Promocja książki „Kultura ludowa Górali Śląskich” w Muzeum Beskidzkim

W Muzeum Beskidzkim im. Andrzeja Podżorskiego odbyło się spotkanie promujące książkę „Kultura ludowa Górali Śląskich”, poświęconą dziedzictwu kulturowemu tej grupy etnograficznej. Zobacz fotorelację Bartłomieja Kukucza:

https://wiadomosci.ox.pl/promocja-ksiazki-kultura-ludowa-gorali-slaskich-w-muzeum-beskidzkim,97026

W wydarzeniu uczestniczyli autorzy i redaktorzy tomu, a także liczni przedstawiciele instytucji kultury oraz zaproszeni goście. Spotkanie , które odbyło się w piątek 28 listopada otworzył kierownik Muzeum Beskidzkiego im. A. Podżorskiego w Wiśle Michał Kawulok, witając publiczność oraz reprezentantów instytucji obecnych na sali. Wśród nich znaleźli się m.in. Beata Macura z Zarządu Powiatu Cieszyńskiego, dyrektor Wiślańskiego Centrum Kultury Anna Łupierzowiec, wieloletnia kierowniczka muzeum dr Małgorzata Kieres, były kierownik placówki Maciej Oczkowski oraz Zofia Zarzycka reprezentująca Muzeum Śląska Cieszyńskiego. W spotkaniu uczestniczyli także przedstawiciele oddziału Górali Śląskich Związku Podhalan – prezes Marek Stroński oraz wiceprezes Jerzy Kędzior wraz z małżonką.

Prowadzący przywitali również autorów poszczególnych rozdziałów publikacji, po czym przekazali dalsze prowadzenie spotkania redaktorom tomu – dr Katarzynie Ceklarz oraz dr. hab. Grzegorzowi Studnickiemu.

Seria wydawnicza i zakres publikacji

Redaktorzy przybliżyli historię serii wydawniczej, zapoczątkowanej w 2010 roku tomem „Kultura ludowa Górali Babogórskich”, oraz kolejne publikacje, które doprowadziły do wydania obecnej monografii poświęconej Górali Śląskim. Zwrócono uwagę na rolę dr Urszuli Janickiej-Krzywdy oraz Jerzego Kapłona z PTTK jako współinicjatorów całego cyklu.

Omawiany tom liczy 802 strony i obejmuje 19 artykułów. Publikację wzbogacają ponad 130 fotografii, mapy, ryciny oraz zapisy nutowe, a także kolorowa wkładka zawierająca współczesne zdjęcia.

Podczas spotkania podziękowano partnerom strategicznym wydania: Muzeum Beskidzkiemu w Wiśle oraz Muzeum Śląska Cieszyńskiego. Wskazano również na szeroki zakres materiałów źródłowych wykorzystanych przy pracy nad książką, pochodzących m.in. z cieszyńskiego ośrodka etnologii, Muzeum Etnograficznego w Krakowie, Państwowych Archiwów w Katowicach – oddział w Cieszynie, Śląskiej Biblioteki Cyfrowej oraz Nadleśnictwa Wisła. Część fotografii powstała we współpracy z Zespołem Regionalnym „Istebna”.

W monografii znalazły się także fotografie zaolziańskiego fotografa Karola Kalety, pochodzące ze zbiorów Henryka Wawreczki, udostępnione dzięki przychylności Ireny Cichej.

Autorzy i tematyka rozdziałów

W dalszej części spotkania autorzy przedstawiali zakres swoich opracowań. Dr hab. Katarzyna Marcol, prof. UŚ, omówiła rozdział poświęcony źródłom i piśmiennictwu dotyczącym kultury Górali Śląskich. Dr hab. Kinga Czerwińska, prof. UŚ, zaprezentowała trzy swoje teksty – dotyczące stroju, sztuki ludowej oraz rzemiosł. Dr hab. Grzegorz Studnicki przedstawił rozdziały odnoszące się do charakterystyki grupy etnograficznej, dawnego użytkowania lasu, ruchu folklorystycznego oraz muzealnictwa.

Zaprezentowano również rozdziały autorstwa Krystyny Reinfuss-Janusz i Anny Woźny-Tondyry dotyczące rolnictwa i hodowli, a także drugi tekst Krystyny Reinfuss-Janusz poświęcony pożywieniu. Sylwia Tumidajska omówiła zagadnienia budownictwa ludowego i wyposażenia wnętrz. Rozdział dotyczący architektury sakralnej, obejmujący obiekty po obu stronach granicy polsko-czeskiej, przedstawili Irena Prengel-Adamczyk i Michał Kawulok. Jan Michalik, współautor wraz z dr. hab. Grzegorzem Studnickim, omówił rozdział poświęcony lecznictwu ludowemu.

W dalszej części spotkania zaprezentowano treści rozdziału dr hab. Anny Drożdż, prof. UŚ, dotyczącego demonologii i wierzeń góralskich. Dr Małgorzata Kieres omówiła natomiast tradycje pasterskie oraz obrzędowość doroczną i rodzinną. Wskazano również na rozdziały poświęcone folklorowi muzycznemu autorstwa dr hab. Magdaleny Szyndler, prof. UŚ, oraz tańcowi, przygotowany przez Igę Fedak. Istotnym elementem publikacji jest obszerna bibliografia opracowana przez dr hab. Agnieszkę Pieńczak, prof. UŚ.

Redaktorzy podkreślili, że wszystkie rozdziały zostały doprowadzone do współczesności, a liczne wątki łączą materiały archiwalne z aktualnymi badaniami.

Spotkanie zakończyły podziękowania skierowane do redaktorów i autorów publikacji. Muzeum Beskidzkie wręczyło symboliczne upominki, po czym zaproszono uczestników na poczęstunek oraz do skorzystania z możliwości zakupu książki.