Zaolzie. Wystawa o Henryku Jasiczku

Ekspozycja w formie wystawy plkanszowej przygotowana przez Mariana Steffka z Ośrodka Dokumentacyjnego Kongresu Polaków w Republice Czeskiej, prezentuje życie, działalność literacką i społeczną oraz dorobek Henryka Jasiczka. Wystawa ukazuje także kontekst historyczny i kulturowy, w którym tworzył, zachęcając do refleksji nad dziedzictwem polskiej kultury na Zaolziu i rolą literatury w podtrzymywaniu tożsamości narodowej.

Wystawę można zwiedzać od 5 marca do 22 kwietnia 2026 roku, od wtorku do piątku w godzinach 8.00–15.00.

Henryk Jasiczek urodził się 2 marca 1919 roku w austriackim Kottingbrunn, niedaleko Wiednia. Dzieciństwo spędził w Oldrzychowicach koło Trzyńca, z którymi związał całe swoje życie i twórczość. Po rozpoczęciu nauki ogrodnictwa w Trzyńcu w 1934 roku, po konfliktowym zdarzeniu z kierownikiem szkoły ukończył ją ostatecznie w Chrudimiu, a następnie pracował jako ogrodnik w Hradečnie. W 1938 roku wrócił na Zaolzie, a od marca 1939 roku był robotnikiem w hucie w Trzyńcu.
W czasie II wojny światowej zaangażował się w działalność polskiego ruchu oporu, redagując i kolportując podziemną gazetę. Po wojnie wstąpił do Komunistycznej Partii Czechosłowacji i został redaktorem naczelnym „Głosu Ludu”, funkcję tę pełnił do 1957 roku. Publikował również w czasopismach dla dzieci oraz na łamach miesięcznika „Zwrot”. W latach 1945–1968 działał w Polskim Związku Kulturalno-Oświatowym, kierując sekcją literacko-artystyczną.
Wydarzenia praskiej wiosny 1968 roku i poparcie dla reformatorskiego skrzydła partii miały dla niego poważne konsekwencje. W maju 1970 roku został usunięty z życia publicznego. Ostatnie lata spędził, pracując jako korektor w drukarni. Zmarł 8 grudnia 1976 roku w szpitalu w Czeskim Cieszynie.

Twórczość Jasiczka była w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej objęta cenzurą i zakazem publikacji. Dopiero po 1989 roku mogła być w Polsce swobodnie upowszechniana.

Jego poezja po II wojnie światowej koncentrowała się początkowo na problematyce społecznej i doświadczeniach ludzi pracy, z czasem coraz wyraźniej zwracając się ku motywom ludowym i przyrodzie rodzinnego regionu. Pisał w języku polskim, gwarze cieszyńskiej oraz po czesku.

indi