Seniorzy w świecie newsów

W erze nieustannego przepływu informacji, fake newsów i sprytnych manipulacji medialnych, jedną z najbardziej narażonych grup społecznych pozostają seniorzy. Starsi ludzie, którzy wychowali się w czasach, gdy słowo pisane miało większą wagę, często nie są przygotowani na pułapki dzisiejszej rzeczywistości informacyjnej. Co gorsza – zazwyczaj z tym problemem zostają całkowicie sami.

Samotność w gąszczu informacji

Seniorzy zmagają się nie tylko z wykluczeniem cyfrowym, ale i z psychologiczną barierą wobec nowoczesnych technologii. Nie zawsze rozumieją mechanizmy działania Internetu, mediów społecznościowych, czy algorytmów, które podsuwają im tylko określone treści – często zmanipulowane, nierzadko szkodliwe. Co gorsza, wielu z nich traktuje te treści jako rzetelne źródła wiedzy. Oglądają filmy i udostępniają łańcuszki w stylu „udostępnij, bo usuną”. Wierzą w teorie spiskowe rozpowszechniane na grupach w mediach społecznościowych. Nie dlatego, że brakuje im rozsądku – lecz dlatego, że zostali osamotnieni w świecie, który bardzo się zmienił.

Kto za to odpowiada?

To nie jest tylko ich problem. To także nasz problem. Bo to my – dzieci, wnuki, sąsiedzi, opiekunowie – często zostawiamy ich samych w tym nowym, niezrozumiałym świecie. Nauczyliśmy się z dystansem traktować newsy z Internetu i rozpoznawać AI i dezinformację – warto nauczyć też tego seniorów. Naszym obowiązkiem jest edukować, tłumaczyć i rozmawiać. Pokazywać, jak działa dezinformacja – kto za nią stoi, dlaczego ktoś miałby celowo wprowadzać ich w błąd.

Rola rodziny i bliskich

Nie chodzi o to, by zakazywać babci korzystania z Internetu. Chodzi o obecność. O rozmowę. O wspólne przeglądanie źródeł, tłumaczenie, co jest podejrzane, a co wiarygodne. O to, by dawać im wsparcie i poczucie, że nie muszą sami mierzyć się z rzeczywistością, której nie rozumieją. Rodzina powinna być pierwszym „filtrem bezpieczeństwa”. To my powinniśmy być ich przewodnikami w świecie, w którym granice między prawdą a fałszem są coraz bardziej rozmyte.

Centralne Biuro Zwalczania Cyberprzestępczości (CBZC) podejmuje działania profilaktyczne w tematyce bezpieczeństwa seniorów w świecie cyfrowym w formule prelekcji, spotkań edukacyjnych, wykładów, warsztatów, pogadanek prowadzonych przez policjantów z CBZC, a także kampanii medialnych publikowanych na stronie CBZC oraz w social mediach. Od 1 stycznia do 30 czerwca 2025 r. odbyło się już 30 spotkań z udziałem ponad 2 tys. osób. Funkcjonariusze CBZC przeprowadzili warsztaty, prelekcje oraz debaty społeczne skierowane do seniorów w tematyce bezpieczeństwa w sieci, bezpiecznej bankowości, oszustw i metod działania oszustów z wykorzystaniem socjotechniki.