Wkrótce w regionie

Kontakt24

wyświetleń: 1802komentarzy: 0

Refleksje o ''Oborze''. Po premierze sztuki ''Obora'' na Scenie Polskiej

26-01-2016 11:00

To miała być recenzja, ale nie wyszła. ''Obora'' wezwała mnie do innych, niż tylko recenzenckie, rozważań. Przepraszam, poprawię się innym razem, a tymczasem...
Refleksje o ''Oborze''. Po premierze sztuki ''Obora'' na Scenie Polskiej Premierowe przedstawienie OBORY na Scenie Polskiej, fot. Natasza Gorzołka/ox.pl

Często przy okazji pisania o teatrze Kajzara przywołuje się jego słowa „Urodziłem się i wychowałem na pograniczu, pograniczu państw, języków, kultur, wojny i pokoju. To zawieszenie – między – jest stygmatem nie do usunięcia” [urodzony w Bielsku, mieszkał w Grodzću, sporo czasu spędził w Kończycach Wielkich, pochodził z rodziny chłopskiej, matka kultywowała tradycje mieszczańsko-chłopskie, polsko-niemieckie, protestanckie, ojciec zaś był kierownikiem Państwowych Gospodarstw Rolnych – przyp. red.].

Jest więc coś symbolicznego i podwójnie znaczącego w tym, że powrót Kajzara do świadomości widzów na Śląsku Cieszyńskim (i poza nim - sztuka ma być grana również we Wrocławiu) dokonuje się za sprawą Sceny Polskiej Cieszyńskiego Teatru w Czeskim Cieszynie. Sceny poza granicami Polski...

Dalej Kajzar pisze coś, co –moim zdaniem – stanowi klucz do odczytania nie tylko „Obory”, ale i twórczości dramaturga: „Między proletariackim internacjonalizmem a prowincjonalnością; między katolicyzmem a ewangelicyzmem; między totalitaryzmem a demokracją; między indywidualizmem a ubóstwieniem mas; między buntem i nadzieją na zgodę a ostrożnym optymizmem. Między…”

Taka właśnie jest ta sztuka, a „Obora” w reżyserii Janusza Klimszy, którą zobaczyć można na deskach Sceny Polskiej, w znacznej mierze odpowiada zamierzeniom dramaturga i jego idei meta-teatru. Nie znajdziemy tu jedności czasu, miejsca i akcji, poszczególne sceny mają w sobie coś ze snu, kolażu wspomnień i rzeczywistości, ale znajdziemy tu ów przedrostek „meta” – poza, ponad, między. Przykłady?

Miejsce akcji –MIĘDZY wnętrzem chaty a oborą (scenografia nie zmienia się – wnętrze chaty, stół, kredens, szafka z lewej, z prawej zaś plastikowa krowa naturalnych rozmiarów, na drugim planie sień, w centrum wejście do chaty/obory – scenografia Marta Roszkopfová), MIĘDZY starym a nowym rokiem ( pierwsza scena rozpoczyna się w chwilę przed północą w sylwestrowa noc 1950 roku), ale też POZA czasem (Konfucjusz w jednych scenach żyje, w innych nie, a w innych jest w więzieniu). „Obora” Sceny Polskiej jest tez MIĘDZY mediami – ważną rolę w spektaklu odgrywają nagrania radiowe z epoki PRLu np. o milicjantach uczestniczących oczywiście ochoczo w żniwach, muzyczne wstawki a la „Budujemy nowy dom” (muzyka Vladislav Georgiev ) – czy „projekcje” (na rozwieszonym praniu – cóż za wielopoziomowa symbolika!) kronik filmowych (nawiązanie do Lothe Lachmann Videoteatru „Poza” inspirującego się Kajzarem i wystawiającego jego sztuki w Polsce i zagranicą, a korzystającego jednocześnie z licznych projektorów, telebimów? a może nawiązanie do sztuki Kajzara Villa dei misteri, w którym jednym z bohaterów stale obecnych na scenie i uczestniczących w akcji jest telewizor? czy też po prostu inkrustacja i poszerzenie przestrzeni teatralnej przestrzenią pozateatralną? ). POMIĘDZY cudem gadających po spożyciu opłatka krów i sadzeniem w Polsce ryżu odpornego na mróz a sztucznym zapłodnieniem krowy – MIĘDZY Sacrum a Profanum. MIĘDZY odmawianą w myślach modlitwą, klęcznikiem a czerwoną pionierską chustą…

Ta wielość, rozbicie, kolaż, podważenie linearności czasu i jedności przestrzeni oraz akcji, rozpad - to doskonałe zobrazowanie świata poststrukturalizmu, ponowoczesności i ponowoczesnej dekonstrukcji. Kajzar ze swoją sztuką i koncepcją meta- teatru, wyprzedzał myśl teatralną i filozofię swojego czasu. Jego sztuki – w ponowoczesności właśnie – możemy w końcu odebrać „jak swoje” – zapisane w naszym języku – rozdarcia, ansurdu, chaosu, fragmentów marzeń i baśni oraz boleśnie urealnionych koszmarów. Choć „Obora” osadzona jest w PRLu, to - traktując o rozdarciu między tym, co korzystne, a co słuszne, między zdradą rozsądku, a zdradą ideologii państwowej, o konflikcie między ludem i władzą, między przyjaźnią i powinnością, między byciem wiernym sobie, a byciem wiernym władzy, o życiu prawdziwym i „oficjalnym”, między tym co trzeba, a co się powinno – jest uniwersalnym i ciągle aktualnym znakiem zapytania o wartości.

