Wielomilionowa modernizacja Książnicy

Zakończona w latach 2022–2025 modernizacja Książnicy Cieszyńskiej to jedno z najważniejszych przedsięwzięć w historii instytucji. Projekt objął zarówno gruntowną przebudowę infrastruktury technicznej, jak i stworzenie nowych, funkcjonalnych przestrzeni dla użytkowników. Kluczowym elementem tej transformacji były także znaczące nakłady finansowe, które umożliwiły realizację inwestycji na szeroką skalę.

Skala inwestycji i źródła finansowania

Całkowity koszt modernizacji wyniósł 5 147 770,99 zł. Projekt został sfinansowany z dwóch głównych źródeł:

• 1 786 429,16 zł – dofinansowanie z budżetu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa 2.0 (Priorytet 2 „Infrastruktura bibliotek”),

• 3 361 341,83 zł – środki własne beneficjenta, zapewnione przez organizatora instytucji, czyli Miasto Cieszyn.

Za koordynację realizacji odpowiadało Stowarzyszenie Delta Partner, które wcześniej przygotowało wniosek projektowy, dzięki któremu inwestycja uzyskała dofinansowanie.

Nowe przestrzenie dla użytkowników

Jednym z kluczowych elementów modernizacji było stworzenie dedykowanych stref dla różnych odbiorców. Powstała kameralna przestrzeń dla seniorów, zaprojektowana jako miejsce spotkań, integracji i aktywności. Wyposażona w aneks kuchenny, wygodne meble oraz zaplecze multimedialne, sprzyja zarówno rozmowom, jak i organizacji warsztatów czy prelekcji. Szczególny nacisk położono na pełną dostępność – brak progów i szerokie przejścia umożliwiają swobodne poruszanie się.

Równolegle utworzono strefę aktywnej pracy z dziećmi – elastyczną przestrzeń edukacyjną, którą można szybko dostosować do różnych form zajęć. Nowoczesne wyposażenie, multimedia oraz możliwość zmiany aranżacji pozwalają prowadzić zarówno warsztaty kreatywne, jak i zajęcia czytelnicze. Bliskość sali konferencyjnej umożliwia równoległą organizację wydarzeń dla różnych grup wiekowych.

Nowoczesna sala konferencyjna

Istotne zmiany objęły także salę konferencyjną, która została kompleksowo unowocześniona. Poprawiono akustykę poprzez zastosowanie paneli dźwiękochłonnych i nowego systemu nagłośnienia. Wprowadzono pętlę indukcyjną dla osób niedosłyszących oraz zaawansowany system multimedialny z ekranem interaktywnym, umożliwiający prowadzenie spotkań hybrydowych.

Elastyczne wyposażenie pozwala na szybkie dostosowanie układu sali do różnych wydarzeń – od wykładów po warsztaty. Dodatkowym atutem jest odświeżony ogród przylegający do budynku, który pełni funkcję strefy odpoczynku.

Czytelnia ogólna 

Czytelnia ogólna przeszła całkowitą metamorfozę, łącząc historyczny charakter z nowoczesną funkcjonalnością. Wprowadzono podział na strefę tradycyjnej pracy z materiałami oraz część komputerowo-reprograficzną.

Użytkownicy mają do dyspozycji większe stanowiska pracy z indywidualnym oświetleniem, dostępem do zasilania i sieci oraz Wi-Fi. Pracownia została wyposażona w specjalistyczny sprzęt, w tym skaner planetarny, czytniki mikrofilmów i stanowiska komputerowe.

Przełomową zmianą jest wdrożenie technologii wspierających osoby z ograniczeniami wzroku i słuchu – m.in. elektronicznych lup z funkcją OCR, urządzeń powiększających oraz pętli indukcyjnych.

Biblioteka bez barier

Modernizacja objęła szeroki zakres działań związanych z dostępnością architektoniczną i komunikacyjną. Przebudowano ciągi komunikacyjne, poszerzono klatkę schodową oraz zniwelowano różnice poziomów. Winda została wyposażona w oznaczenia brajlowskie i komunikaty głosowe.

Wprowadzono system oznaczeń dotykowych i wizualnych, obniżono włączniki światła oraz zautomatyzowano drzwi. Powstała także w pełni dostosowana toaleta. Uzupełnieniem zmian są pętle indukcyjne w punktach obsługi oraz dostosowana do standardów WCAG strona internetowa.

Fundamenty techniczne i bezpieczeństwo

Najbardziej zaawansowana część projektu dotyczyła infrastruktury technicznej. Kluczowym elementem była modernizacja systemu klimatyzacji magazynów, oparta na pięciu niezależnych centralach, zapewniających precyzyjną kontrolę temperatury i wilgotności. Ma to fundamentalne znaczenie dla ochrony zbiorów przed degradacją i zagrożeniami biologicznymi.

Równocześnie wdrożono nowoczesne systemy bezpieczeństwa, w tym systemy wykrywania wycieków wody – szczególnie istotne w kontekście wcześniejszych strat spowodowanych awariami.

NG/mat.pras.