O koronacjach w Książnicy

Było to pierwsze wydarzenie publiczne w tej przestrzeni po odnowieniu, a jednocześnie spotkanie z jednym z najwybitniejszych polskich mediewistów.

- Uczony, od lat związany z Uniwersytetem Warszawskim, należy do grona najważniejszych badaczy średniowiecznej historii politycznej i kulturowej w Polsce. Autor monografii O kształt zjednoczonego Królestwa, redaktor prac poświęconych relacjom polsko zachodnim i społecznym przemianom późnego średniowiecza, jest także członkiem Rady Programowej Książnicy oraz – co w kontekście Cieszyna szczególnie istotne – Rady Naukowej serii "Bibliotheca Tessinensis". W trakcie spotkania przypomniał również swoje rodzinne związki z regionem – opisują pracownicy Książnicy Cieszyńskiej.

Badacz skupił się na pierwszym z dwóch aktów koronacyjnych Bolesława Chrobrego, czyli symbolicznym wyniesieniu go przez Ottona III podczas zjazdu gnieźnieńskiego. Analiza tego wydarzenia pozwoliła mu skoncentrować się na relacjach między Polską a cesarstwem oraz na skutkach, jakie miały one dla stosunków z Czechami.

- W świetle najnowszych badań – zwłaszcza archeologicznych – relacje te jawią się jako kluczowy czynnik określający pozycję pierwszych Piastów w politycznej strukturze regionu. Wyniesienie Chrobrego zostało przedstawione jako akt nie tylko dyplomatyczny, lecz także symboliczny, mający istotny wpływ na kształtowanie się najwcześniejszych form polskiej tożsamości politycznej – komentują pracownicy Ksiażnicy.

Wykład wyróżniał się odwołaniem do najnowszych badań mediewistycznych, które w ostatnich latach skorygowały wiele utrwalonych poglądów. Historyk pokazał, jak nowe ustalenia zmieniają spojrzenie na zakres władzy Bolesława Chrobrego i jego relacje z cesarstwem, dając słuchaczom możliwość skonfrontowania dotychczasowej wiedzy z aktualnym stanem badań.

Po spotkaniu wywiązała się żywa dyskusja, w której pojawiły się także pytania o dzieje regionu cieszyńskiego. Prelegent osadzał je w szerszym kontekście wczesnośredniowiecznej Europy, podkreślając jednocześnie znaczenie lokalnej tożsamości i trwałość polskich tradycji wśród rdzennych mieszkańców Śląska Cieszyńskiego.

Po zakończeniu wykładu słuchacze wzięli udział w kuratorskim oprowadzaniu po wystawie „Królewski szczep Piastowy – 1000-lecie koronacji Bolesława Chrobrego”, której udostępnianie – ze względu na duże zainteresowanie – przedłużono do 10 stycznia 2026 r. Sam wykład został zaplanowany jako jej merytoryczne zwieńczenie, dopełniające narrację ekspozycji. Wystawę prezentowały jej autorki: dr Renata Czyż, Agnieszka Laskowska oraz Klaudia Mach.

Jak zdradzają pracownicy Książnicy, prof. Gawlas zadeklarował gotowość do kolejnych spotkań i kontynuowania podjętych wątków w przyszłości. Kto nie mógł być na tym spotkaniu, może mieć więc nadzieję na powtórkę w przyszłości.

NG/mat.pras.