Wiadomości

Wkrótce w regionie

Kontakt24

wyświetleń: 2501komentarzy: 0

Refleksje o ''Oborze''. Po premierze sztuki ''Obora'' na Scenie Polskiej

26-01-2016 11:00

To miała być recenzja, ale nie wyszła. ''Obora'' wezwała mnie do innych, niż tylko recenzenckie, rozważań. Przepraszam, poprawię się innym razem, a tymczasem...
Premierowe przedstawienie OBORY na Scenie Polskiej, fot. Natasza Gorzołka/ox.pl Premierowe przedstawienie OBORY na Scenie Polskiej, fot. Natasza Gorzołka/ox.pl

Często przy okazji pisania o teatrze Kajzara przywołuje się jego słowa „Urodziłem się i wychowałem na pograniczu, pograniczu państw, języków, kultur, wojny i pokoju. To zawieszenie – między – jest stygmatem nie do usunięcia” [urodzony w Bielsku, mieszkał w Grodzću, sporo czasu spędził w Kończycach Wielkich, pochodził z rodziny chłopskiej, matka kultywowała tradycje mieszczańsko-chłopskie, polsko-niemieckie, protestanckie, ojciec zaś był kierownikiem Państwowych Gospodarstw Rolnych – przyp. red.].

Jest więc coś symbolicznego i podwójnie znaczącego w tym, że powrót Kajzara do świadomości widzów na Śląsku Cieszyńskim (i poza nim - sztuka ma być grana również we Wrocławiu) dokonuje się za sprawą Sceny Polskiej Cieszyńskiego Teatru w Czeskim Cieszynie. Sceny poza granicami Polski...

Dalej Kajzar pisze coś, co –moim zdaniem – stanowi klucz do odczytania nie tylko „Obory”, ale i twórczości dramaturga: „Między proletariackim internacjonalizmem a prowincjonalnością; między katolicyzmem a ewangelicyzmem; między totalitaryzmem a demokracją; między indywidualizmem a ubóstwieniem mas; między buntem i nadzieją na zgodę a ostrożnym optymizmem. Między…”

Taka właśnie jest ta sztuka, a „Obora” w reżyserii Janusza Klimszy, którą zobaczyć można na deskach Sceny Polskiej, w znacznej mierze odpowiada zamierzeniom dramaturga i jego idei meta-teatru. Nie znajdziemy tu jedności czasu, miejsca i akcji, poszczególne sceny mają w sobie coś ze snu, kolażu wspomnień i rzeczywistości, ale znajdziemy tu ów przedrostek „meta” – poza, ponad, między. Przykłady?

Miejsce akcji –MIĘDZY wnętrzem chaty a oborą (scenografia nie zmienia się – wnętrze chaty, stół, kredens, szafka z lewej, z prawej zaś plastikowa krowa naturalnych rozmiarów, na drugim planie sień, w centrum wejście do chaty/obory – scenografia Marta Roszkopfová), MIĘDZY starym a nowym rokiem ( pierwsza scena rozpoczyna się w chwilę przed północą w sylwestrowa noc 1950 roku), ale też POZA czasem (Konfucjusz w jednych scenach żyje, w innych nie, a w innych jest w więzieniu). „Obora” Sceny Polskiej jest tez MIĘDZY mediami – ważną rolę w spektaklu odgrywają nagrania radiowe z epoki PRLu np. o milicjantach uczestniczących oczywiście ochoczo w żniwach, muzyczne wstawki a la „Budujemy nowy dom” (muzyka Vladislav Georgiev ) – czy „projekcje” (na rozwieszonym praniu – cóż za wielopoziomowa symbolika!) kronik filmowych (nawiązanie do Lothe Lachmann Videoteatru „Poza” inspirującego się Kajzarem i wystawiającego jego sztuki w Polsce i zagranicą, a korzystającego jednocześnie z licznych projektorów, telebimów? a może nawiązanie do sztuki Kajzara Villa dei misteri, w którym jednym z bohaterów stale obecnych na scenie i uczestniczących w akcji jest telewizor? czy też po prostu inkrustacja i poszerzenie przestrzeni teatralnej przestrzenią pozateatralną? ). POMIĘDZY cudem gadających po spożyciu opłatka krów i sadzeniem w Polsce ryżu odpornego na mróz a sztucznym zapłodnieniem krowy – MIĘDZY Sacrum a Profanum. MIĘDZY odmawianą w myślach modlitwą, klęcznikiem a czerwoną pionierską chustą…

