„Lewy mObywatel” może wprowadzić w błąd. Policja ostrzega przed fałszywymi aplikacjami

Jak podkreślają funkcjonariusze, fałszywa aplikacja lub przygotowany w tym celu ekran telefonu nie jest dokumentem i nie ma mocy prawnej. Posługiwanie się takim narzędziem może natomiast stanowić element oszustwa, wprowadzenia kogoś w błąd lub próby uzyskania nienależnej korzyści.

Fałszywy ekran zamiast prawdziwego dokumentu

Określenia „lewy mObywatel”, „mFake” czy „Fake mObywatel” mogą dotyczyć między innymi nieoficjalnych aplikacji imitujących prawdziwą usługę, spreparowanych zrzutów ekranu, generatorów fikcyjnych danych czy animacji naśladujących wygląd mobilnego dokumentu.

Problem polega na tym, że taki obraz może na pierwszy rzut oka wyglądać wiarygodnie. Osoba, która nie zna sposobów prawidłowej weryfikacji, może uznać samo wyświetlenie dokumentu na ekranie telefonu za wystarczające potwierdzenie tożsamości.

Fałszywy dokument może być wykorzystywany między innymi do podszywania się pod inną osobę, uzyskania towarów lub usług, wejścia do miejsc objętych kontrolą czy wprowadzania w błąd pracowników sklepów, lokali, hoteli, firm i innych instytucji. Może również służyć do stworzenia pozorów pełnoletności lub posiadania określonych uprawnień.

Na co zwrócić uwagę?

Policja wskazuje, że sygnałem ostrzegawczym może być sytuacja, w której osoba okazuje jedynie statyczny ekran telefonu i nie pozwala na przeprowadzenie właściwej weryfikacji.

Czujność powinny również wzbudzić nienaturalne działanie interfejsu, brak reakcji poszczególnych funkcji, widok przypominający grafikę, a także pośpiech lub presja wywierana przez osobę okazującą dokument. Znaczenie mogą mieć również rozbieżności pomiędzy wizerunkiem osoby a prezentowanymi danymi czy niechęć do dodatkowego potwierdzenia tożsamości.

Sam obraz wyświetlany na ekranie telefonu nie powinien być traktowany jako wystarczający dowód autentyczności dokumentu, jeżeli sytuacja wymaga rzeczywistej identyfikacji.

Jak się chronić?

Podstawą jest korzystanie z oficjalnych procedur weryfikacyjnych i nieocenianie autentyczności dokumentu wyłącznie na podstawie jego wyglądu.

W przypadku wątpliwości można skorzystać z oficjalnego mechanizmu weryfikacji dokumentów mobilnych. Warto również zwracać uwagę na zachowanie osoby okazującej dokument oraz porównywać dane z innymi dostępnymi informacjami, jeżeli charakter sytuacji na to pozwala.

Istotne jest także, aby nie instalować aplikacji pochodzących z nieznanych źródeł. Fałszywy program może bowiem nie tylko udawać dokument mobilny, ale również stanowić zagrożenie dla danych znajdujących się w telefonie.

Szczególne znaczenie ma szkolenie pracowników miejsc, w których regularnie dochodzi do sprawdzania tożsamości lub uprawnień. Dotyczy to m.in. handlu, gastronomii, hotelarstwa, ochrony czy organizatorów wydarzeń.

W razie podejrzenia oszustwa

Jeżeli pojawi się podejrzenie, że ktoś posługuje się fałszywym dokumentem lub aplikacją, należy zachować ostrożność i nie podejmować decyzji wyłącznie na podstawie prezentowanego ekranu. W przypadku uzasadnionych wątpliwości można odmówić uznania dokumentu i, jeśli zachodzi podejrzenie popełnienia czynu zabronionego, powiadomić właściwe służby.

Policja zwraca uwagę, że konsekwencje prawne posługiwania się fałszywym narzędziem potwierdzającym tożsamość lub uprawnienia zależą od okoliczności konkretnej sprawy. Szczególne znaczenie ma m.in. cel działania, w tym zamiar wprowadzenia innej osoby w błąd czy uzyskania korzyści.

Problem „mFake” dotyczy więc nie tylko urzędów i służb. Z podobną próbą mogą zetknąć się także sprzedawcy, recepcjoniści, pracownicy ochrony, organizatorzy imprez, kurierzy, właściciele lokali czy osoby prywatne zawierające transakcje.

red./mat.pras.