O św. Jónie i początku lata. Prof. Karol Daniel Kadłubiec o cieszyńskich zwyczajach

Prelekcja zatytułowana „O św. Jónie i początku lata na cieszyńskiej ziemi” odbyła się w czwartek 25 czerwca w Cieszyńskim Ośrodku Kultury „Dom Narodowy”. Wydarzeniu towarzyszył występ kapeli „Nowina” z Jabłonkowa.

Wianki, miłość i kwiat paproci

Profesor mówił o dawnych zwyczajach związanych z dniem św. Jana na Śląsku Cieszyńskim. Był to czas łączony z początkiem lata, miłością, płodnością, plonami oraz magią. – To jest czas miłości. Dziewczyny szukają kwiatu paproci, puszczają wianki na wodę, żeby się dowiedzieć, czy wyjdą za mąż, za kogo i tak dalej – mówił prof. Kadłubiec. Zwrócił uwagę, że obrzędy mogły różnić się nawet w sąsiednich miejscowościach. Jak podkreślił, właśnie ta różnorodność stanowi bogactwo kultury Śląska Cieszyńskiego.

Między dwoma światami

Dzień św. Jana wiązał się z okresem przesilenia letniego, najdłuższym dniem i najkrótszą nocą. W tradycyjnych wyobrażeniach był to moment graniczny, w którym świat ludzi stykał się ze światem sił nadprzyrodzonych. Prof. Kadłubiec porównał ten czas do Wigilii, kiedy układ dnia i nocy jest odwrotny. Jak wyjaśniał, właśnie wokół takich granicznych momentów powstawała szczególnie bogata obrzędowość.

Tradycja bez obcych zapożyczeń

Profesor podkreślił również, że współczesne wydarzenia świętojańskie powinny czerpać z miejscowej tradycji. Organizatorzy powinni znać literaturę dotyczącą regionalnych zwyczajów i unikać wprowadzania elementów, które nie występowały na Śląsku Cieszyńskim. Spotkanie zakończyło cykl „Akademia Obrzędowości Dorocznej”, organizowany przez Cieszyński Ośrodek Kultury „Dom Narodowy” w ramach działalności Centrum Folkloru Śląska Cieszyńskiego. Kolejna odsłona cyklu jest już planowana.

indi