Wiadomości

Wkrótce w regionie

Kontakt24

wyświetleń: 3106komentarzy: 0

Refleksje o ''Oborze''. Po premierze sztuki ''Obora'' na Scenie Polskiej

26-01-2016 11:00

To miała być recenzja, ale nie wyszła. ''Obora'' wezwała mnie do innych, niż tylko recenzenckie, rozważań. Przepraszam, poprawię się innym razem, a tymczasem...
Premierowe przedstawienie OBORY na Scenie Polskiej, fot. Natasza Gorzołka/ox.pl Premierowe przedstawienie OBORY na Scenie Polskiej, fot. Natasza Gorzołka/ox.pl

Często przy okazji pisania o teatrze Kajzara przywołuje się jego słowa „Urodziłem się i wychowałem na pograniczu, pograniczu państw, języków, kultur, wojny i pokoju. To zawieszenie – między – jest stygmatem nie do usunięcia” [urodzony w Bielsku, mieszkał w Grodzću, sporo czasu spędził w Kończycach Wielkich, pochodził z rodziny chłopskiej, matka kultywowała tradycje mieszczańsko-chłopskie, polsko-niemieckie, protestanckie, ojciec zaś był kierownikiem Państwowych Gospodarstw Rolnych – przyp. red.].

Jest więc coś symbolicznego i podwójnie znaczącego w tym, że powrót Kajzara do świadomości widzów na Śląsku Cieszyńskim (i poza nim - sztuka ma być grana również we Wrocławiu) dokonuje się za sprawą Sceny Polskiej Cieszyńskiego Teatru w Czeskim Cieszynie. Sceny poza granicami Polski...

Dalej Kajzar pisze coś, co –moim zdaniem – stanowi klucz do odczytania nie tylko „Obory”, ale i twórczości dramaturga: „Między proletariackim internacjonalizmem a prowincjonalnością; między katolicyzmem a ewangelicyzmem; między totalitaryzmem a demokracją; między indywidualizmem a ubóstwieniem mas; między buntem i nadzieją na zgodę a ostrożnym optymizmem. Między…”

Taka właśnie jest ta sztuka, a „Obora” w reżyserii Janusza Klimszy, którą zobaczyć można na deskach Sceny Polskiej, w znacznej mierze odpowiada zamierzeniom dramaturga i jego idei meta-teatru. Nie znajdziemy tu jedności czasu, miejsca i akcji, poszczególne sceny mają w sobie coś ze snu, kolażu wspomnień i rzeczywistości, ale znajdziemy tu ów przedrostek „meta” – poza, ponad, między. Przykłady?

Miejsce akcji –MIĘDZY wnętrzem chaty a oborą (scenografia nie zmienia się – wnętrze chaty, stół, kredens, szafka z lewej, z prawej zaś plastikowa krowa naturalnych rozmiarów, na drugim planie sień, w centrum wejście do chaty/obory – scenografia Marta Roszkopfová), MIĘDZY starym a nowym rokiem ( pierwsza scena rozpoczyna się w chwilę przed północą w sylwestrowa noc 1950 roku), ale też POZA czasem (Konfucjusz w jednych scenach żyje, w innych nie, a w innych jest w więzieniu). „Obora” Sceny Polskiej jest tez MIĘDZY mediami – ważną rolę w spektaklu odgrywają nagrania radiowe z epoki PRLu np. o milicjantach uczestniczących oczywiście ochoczo w żniwach, muzyczne wstawki a la „Budujemy nowy dom” (muzyka Vladislav Georgiev ) – czy „projekcje” (na rozwieszonym praniu – cóż za wielopoziomowa symbolika!) kronik filmowych (nawiązanie do Lothe Lachmann Videoteatru „Poza” inspirującego się Kajzarem i wystawiającego jego sztuki w Polsce i zagranicą, a korzystającego jednocześnie z licznych projektorów, telebimów? a może nawiązanie do sztuki Kajzara Villa dei misteri, w którym jednym z bohaterów stale obecnych na scenie i uczestniczących w akcji jest telewizor? czy też po prostu inkrustacja i poszerzenie przestrzeni teatralnej przestrzenią pozateatralną? ). POMIĘDZY cudem gadających po spożyciu opłatka krów i sadzeniem w Polsce ryżu odpornego na mróz a sztucznym zapłodnieniem krowy – MIĘDZY Sacrum a Profanum. MIĘDZY odmawianą w myślach modlitwą, klęcznikiem a czerwoną pionierską chustą…