Ta wielość, rozbicie, kolaż, podważenie linearności czasu i jedności przestrzeni oraz akcji, rozpad - to doskonałe zobrazowanie świata poststrukturalizmu, ponowoczesności i ponowoczesnej dekonstrukcji. Kajzar ze swoją sztuką i koncepcją meta- teatru, wyprzedzał myśl teatralną i filozofię swojego czasu. Jego sztuki – w ponowoczesności właśnie – możemy w końcu odebrać „jak swoje” – zapisane w naszym języku – rozdarcia, ansurdu, chaosu, fragmentów marzeń i baśni oraz boleśnie urealnionych koszmarów. Choć „Obora” osadzona jest w PRLu, to - traktując o rozdarciu między tym, co korzystne, a co słuszne, między zdradą rozsądku, a zdradą ideologii państwowej, o konflikcie między ludem i władzą, między przyjaźnią i powinnością, między byciem wiernym sobie, a byciem wiernym władzy, o życiu prawdziwym i „oficjalnym”, między tym co trzeba, a co się powinno – jest uniwersalnym i ciągle aktualnym znakiem zapytania o wartości.

„Obora” nie jest łatwa w odbiorze. W antrakcie widzowie pytali się nawzajem, o czym właściwie jest ta sztuka. Po zakończeniu pytają zaś recenzenci: Po co Scena Polska wystawiła „Oborę”? Żeby przypomnieć Kajzara? Nie sądzę, by był to powód główny. By potraktować „Oborę” jako ciekawy "artefakt muzealny"? Nie wydaje mi się. Dobra sztuka to taka, która ukazuje nam nasze najbardziej skrywane pragnienia i obawy, która budzi, karmi i jednocześnie uśmierca nasze anioły i demony. A „Obora” Kajzara na Scenie Polskiej przypomina nam o naszym rozdarciu. Nie tylko kulturowym, granicznym, historycznym, ale o tym rozdarciu codziennym, teraźniejszym. O trudzie bycia POZA i MIĘDZY… „Między proletariackim internacjonalizmem a prowincjonalnością... między totalitaryzmem a demokracją…, między buntem i nadzieją na zgodę… między…”
 

Natasza Gorzołka
 

PS: Oborę można zobaczyć jeszcze w najbliższy weekend -30-31 stycznia br. w Czeskim Cieszynie, potem sztuka powędruje do Trzyńca, Hawierzowa, Orłowej (bilety rezerwować można TU ).

 


zródło: OX.PL
dodał: NG 26-01-2016 11:00
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (0)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialność za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

Musisz się zalogować aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta ? Zarejestruj się i sprawdź co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

Cieszyn: Radni podjęli decyzję ws. szkół podstawowych i gimnazjów

26-02-2017 19:45

W związku z reformą oświaty cieszyński magistrat przygotował do rozważenia kilka wariantów wprowadzenia zmian, w sieci szkół podstawowych, dla których organem prowadzącym jest Gmina Cieszyn. Na czwartkowej (23.02) sesji Rady Miejskiej Cieszyna przedstawiono cztery warianty dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego. Jednogłośnie wybrano wariant I – jaki? O tym w materiale.  

wyświetleń: 301komentarzy: 0

Karnawał po cieszyńsku

26-02-2017 19:00

Karnawał się kończy warto więc z nostalgią powspominać to, co działo się w tym czasie i już dziś zaplanować zabawę w przyszłym roku.Towarzystwo Miłośników Jaworza od lat pielęgnuje tradycję cieszyńską . Nie ma się więc co dziwić, że w Jaworzu coraz bardziej popularny jest Bal Śląski, który budzi zainteresowanie nie tylko miłośników cieszyńskiego stroju.

wyświetleń: 392komentarzy: 0

Co wiemy o PZKO?

