Brenna z absolutorium i mniejszym długiem

Głosowanie nad wotum zaufania i absolutorium to jeden z najważniejszych punktów sesji absolutoryjnej. Radni najpierw oceniają raport o stanie gminy, a później wykonanie budżetu za poprzedni rok.

W Brennej obie decyzje zapadły jednogłośnie. Wójt Andrzej Kozieł otrzymał zarówno wotum zaufania, jak i absolutorium. Za było 15 radnych.

Za tą decyzją stoją przede wszystkim liczby z budżetu za 2025 rok. Dochody Gminy Brenna wyniosły 90 171 297,73 zł i były wyższe od planu po zmianach. Wydatki zamknęły się kwotą 81 138 181,58 zł. Oznacza to, że rok zakończył się nadwyżką w wysokości 9 033 116,15 zł.

To wyraźnie inny wynik niż planowany na koniec roku deficyt w wysokości 187 438,44 zł.

Dług w dół, ale nadal ciąży na budżecie

Jednym z głównych tematów raportu są finanse gminy. Dokument wskazuje, że 2025 rok był kolejnym okresem porządkowania sytuacji po wcześniejszym programie naprawczym i ograniczania zadłużenia.

Na koniec 2025 roku dług Gminy Brenna wyniósł 15 575 752,90 zł. Rok wcześniej było to 18 778 406,17 zł. Oznacza to spadek o ponad 3,2 mln zł.

W strukturze zadłużenia znalazły się kredyty i pożyczki na kwotę 9 370 752,90 zł oraz obligacje w wysokości 6 205 000 zł. Relacja długu do dochodów, liczona według wskaźnika wskazanego w raporcie, wyniosła 17,31 proc.

Zmniejszyły się także koszty obsługi zadłużenia. W 2024 roku wynosiły 1 315 354,55 zł, a w 2025 roku 1 073 139,85 zł. W raporcie zaznaczono jednak, że spłata długu nadal ogranicza możliwości działania gminy. Same odsetki od obligacji wyemitowanych w ramach programu naprawczego, zapłacone do końca 2025 roku, wyniosły 2 479 724,75 zł.

Według planów na koniec 2026 roku zadłużenie ma spaść do 12 658 816,90 zł.

Inwestycje wróciły, ale ostrożnie

Wydatki majątkowe, czyli przede wszystkim inwestycje, wyniosły w 2025 roku 16 367 108,75 zł. Stanowiły 20,17 proc. wszystkich wydatków gminy.

Raport wskazuje też 11 projektów realizowanych w 2025 roku o łącznej wartości 26 770 259,32 zł. Większość tej kwoty stanowiły środki zewnętrzne – 25 861 052,41 zł. Część projektów ma charakter wieloletni, dlatego ich wartość nie pokrywa się wprost z jednorocznym wykonaniem budżetu inwestycyjnego.

Wśród najważniejszych zadań znalazły się m.in. rozbudowa kanalizacji sanitarnej w Brennej, budowa wodociągu w Górkach Wielkich, przebudowa budynku Urzędu Gminy Brenna, remont budynku przy ul. Żagana 3 w Górkach Wielkich, rozbudowa ul. Hołcyna oraz projekty edukacyjne i cyfrowe.

Gmina wskazuje także na działania związane z bezpieczeństwem i samowystarczalnością. W 2025 roku zakupiono sprzęt inżynieryjny i wyposażenie za 839 358 zł ze środków na ochronę ludności. Sprzęt trafił do Zakładu Budżetowego Gospodarki Komunalnej i był wykorzystywany m.in. przy działaniach związanych z usuwaniem skutków podtopień.

Stanica, Hołcyna i trasa rowerowa

Raport nie ogranicza się do pozytywnych wyników finansowych. Wskazuje również na sprawy, które wciąż blokują lub opóźniają część planów.

