Wybitny krytyk i historyk filmu spocznie w Skoczowie

Dla kilku pokoleń widzów pozostanie przede wszystkim gospodarzem programu „W starym kinie”, który przez ponad trzy dekady wprowadzał publiczność w świat przedwojennego filmu. To tam budował swoją charakterystyczną narrację — spokojną, precyzyjną i opartą na przekonaniu, że kino sprzed lat jest częścią żywej pamięci kultury.

Człowiek, który opowiadał o dawnym kinie

Janicki należał do grona najważniejszych polskich popularyzatorów historii filmu. Ukończył studia dziennikarskie na Uniwersytecie Warszawskim, później uzyskał stopień doktora nauk humanistycznych na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Przez lata pracował jako dziennikarz i redaktor w takich pismach jak „Film” czy „Kino”, współpracował również z telewizją i radiem. Jego działalność dydaktyczna obejmowała m.in. Uniwersytet Śląski w Katowicach oraz szkoły filmowe i medialne w Warszawie, Bielsku-Białej i Łodzi.

Największą rozpoznawalność przyniósł mu jednak program „W starym kinie” emitowany w Telewizji Polskiej w latach 1967–1999. Wprowadzał w nim widzów w świat kina niemego i przedwojennego, budując opowieści o aktorach, reżyserach i zapomnianych filmach.

Związki ze Skoczowem i Śląskiem Cieszyńskim

Choć urodził się w Czechowicach-Dziedzicach, a zawodowo związany był z Warszawą i wieloma ośrodkami filmowymi w Polsce, ważne miejsce w jego biografii zajmował Śląsk Cieszyński.

Szczególne znaczenie miał dla niego Skoczów. Wspominał tamtejsze kino — dzisiejszy Teatr Elektryczny, wcześniej funkcjonujące jako kino Podhale, a po wojnie Świt — jako przestrzeń, która współtworzyła jego filmową wrażliwość. To tam miał obejrzeć jeden z pierwszych polskich filmów pełnometrażowych, które zapadły mu w pamięć.

Do Skoczowa wrócił także twórczo. W 1999 roku zrealizował dokument „Skoczowskie okruchy”, w którym sięgnął do historii własnej rodziny i lokalnych wspomnień. Film miał charakter osobistej opowieści o pamięci i korzeniach, osadzonych w realiach miasta.

Janicki interesował się również historią lokalnych kin i ich znaczeniem dla życia kulturalnego mniejszych miejscowości. Podkreślał ich rolę jako przestrzeni budowania wspólnotowej pamięci o filmie.

Dorobek i wyróżnienia

Dorobek Stanisława Janickiego obejmuje książki, scenariusze filmowe, dokumenty oraz wieloletnią działalność publicystyczną i dydaktyczną. Był autorem licznych publikacji poświęconych historii kina polskiego i światowego.

Jego twórczość i działalność wielokrotnie nagradzano. Otrzymał m.in. Nagrodę im. Karola Irzykowskiego, Złoty Ekran, Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”, Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski oraz Nagrodę ZAiKS-u. W 2023 roku uhonorowano go Nagrodą Filmową Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego im. Poli Negri za całokształt twórczości.

Był również związany z wieloma instytucjami filmowymi i telewizyjnymi, a jego działalność obejmowała zarówno pracę twórczą, jak i edukacyjną.

Pogrzeb i pożegnanie

Stanisław Janicki spocznie na cmentarzu w Skoczowie — miejscu, które sam wielokrotnie przywoływał w swoich wspomnieniach i twórczości. To tam, 28 maja 2026 roku o godzinie 16:00, w kościele Świętej Trójcy odbędzie się jego pogrzeb.

NG/mat.pras.