Mieszkańcy idą do wojewody. Kwestionują zasady odbioru odpadów

Spór o regulamin sprzed lat

Do Wojewody Śląskiego, za pośrednictwem Starostwa Powiatowego w Bielsku-Białej, ma trafić oficjalne "Zawiadomienie o podejrzeniu niezgodności z prawem uchwały rady gminy" dotyczące uchwały Rady Gminy Jasienica z 5 grudnia 2019 roku. Chodzi o uchwałę nr XIII/193/19 w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Mieszkańcy zrzeszeni w Stowarzyszeniu Nowa Jasienica wskazują, że część jej zapisów może naruszać obowiązujące przepisy ustawowe i w praktyce utrudniać prawidłowe gospodarowanie odpadami.

Autorzy zawiadomienia powołują się na przepisy ustawy o samorządzie gminnym i wnoszą o objęcie uchwały kontrolą nadzorczą. Jak podkreślają, problem nie ma charakteru wyłącznie formalnego, lecz dotyka codziennego funkcjonowania mieszkańców.

Papier i szkło raz na trzy miesiące

Jednym z głównych zarzutów jest częstotliwość odbioru selektywnie zbieranych odpadów. Regulamin przewiduje, że frakcje papieru i szkła odbierane są jedynie raz na trzy miesiące. Zdaniem mieszkańców takie rozwiązanie jest sprzeczne z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

W zawiadomieniu czytamy, że „tak ukształtowany system nie zapewnia mieszkańcom realnej i bieżącej możliwości pozbywania się selektywnie zbieranych odpadów komunalnych”. Autorzy pisma zwracają uwagę, że w praktyce oznacza to konieczność długotrwałego magazynowania odpadów na posesjach, które nie są do tego przystosowane. W ich ocenie prowadzi to do „zwiększonego ryzyka pożarowego i epidemiologicznego” oraz narusza zasadę proporcjonalności.

„Rozwiązanie to należy ocenić więc jako nieproporcjonalne, a w konsekwencji sprzeczne z istotą obowiązku gminy polegającego na organizacji efektywnego systemu odbioru odpadów komunalnych” – podkreślają zawiadamiający.

Gabaryty i tekstylia tylko do PSZOK

Drugim spornym punktem regulaminu jest sposób pozbywania się odpadów wielkogabarytowych oraz tekstylnych. Zgodnie z uchwałą mieszkańcy mogą je oddawać wyłącznie poprzez samodzielne dostarczenie do Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych.

Zdaniem Stowarzyszenia Nowa Jasienica takie rozwiązanie jest niezgodne z ustawą i prowadzi do błędnego utożsamienia „odbierania odpadów” z ich „przyjmowaniem” w PSZOK. W piśmie wskazano wprost, że „PSZOK powinien stanowić uzupełnienie systemu odbioru, a nie jego substytut”.

Brak okresowych odbiorów gabarytów bezpośrednio z nieruchomości oznacza, że cały ciężar organizacyjny i logistyczny spada na mieszkańców. Autorzy zawiadomienia przypominają przy tym orzecznictwo sądów administracyjnych, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 kwietnia 2022 roku, który potwierdza taką interpretację przepisów.

Wniosek o interwencję wojewody

W konkluzji mieszkańcy nie pozostawiają wątpliwości co do swoich oczekiwań. Ich zdaniem „całokształt regulacji przyjętych w uchwale budzi wątpliwości co do realizacji ustawowego obowiązku gminy w sposób rzeczywisty, a nie jedynie pozorny, formalny”.

Stowarzyszenie Nowa Jasienica wnosi o przeprowadzenie kontroli nadzorczej uchwały przez Wojewodę Śląskiego oraz o rozważenie dalszych działań, w tym skierowania sprawy na drogę postępowania sądowoadministracyjnego, jeśli zostanie stwierdzona niezgodność z prawem.

Czy wojewoda podzieli argumenty mieszkańców i podejmie interwencję, okaże się w najbliższych miesiącach. Sprawa pokazuje jednak, że kwestie związane z gospodarką odpadami wciąż pozostają jednym z najbardziej wrażliwych punktów lokalnej polityki samorządowej.

NG/mat.pras.