W majówkę na… grzyby?

Majówka to nie tylko czas grillów i wyjazdów, ale także początek sezonu na pierwsze wiosenne grzyby. Jak relacjonują grzybiarze, w beskidzkich lasach pojawiły się już pierwsze okazy – choć na razie ich liczba jest jeszcze niewielka.

O pierwszych znaleziskach poinformował grzyboznawca Justyn Kołek, który pod koniec kwietnia wyruszył do lasów Beskidu Żywieckiego, w okolice Góry Żar.

– „Udało mi się znaleźć pierwsze w tym roku grzyby z rodziny borowikowatych – znalazłem 8 owocników krasnoborowika ceglastoporego” – przekazał.

Jak zaznacza, warunki wciąż nie są idealne. W lasach jest sucho, a ostatnie noce przyniosły przymrozki. To sprawia, że na wysyp trzeba jeszcze poczekać.

Dobry moment na majówkowy spacer

Mimo to majówka to dobry czas, by wybrać się do lasu – nawet jeśli niekoniecznie z pełnym koszykiem.

– „Warto w czasie majówki wybrać się na górskie szlaki Beskidu Żywieckiego” – zachęca Kołek.

Wiosenna przyroda dopiero budzi się do życia. Świeże liście na drzewach, dobre prognozy pogody i górskie powietrze sprzyjają wypoczynkowi.

Smardze? Tak, ale nie w Polsce

Wiosną pojawiają się także inne gatunki, szczególnie poszukiwane przez grzybiarzy – smardze. Problem w tym, że w Polsce są one objęte ochroną i nie wolno ich zbierać w naturalnym środowisku (poza własnymi uprawami).

Dlatego wielu miłośników grzybów wybiera się za południową granicę. Na Słowacji i w Czechach smardze nie są chronione i można je legalnie zbierać.

Popularnym kierunkiem jest m.in. rejon Slanej Vody u podnóża Babiej Góry, gdzie na przełomie kwietnia i maja pojawiają się także czarki austriackie.

To wyjątkowe grzyby, które można jeść na surowo – przypominają smakiem rzodkiewkę. Wyglądają jak małe czerwone miseczki, raczej nie sposób pomylić ich o tej porze roku z niczym innym.

Uwaga na pomyłki

Wiosenne grzybobranie wymaga jednak szczególnej ostrożności. W lasach można spotkać również gatunki trujące, które łatwo pomylić z jadalnymi.

Przykładem jest piestrzenica kasztanowata – grzyb silnie trujący, który bywa mylony ze smardzem.

Jak wygląda piestrzenica? Główka mocno pofałdowana na kształt mózgu, wnętrze poprzerastane, kremowe; trzon nieregularnie cylindryczny, krótki, pobrużdżony, z jamkowatymi zagłębieniami. Cały owocnik jest pusty, wewnątrz biały.

Piestrzenica kasztanowata zawiera spore ilości gyromitryny – trucizny niebezpiecznej nawet w małej ilości. Powoduje ona uszkodzenie wielu narządów wewnętrznych, a w konsekwencji śmierć. Objawy (osłabienie, wymioty, bóle głowy i brzucha) występują od 6 do 24 godzin po spożyciu. Ponadto gyromitryna jest rakotwórcza.

Z kolei krasnoborowika ceglastoporego można pomylić ewentualnie z gorzkoborowikiem żółtoporym lub krwistoborowikiem szatańskim (popularny „szatan”). A jak je odróżnić? Oba mają jaśniejsze kapelusze niż krasnoborowik ceglastopory. Dodatkowo gorzkoborowika żółtoporowego można poznać po żółtych porach (spód kapelusza, tzw. „rurki”) a kapelusz krwistoborowika szatańskiego nie sinieje od uścisku, podczas gdy krasnoborowika ceglastoporego tak.

 Gdzie szukać?

Krasnoborowik ceglastopory rośnie w lasach liściastych i iglastych od maja do późnej jesieni^, głównie pod jodłami, grabami, bukami, świerkami, dębem szypułkowym i lipą.

Czarka austriacka rośnie na gałązkach drzew liściastych, najczęściej na wierzbach, olszach, klonach, w wilgotnych lasach, głównie łęgowych, najchętniej na obszarach górskich i podgórskich. Pojawia się wczesną wiosną (luty) do maja.

Smardze możemy znaleźć głównie wiosną (kwiecień–maj) w lasach liściastych (łęgowych), parkach, ogrodach, sadach, a także na szkółkach leśnych. Preferują otoczenie jesionów, wiązów i topoli.

NG