Nieodpłatna pomoc prawna i nieodpłatne poradnictwo obywatelskie

Profesjonalny prawnik wskaże zainteresowanym obywatelom, jakie są ich prawa i obowiązki, oraz pokaże sposób rozwiązania ich problemu prawnego. W punktach nieodpłatnej pomocy prawnej porad udzielają: adwokaci, radcowie prawni, aplikanci radcowscy lub adwokaccy, a w punktach nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego – doradcy obywatelscy.

Nieodpłatna pomoc prawna obejmuje: udzielanie niezbędnych informacji i wskazówek o obowiązującym stanie prawnym i przysługujących uprawnieniach, pomoc w sporządzaniu pism urzędowych, sporządzenie projektu pisma o zwolnienie z kosztów sądowych oraz projektu pisma o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

Przykładowo: analiza umowy najmu mieszkania – prawnik sprawdzi, czy dokument nie zawiera postanowień sprzecznych z obowiązującymi przepisami.

Nieodpłatne poradnictwo obywatelskie obejmuje: działania dostosowane do indywidualnej sytuacji osoby, wskazanie przysługujących praw i spoczywających obowiązków, wsparcie w rozwiązaniu problemu, sporządzenie planu działania i pomoc w jego realizacji.

Przykładowo: pomoc w opracowaniu planu wyjścia z zadłużenia w opłatach za mieszkanie – doradca pomoże znaleźć rozwiązania umożliwiające porozumienie się z wierzycielem i spłatę zadłużenia.

Pomoc prawna obejmuje również nieodpłatną mediację, która może być przeprowadzona w punkcie nieodpłatnej pomocy prawnej i mediacji w Cieszynie, w czasie specjalistycznego dyżuru przypadającego w każdy czwartek miesiąca w godzinach 15:00–19:00.

Nieodpłatna mediacja jest prowadzona pomiędzy stronami dążącymi do polubownego rozwiązania sporu. Stroną inicjującą może być wyłącznie osoba uprawniona do korzystania z darmowej pomocy prawnej.

Z usługi nieodpłatnej mediacji wyłączone są mediacje prowadzone ze skierowania sądu oraz sprawy, w których zachodzi uzasadnione podejrzenie, że w relacji stron występuje przemoc.

Aby skorzystać z porady prawnej, należy zapisać się:

• telefonicznie – poprzez specjalny powiatowy numer do zapisów: 33 4777 239;
• elektronicznie – pisząc na podany przez powiat adres e-mail lub zapisując się przy pomocy formularza dostępnego na stronie: https://zapisy-np.ms.gov.pl;
• osobiście – stawiając się w Starostwie Powiatowym w Cieszynie.

Od 1 stycznia 2026 r. każda osoba uprawniona, rejestrując się na poradę prawną, może dokonać wyboru, czy chciałaby skorzystać z porady prawnej w formie stacjonarnej w punkcie, czy też za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość (np. telefon, e-mail).

Dodatkowo osoby z niepełnosprawnościami mają także możliwość: umówienia wizyty w formie zdalnej (telefonicznie lub online), zgłoszenia potrzeby skorzystania z tłumacza języka migowego lub innej formy dostępności, a także uzyskania materiałów informacyjnych w wersji dostępnej.

Osobom ze znaczną niepełnosprawnością ruchową oraz doświadczającym trudności w komunikowaniu się pomoc prawna może być udzielana:

• poza punktem – w miejscu wyposażonym w urządzenia ułatwiające porozumiewanie się z osobami doświadczającymi trudności w komunikowaniu się;
• poza punktem – w miejscu, w którym zapewnia się możliwość skorzystania z pomocy tłumacza języka migowego;
• poza punktem – w miejscu zamieszkania.

W przypadku skorzystania z porady stacjonarnej osoba zgłaszająca się składa pisemne oświadczenie, w którym deklaruje brak możliwości poniesienia kosztów odpłatnej pomocy prawnej, natomiast w przypadku porady zdalnej – oświadczenie ustne. Dane o sprawie zbierane są anonimowo i nie są powiązane z oświadczeniem o niemożności poniesienia kosztów odpłatnej pomocy prawnej. W praktyce oznacza to, że dane dotyczące sprawy, z którą osoba zgłosiła się do punktu, nie widnieją w sąsiedztwie danych osobowych tej osoby.

Natomiast osoba będąca przedsiębiorcą składa:

• pisemne oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej;
• oświadczenie o niezatrudnianiu innych osób w ciągu ostatniego roku;
• wszystkie zaświadczenia o pomocy de minimis.

Porady udzielane są w około 1500 punktach w całej Polsce – w każdym powiecie. Zainteresowany obywatel nie ma obowiązku zapisywania się na wizytę w powiecie zamieszkania (nie obowiązuje rejonizacja). Może zapisać się na poradę w najbardziej dogodnym dla niego miejscu w Polsce.

Tutaj można sprawdzić dostępność punktów nieodpłatnej pomocy i zapisać się na poradę: https://zapisy-np.ms.gov.pl/

Szczegółowe informacje o zasadach udzielania pomocy prawnej oraz możliwościach umawiania wizyt znajdują się na stronie: https://www.gov.pl/web/nieodplatna-pomoc/npp oraz na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Starostwa Powiatowego w Cieszynie: https://bip.powiat.cieszyn.pl/artykul/265/7599/pomoc-prawna

AK