Jedną z nich jest dawna Stanica Harcerska w Górkach Wielkich. Gmina prowadziła procedurę sprzedaży zabytkowych obiektów, ale proces nie został sfinalizowany. Powodem są m.in. ograniczenia wynikające z ochrony konserwatorskiej oraz brak szczegółowych zaleceń konserwatorskich bez przedstawienia kosztownego projektu budowlanego.

Po rozmowach z potencjalnymi nabywcami gmina zwróciła się do konserwatora zabytków o zgodę na wydzielenie większości zabytkowego parku. Ten teren miałby pozostać w rękach gminy i zostać zrewitalizowany jako publicznie dostępna przestrzeń pamięci historii harcerstwa i rekreacji. Do sprzedaży miałaby trafić część zajęta przez budynki wraz z niezbędnym terenem.

Kolejnym problemem jest Hołcyna. W raporcie wskazano, że teren powyżej zapory jest objęty umową dzierżawy przez przedsiębiorcę. To uniemożliwia gminie działania zmierzające do przywrócenia rekreacyjnej funkcji zbiornika.

Trudności pojawiły się także przy dalszych planach dotyczących ul. Hołcyna. Po zakończeniu rozbudowy i przebudowy tej drogi gmina nadal widzi potrzebę poprawy kolejnego odcinka, który obsługuje również ruch pieszy w kierunku Hali Jaworowej i Szlaku Utopca. Pozyskanie dużego pasa drogowego od Nadleśnictwa Ustroń okazało się jednak zbyt kosztowne na obecne możliwości budżetu. Dlatego dalsze prace mają być prowadzone w skromniejszym wariancie, nastawionym przede wszystkim na bezpieczeństwo pieszych.

Osobnym wyzwaniem jest regionalna trasa rowerowa z Górek Wielkich do centrum Brennej. Gmina ma przygotowany program funkcjonalno-użytkowy i złożony wniosek o dofinansowanie, ale napotkała problemy własnościowe na terenach administrowanych przez Wody Polskie. Może to wymagać przygotowania alternatywnego przebiegu części trasy w Górkach Małych.

Oświata nadal pochłania najwięcej

Największym wydatkiem w budżecie pozostaje oświata. W 2025 roku na oświatę i wychowanie przeznaczono 36 101 605,97 zł, co stanowiło 44,49 proc. wszystkich wydatków gminy. W samych wydatkach bieżących oświata odpowiadała za 35 990 274,96 zł.

Raport wskazuje, że podjęte wcześniej działania organizacyjne zaczęły przynosić efekty. Różnica między wydatkami oświatowymi a środkami otrzymanymi z budżetu państwa i Funduszu Pomocy spadła z około 13,77 mln zł w 2024 roku do około 10,27 mln zł w 2025 roku.

To nadal bardzo duże obciążenie dla budżetu, ale według raportu tempo wzrostu kosztów zostało wyhamowane. W tle pozostają jednak trudne społecznie decyzje związane z organizacją szkół, liczbą oddziałów i kosztami zatrudnienia.

Finanse lepsze, wyzwania zostają

Raport za 2025 rok pokazuje gminę, która poprawiła wynik budżetu, ograniczyła zadłużenie i wróciła do większych inwestycji, ale jednocześnie nadal działa ostrożnie. W dokumencie podkreślono, że gmina nie powinna wracać do agresywnego zadłużania ani finansowania wydatków bieżących długiem.

Z drugiej strony zbyt restrykcyjna polityka inwestycyjna również może być ryzykowna. Raport wskazuje na możliwe skutki niedoinwestowania infrastruktury, utraty konkurencyjności turystycznej czy narastania kosztów odtworzeniowych w kolejnych latach.

Dlatego najbliższy czas ma być okresem dalszego przygotowywania dużych przedsięwzięć, zabezpieczania wkładów własnych i szukania środków zewnętrznych. Jednogłośne wotum i absolutorium dla wójta zamykają ocenę 2025 roku, ale z raportu jasno wynika, że część najważniejszych spraw gminy dopiero wchodzi w decydującą fazę.

Raport o stanie Gminy Brenna za rok 2025 (pdf)

NG/mat.pras.