26-02-2017 18:00

„Mój dom murem podzielony” - cisną się na usta słowa znanej piosenki na myśl o przeciętym granicą państwową Śląsku Cieszyńskim. Bo przyznać trzeba, że my tutaj, na prawym brzegu Olzy często zupełnie nie wiemy nie tyle co robią nasi rodacy na lewym brzegu granicznej rzeki, co nawet nie wiemy, że tam też żyją Polacy. I to nie tacy, co wyjechali z kraju i osiedli w sąsiednim. Ich dziadkowie, pra, pra pra dziadkowie mieszkali w dokładnie tych samych miejscach.

wyświetleń: 204komentarzy: 0

Fiesta Kubańska w Ustroniu

26-02-2017 17:14

W sobotę (25.02) Ustroń rozbrzmiewał gorącymi rytmami. Na zakończenie karnawału mieszkańcy i turyści zebrani na ustrońskim rynku mogli nauczyć się tańczyć Salsę, Bachiata oraz Reggaeton, a wszystko za sprawą p. Mateusza ze Studia Passo w Cieszynie. Fiestę kubańską rozpoczął występ Radka Stojdy, który zagrał m.in. utwór Carlosa Santany, natomiast na koniec imprezy wystąpiła gwiazda - zespół Buenos Amigos. Zespół zagrał najgorętsze latynoskie przeboje, porywając do tańca wszystkich zebranych na rynku.

wyświetleń: 448komentarzy: 0

Najmłodsi stela 16/542/2017

26-02-2017 15:00

Zapraszamy na kolejną część cyklu - ''Najmłodsi stela''- czyli fotogalerię najmłodszych mieszkańców naszego powiatu w obiektywie naszego fotoreportera.

wyświetleń: 4320komentarzy: 0

Przed 100 laty na łamach prasy na Śląsku Cieszyńskim pisano... (9/2/17)

26-02-2017 13:00

Do grona gazet cytowanych w naszym cyklu dołącza dziś "Dziennik Cieszyński". Jego redakcja mieściła się na ul. Ciężarowej w Cieszynie. To właśnie z tego tytułu pochodzą wszystkie informacje z dzisiejszego artykułu.

wyświetleń: 385komentarzy: 0

Mistrzowie parkowania (14)

26-02-2017 11:30

Na zakazie, na dwóch miejscach, na chodniku, na środku drogi, na miejscu dla niepełnosprawnych- tak parkują 'mistrzowie' w Cieszynie. Straż Miejska stworzyła galerię najbardziej wyjątkowych sposobów parkowania, oczywiście niezgodnych z przepisami.  

wyświetleń: 3785komentarzy: 5

Selfie ale z książką

26-02-2017 10:00

Codziennie mali i duzi robią ich na całym świecie tysiące, specjalną funkcję służącą do ich robienia można znaleźć w wielu telefonach, mowa o  – „selfie”.  W Skoczowie można zrobić sobie takie zdjęcie a dodatkowo wziąć udział w konkursie i wygrać nagrody.

wyświetleń: 249komentarzy: 0

Msze i nabożeństwa online

26-02-2017 06:30

Nie możesz być na mszy lub nabożeństwie? Nic straconego, zawsze możesz uczestniczyć w nich dzięki kamerom udostępnionym online. Poniżej prezentujemy listę kościołów z naszego regionu, w których zostały uruchomione transmisje na żywo, również na urządzenia mobilne.

wyświetleń: 1147komentarzy: 0

Hażlach: O misjach w Kosowie i Liberii w SP

25-02-2017 20:45

Pod ostrzałem pytań uczniów, znaleźli się prelegenci, którzy zostali zaproszeni do Szkoły Podstawowej w Hażlachu. Jednym z gości był starszy sierżant Artur Walczuk, który opowiadał o służbie ONZ w Liberii.

wyświetleń: 1271komentarzy: 0
Kontakt z redkacją