Grób dr. Jana Kubisza oznaczony plakietą

Uroczystość odbyła się w piątek, 31 lipca, i wpisała się w obchody 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego. Zorganizowano ją z inicjatywy Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach.

W ceremonii uczestniczyli członkowie rodziny dr. Kubisza, w tym jego wnuczka, diakon Aleksandra Błahut-Kowalczyk. Obecni byli również wojewoda śląski Marek Wójcik, członek Zarządu Powiatu Cieszyńskiego Jerzy Pilch oraz zastępca burmistrza Cieszyna Przemysław Major.

Wśród uczestników znaleźli się także dyrektor Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w Cieszynie Adam Śliż, dyrektor Cieszyńskiego Pogotowia Ratunkowego Jan Kawulok, dyrektor Muzeum Śląska Cieszyńskiego Irena French, a także przedstawiciele wojska, duchowieństwa, instytucji medycznych, organizacji społecznych i mieszkańcy Cieszyna.

Parafię Ewangelicko-Augsburską w Cieszynie reprezentował ks. Tomasz Chudecki, proboszcz pomocniczy.

Salwa honorowa nad mogiłą lekarza

Aktu oznaczenia grobu dokonała Anna Binek-Zajda z Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Katowicach. Po modlitwie odbył się Apel Pamięci, a żołnierze oddali salwę honorową. Na mogile dr. Kubisza złożono kwiaty i zapalono znicze.

Wojskową asystę honorową wystawiła 13. Śląska Brygada Obrony Terytorialnej im. ppłk. dypl. Tadeusza Puszczyńskiego. Reprezentowali ją żołnierze 133. Cieszyńskiego Batalionu Lekkiej Piechoty im. kpt. Władysława Michejdy.

Od tajnej organizacji do służby wojskowej

Jan Władysław Kubisz urodził się 20 lipca 1885 roku w Gnojniku na Zaolziu. Był synem poety i nauczyciela Jana Kubisza oraz Malwiny z Pustówków. Uczył się w Polskim Gimnazjum Macierzy Szkolnej w Cieszynie, gdzie działał w tajnym związku „Jedność”. Współorganizował przedstawienia teatralne, spotkania i odczyty o charakterze narodowym.

Po maturze rozpoczął studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jagiellońskiego, które ukończył w 1912 roku. Pracę zawodową rozpoczął w szpitalu w Morawskiej Ostrawie.

Po wybuchu I wojny światowej został zmobilizowany do armii austro-węgierskiej i wysłany na front wschodni. Pod koniec sierpnia 1914 roku dostał się do niewoli rosyjskiej, w której spędził 40 miesięcy. Pracował w komitetach pomocy jeńcom oraz pełnił służbę lekarską w obozach jenieckich.

Po powrocie do kraju pracował jako chirurg w Klinice Uniwersytetu Jagiellońskiego. W grudniu 1918 roku ochotniczo wstąpił do Wojska Polskiego. W stopniu kapitana rozpoczął służbę na oddziale chirurgicznym Szpitala Wojskowego w Cieszynie.

Podczas czechosłowackiej inwazji na Śląsk Cieszyński w styczniu 1919 roku pozostał w szpitalu, chroniąc jego wyposażenie i opiekując się pacjentami.

Twórca rozwoju Szpitala Śląskiego

W 1922 roku Jan Kubisz rozpoczął pracę w Szpitalu Śląskim w Cieszynie jako pierwszy polski lekarz w dotychczas niemieckim zespole. W 1930 roku został dyrektorem placówki.

Pod jego kierownictwem szpital dynamicznie się rozwijał. Powstały między innymi oddziały zakaźny, wewnętrzny, położniczy i dziecięcy oraz nowoczesna pracownia rentgenowska. Dr Kubisz zdobył tak duże uznanie, że został osobistym lekarzem prezydenta Ignacego Mościckiego.

We wrześniu 1939 roku uczestniczył w ewakuacji szpitala. Wojenne losy rozdzieliły go z żoną i córką na blisko sześć lat. Zamieszkał w okupowanej Warszawie, gdzie pracował w firmie farmaceutycznej i nie przerywał praktyki lekarskiej.

Wyprowadził z płonącej Warszawy 90 pacjentów

Podczas Powstania Warszawskiego dr Kubisz zorganizował szpital dla rannych. W trakcie walk wyprowadził z płonącego miasta 90 pacjentów. Szedł na czele pochodu z flagą Czerwonego Krzyża, starając się zapewnić rannym bezpieczne schronienie.

Do Cieszyna wrócił w maju 1945 roku. Natychmiast zaangażował się w odbudowę zniszczonego Szpitala Śląskiego. W ciągu niespełna trzech lat przywrócił funkcjonowanie większości oddziałów i odbudował dawny zespół medyczny.

Jan Władysław Kubisz zmarł 4 marca 1948 roku po krótkiej chorobie. Jego pogrzeb stał się manifestacją żałoby tysięcy mieszkańców z obu stron Olzy. Zapamiętano go jako „lekarza ubogich”, człowieka głębokiej wiary, patriotę i medyka oddanego służbie drugiemu człowiekowi.

Za działalność narodową i służbę został uhonorowany Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, Medalem Niepodległości oraz Medalem Pamiątkowym za Obronę Śląska Cieszyńskiego.

NG/mat.pras.