Jaworze i Rzeka przypominają wspólną historię. Nowe ekspozycje po obu stronach granicy

 Projekt realizowany jest wspólnie przez gminę Jaworze i czeską gminę Řeka. Partnerem wiodącym przedsięwzięcia jest strona czeska, a jego wartość dofinansowania z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego wynosi 67 320,16 euro. Zadanie realizowane jest w ramach Funduszu Małych Projektów programu Interreg Czechy–Polska 2021–2027 w Euroregionie Beskidy. 

Saint-Genois i historia jaworzańskiego uzdrowiska

Pierwsza z nowych przestrzeni została oficjalnie otwarta 4 września w zabytkowej Willi Moritz w Jaworzu. Powstała tam ekspozycja muzealna oraz kiosk informacyjny poświęcony rodowi Saint-Genois d’Anneaucourt.

Wydarzeniu towarzyszyła premiera filmu przedstawiającego postać Maurycego Saint-Genois d’Anneaucourt, którego działalność odegrała szczególną rolę w rozwoju Jaworza jako miejscowości uzdrowiskowej. W 1862 roku, dzięki jego staraniom, Jaworze uzyskało status uzdrowiska, a wcześniej rozpoczęto tu tworzenie infrastruktury leczniczej i wypoczynkowej. W kolejnych latach powstawały m.in. wille i obiekty służące kuracjuszom. 

W nowej ekspozycji można zobaczyć eksponaty związane z dziejami rodu oraz zdigitalizowane historyczne pergaminy. Oryginały dokumentów znajdują się w depozycie Muzeum Śląska Cieszyńskiego.

Dawna polska szkoła w Rzece znów opowiada swoją historię

Druga część projektu została zaprezentowana 30 września w czeskiej Rzece. W odrestaurowanym budynku miejscowego urzędu otwarto Muzeum Szkoły Polskiej. Polska szkoła działała w Rzece od 1792 do 1974 roku, natomiast w budynku dzisiejszego urzędu mieściła się od 1876 roku. 

Jednym z impulsów do utworzenia muzeum było odnalezienie podczas remontu na strychu starych szkolnych ławek. Dziś stanowią one część ekspozycji. Zwiedzający mogą zobaczyć również kałamarze, dawną polską literaturę, świadectwa, polskojęzyczne modlitewniki ewangelickie i inne pamiątki przekazane lub wypożyczone przez mieszkańców. Sala została przygotowana także z myślą o prowadzeniu lekcji regionalnych.

Nową funkcję otrzymała również dawna dzwonnica. Niegdyś jej dzwonek zwoływał dzieci na lekcje, obecnie po nowych drewnianych schodach można wejść na górę i spojrzeć na panoramę Beskidów.

W uroczystym otwarciu uczestniczyła m.in. delegacja z Jaworza z wójt Anną Skotnicką-Nędzką, przedstawiciele władz Rzeki oraz miejscowego Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego. 

Historia po obu stronach granicy

Założeniem projektu jest nie tylko stworzenie nowych ekspozycji, ale przede wszystkim pokazanie wspólnego dziedzictwa miejscowości leżących po obu stronach polsko-czeskiej granicy.

– Swoją wizytą w obu miejscach dotykamy historii, która łączy mieszkańców obu stron granicy - podkreśla Anna Skotnicka-Nędzka, wójt gminy Jaworze.

Nowe przestrzenie w Jaworzu i Rzece mają służyć mieszkańcom, turystom oraz młodemu pokoleniu, które dzięki ekspozycjom, materiałom multimedialnym i zajęciom edukacyjnym będzie mogło poznawać historię pogranicza w bardziej bezpośredni sposób.

Nazwa przedsięwzięcia – „Istniejemy, jeśli pamiętamy” – dobrze oddaje jego główną ideę: zachowanie pamięci o ludziach, miejscach i wydarzeniach, które przez lata tworzyły historię tej części Śląska Cieszyńskiego.

NG/mat.pras.