„Obora” nie jest łatwa w odbiorze. W antrakcie widzowie pytali się nawzajem, o czym właściwie jest ta sztuka. Po zakończeniu pytają zaś recenzenci: Po co Scena Polska wystawiła „Oborę”? Żeby przypomnieć Kajzara? Nie sądzę, by był to powód główny. By potraktować „Oborę” jako ciekawy "artefakt muzealny"? Nie wydaje mi się. Dobra sztuka to taka, która ukazuje nam nasze najbardziej skrywane pragnienia i obawy, która budzi, karmi i jednocześnie uśmierca nasze anioły i demony. A „Obora” Kajzara na Scenie Polskiej przypomina nam o naszym rozdarciu. Nie tylko kulturowym, granicznym, historycznym, ale o tym rozdarciu codziennym, teraźniejszym. O trudzie bycia POZA i MIĘDZY… „Między proletariackim internacjonalizmem a prowincjonalnością... między totalitaryzmem a demokracją…, między buntem i nadzieją na zgodę… między…”
 

Natasza Gorzołka
 

PS: Oborę można zobaczyć jeszcze w najbliższy weekend -30-31 stycznia br. w Czeskim Cieszynie, potem sztuka powędruje do Trzyńca, Hawierzowa, Orłowej (bilety rezerwować można TU ).

 


zródło: OX.PL
dodał: NG 26-01-2016 11:00
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (0)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialność za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

Musisz się zalogować aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta ? Zarejestruj się i sprawdź co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

Uwaga firmy! Nadciąga JPK

01-07-2016 17:40

Słyszeliście o Jednolitym Pliku Księgowym? Jeśli – jak niemal 30% firm jeszcze nie – to zapoznajcie się z tym zagadnieniem jak najszybciej. JPK wchodzi bowiem w życie… dzisiaj (1 lipca).

wyświetleń: 294komentarzy: 0

Policjanci na pikniku

01-07-2016 16:15

Policjanci z Cieszyna i Ustronia wzięli udział pikniku rodzinnym Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Goleszowie. Przede wszystkim powiedzieli najmłodszym jak bezpiecznie spędzić wakacje.

wyświetleń: 316komentarzy: 0

Kierowcy, uważajcie na upały!

01-07-2016 14:40

Lato dopiero się rozkręca, może być coraz cieplej, przed upałami ostrzegają nie tylko meteorolodzy, ale i… policjanci.

wyświetleń: 709komentarzy: 0

Najmłodsi stela 65/467/2016

01-07-2016 12:50

Zapraszamy na kolejną część cyklu - ''Najmłodsi stela''- czyli fotogalerię najmłodszych mieszkańców naszego powiatu w obiektywie naszego fotoreportera.

wyświetleń: 1771komentarzy: 0

Absolutorium dla Burmistrza Cieszyna niejednogłośnie

01-07-2016 11:00

Podczas wczorajszej (30.06) sesji Rady Miejskiej Cieszyna radni, przy jednym głosie sprzeciwu, udzielili Burmistrzowi Miasta Cieszyna absolutorium. Przeciwko głosował samorządowiec Czesław Banot.

wyświetleń: 1313komentarzy: 2

Upały i burze

01-07-2016 09:15

Ten nierozłączny ostatnimi czasy duet znów na ustach meteorologów, którzy ostrzegają przed wysokimi temperaturami i burzami z gradem.

wyświetleń: 1581komentarzy: 0

Jaki system LPG wybrać?

01-07-2016 07:30

Chcesz przerobić benzynę na gaz? Zanim umówisz się do gazownika, poznaj zasady działania układów wszystkich generacji – od I do V i wybierz taki, który najlepiej będzie współpracował z silnikiem. 

wyświetleń: 549komentarzy: 0

Portal OX.PL poleca!

30-06-2016 19:15

Jakie imprezy odbywać będą się w najbliższym czasie w regionie? Czego nie wolno przegapić? Zapraszamy Was na kolejny odcinek wideozapowiedzi.

wyświetleń: 1618komentarzy: 0

Nie trzeba się bać nietoperzy

30-06-2016 17:30

Choć za przypadek zarażenia wścieklizna, który wydarzył się ostatnio w Skoczowie, odpowiada nietoperz, nie ma się co bać – przekonują specjaliści. To odosobniony przypadek, nietoperze nie są specjalnym zagrożeniem, równie dobrze wściekliznę może przenieść polna mysz.

wyświetleń: 1600komentarzy: 2

Burmistrz Cieszyna odznaczony

30-06-2016 16:45

Burmistrz Cieszyna, Ryszard Macura został odznaczony Złotą Odznaką „Za Zasługi dla Uniwersytetu Śląskiego". Odznaczenie zostało ustanowione 8 czerwca 1973 roku. Honoruje się nim osoby, które szczególnie zasłużyły się dla rozwoju Uniwersytetu Śląskiego.

wyświetleń: 1307komentarzy: 12
Kontakt z redkacją