświadczenie z polskiego rynku pokazuje, że największe problemy w transakcjach M&A pojawiają się w obszarach, które w fazie przedwstępnej traktowano pobieżnie. Należą do nich nieuporządkowane prawa do nieruchomości, znaków towarowych lub oprogramowania, niejasne stosunki korporacyjne w grupie kapitałowej, otwarte spory sądowe oraz nadmierne uzależnienie od jednego klienta lub osoby zarządzającej.

Osobnym zagadnieniem są oświadczenia i zapewnienia sprzedającego, które stanowią katalog zapewnień o stanie spółki. Ich naruszenie rodzi odpowiedzialność odszkodowawczą, dlatego negocjacje tego rozdziału umowy potrafią trwać tygodniami.

Rola doradcy prawnego w procesie M&A

Transakcje M&A z natury są wielowątkowe, ponieważ łączą prawo spółek, prawo zobowiązań, prawo pracy, prawo podatkowe, ochronę danych osobowych, prawo własności intelektualnej oraz regulacje sektorowe. Z tego powodu obsługą takich procesów zajmują się zwykle kancelarie dysponujące zespołami specjalistów z różnych dziedzin, zdolnymi pracować równolegle nad poszczególnymi obszarami badania i dokumentacji.

Wśród polskich kancelarii doradzających w transakcjach M&A znajduje się m.in. kancelaria JDP, której zespół obejmuje praktyki prawa korporacyjnego, podatkowego, nieruchomości, prawa pracy, ochrony danych osobowych oraz rozwiązywania sporów.

Transakcje M&A – wnioski na koniec

Powodzenie transakcji M&A w dużej mierze zależy od jakości przygotowania i to zarówno po stronie sprzedającego, jak i po stronie kupującego. Wczesne zaangażowanie doradców prawnych i finansowych zwykle skraca czas procesu, redukuje ryzyko nieprzewidzianych korekt ceny i zwiększa szansę na osiągnięcie założonych celów biznesowych po zamknięciu transakcji.

Artykuł sponsorowany