Rozpoczyna się czas adwentu

Adwent to szczególny okres w Kościołach chrześcijańskich, którego nazwa pochodzi od łacińskiego adventus – „przyjście”. To czas, który łączy w sobie dwa wymiary: oczekiwanie na powtórne przyjście Chrystusa oraz przygotowanie do świętowania Jego narodzin. W Kościele katolickim rozpoczyna się podczas pierwszych nieszporów Niedzieli Adwentu i trwa do zmierzchu 24 grudnia, inaugurując jednocześnie nowy rok liturgiczny. Podobnie w tradycji ewangelickiej obejmuje cztery niedziele poprzedzające Boże Narodzenie.

Liturgia i kolory Adwentu

Zarówno u katolików, jak i w wielu wspólnotach protestanckich, liturgia przybiera w Adwencie kolor fioletowy, będący symbolem pokuty, skupienia i przygotowania. W Kościele katolickim III niedziela Adwentu – Gaudete – wyróżnia się kolorem różowym, który podkreśla radość z bliskości nadchodzących świąt. W niektórych Kościołach, np. anglikańskich czy starokatolickich, stosuje się także kolor niebieski, symbol nadziei i oczekiwania.

W tradycji ewangelickiej podczas liturgii zamiast hymnu Chwała na wysokościach Bogu śpiewany jest Benedictus, który akcentuje motyw Bożego nawiedzenia i odkupienia.

Roraty – wyjątkowa tradycja katolicka

Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów Adwentu w Kościele katolickim są roraty, czyli poranne msze ku czci Maryi Panny. Przypominają one o scenie zwiastowania oraz o decyzji Maryi, która przyjęła Boży plan. W wielu parafiach wierni przynoszą na te msze lampiony symbolizujące czuwanie i światło, które rozprasza ciemności.

Adwent u ewangelików

Jak przypomina Agnieszka Godfrejów-Tarnogórska, Rzecznik Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce, już w IV wieku ustalono, że początek Adwentu przypada na niedzielę cztery tygodnie przed Bożym Narodzeniem.

Sam termin „adwent” pochodzi od łacińskiego adventus — „przyjście”. Słowo to nawiązuje zarówno do pierwszego przyjścia Chrystusa poprzez narodziny z Marii Panny, jak i do oczekiwania na Jego powtórne przyjście w chwale. W tradycji ewangelickiej Adwent staje się czasem duchowej przemiany i „prostowania dróg”.

Liturgia w kolorze fioletu

W parafiach ewangelickich przez cały Adwent odbywają się tygodniowe nabożeństwa. Barwą liturgiczną okresu pozostaje fiolet — symbol pokuty i skupienia. W liturgii zachodzi również charakterystyczna zmiana: po Kyrie zamiast pieśni „Chwała na wysokościach Bogu” rozbrzmiewa hymn Benedictus. Ksiądz intonuje słowa: „Błogosławiony niech będzie Pan, iż nawiedził i odkupił lud swój”, a zbór odpowiada pieśnią nawołującą do duchowego przygotowania: „Prostujmy swoje drogi, adwentu nadszedł czas…” — pisze Agnieszka Godfrejów-Tarnogórska.

Wartość symboli: światło, muzyka, wspólnota

Wieniec adwentowy z czterema świecami to jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli Adwentu w domach i kościołach ewangelickich. Jego historia wiąże się z ks. Janem Wichernem, który w 1839 roku po raz pierwszy zapalił świecę wieńca w hamburskim domu modlitwy dla sierot. Każda z kolejnych świec symbolizuje narastające światło nadziei i wypełnianie się proroctwa Izajasza o nadejściu Mesjasza — światłości świata.

Adwent to również wyjątkowa muzyka. Szczególne znaczenie ma hymn „Córko Syjońska”, dynamiczny i radosny utwór do muzyki Georga Friedricha Händla. Jak zaznacza autorka informacji prasowej, jego popularność w okresie adwentowym jest porównywalna z kolędą Cicha noc.

Adwent w domach, parafiach i wspólnotach

Popularną formą przeżywania adwentowego czasu jest kalendarz adwentowy, w którym codziennie odkrywa się werset biblijny, zadanie lub małą niespodziankę. W parafiach organizowane są spotkania adwentowe — tzw. adwentówki i gwiazdki — przeznaczone dla dzieci, młodzieży, seniorów i rodzin. W wielu miejscowościach odbywają się także kiermasze z wieńcami, pierniczkami i ozdobami choinkowymi wykonywanymi przez parafian.

Jednym z ważnych adwentowych działań jest rozprowadzanie świec Wigilijnego Dzieła Pomocy Dzieciom — ekumenicznej akcji Diakonii, Caritas i Eleos. Generalny Wizytator Nauczania Kościelnego, diakon Ewa Below, zachęca również do udziału w kolejnej edycji akcji „Kartka dla seniora 2025”.

Adwentowa gwiazda — znak światłości

Nad ołtarzem lub przy wejściu do kościoła przez cały Adwent świeci pięcioramienna gwiazda adwentowa, wywodząca się ze wspólnoty w Herrnhut. Gwiazda herrnhut to trójwymiarowa, papierowa ozdoba świąteczna, która powstała w Herrnhut w Niemczech ponad 180 lat temu. Początkowo była używana podczas lekcji geometrii, a dziś jest symbolem Gwiazdy Betlejemskiej i jednego z najpopularniejszych symboli adwentu na świecie. Tradycyjnie wiesza się ją w pierwszą niedzielę adwentu, a jej produkcja na dużą skalę rozpoczęła się pod koniec XIX wieku.

NG/mat.pras.