Ta wielość, rozbicie, kolaż, podważenie linearności czasu i jedności przestrzeni oraz akcji, rozpad - to doskonałe zobrazowanie świata poststrukturalizmu, ponowoczesności i ponowoczesnej dekonstrukcji. Kajzar ze swoją sztuką i koncepcją meta- teatru, wyprzedzał myśl teatralną i filozofię swojego czasu. Jego sztuki – w ponowoczesności właśnie – możemy w końcu odebrać „jak swoje” – zapisane w naszym języku – rozdarcia, ansurdu, chaosu, fragmentów marzeń i baśni oraz boleśnie urealnionych koszmarów. Choć „Obora” osadzona jest w PRLu, to - traktując o rozdarciu między tym, co korzystne, a co słuszne, między zdradą rozsądku, a zdradą ideologii państwowej, o konflikcie między ludem i władzą, między przyjaźnią i powinnością, między byciem wiernym sobie, a byciem wiernym władzy, o życiu prawdziwym i „oficjalnym”, między tym co trzeba, a co się powinno – jest uniwersalnym i ciągle aktualnym znakiem zapytania o wartości.

„Obora” nie jest łatwa w odbiorze. W antrakcie widzowie pytali się nawzajem, o czym właściwie jest ta sztuka. Po zakończeniu pytają zaś recenzenci: Po co Scena Polska wystawiła „Oborę”? Żeby przypomnieć Kajzara? Nie sądzę, by był to powód główny. By potraktować „Oborę” jako ciekawy "artefakt muzealny"? Nie wydaje mi się. Dobra sztuka to taka, która ukazuje nam nasze najbardziej skrywane pragnienia i obawy, która budzi, karmi i jednocześnie uśmierca nasze anioły i demony. A „Obora” Kajzara na Scenie Polskiej przypomina nam o naszym rozdarciu. Nie tylko kulturowym, granicznym, historycznym, ale o tym rozdarciu codziennym, teraźniejszym. O trudzie bycia POZA i MIĘDZY… „Między proletariackim internacjonalizmem a prowincjonalnością... między totalitaryzmem a demokracją…, między buntem i nadzieją na zgodę… między…”
 

Natasza Gorzołka
 

PS: Oborę można zobaczyć jeszcze w najbliższy weekend -30-31 stycznia br. w Czeskim Cieszynie, potem sztuka powędruje do Trzyńca, Hawierzowa, Orłowej (bilety rezerwować można TU ).

 


źródło: OX.PL
dodał: NG 26-01-2016 11:00
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (0)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

Musisz się zalogować, aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta? Zarejestruj się i sprawdź, co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

Zrób przegląd auta za darmo!

21-05-2018 07:30

Nie sprawdziłeś jeszcze stanu technicznego auta po zimie? Specjaliści ProfiAuto skontrolują go za darmo!

wyświetleń: 446komentarzy: 0

20. urodziny Hospicjum im. Łukasza Ewangelisty

20-05-2018 23:30

Hospicjum im. Łukasza Ewangelisty w Cieszynie obchodzi w tym roku 20-lecie swojej działalności. Wczoraj (19.05) odbyły się uroczystości jubileuszowe.

wyświetleń: 336komentarzy: 0

Powiatowe Obchody Dnia Strażaka

20-05-2018 22:00

Wczoraj (19.05) w Wiśle odbyły się Powiatowe Obchody Dnia Strażaka. W wydarzeniu tym wzięli udział strażacy zawodowi oraz druhowie ochotnicy z jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych z 12 gmin powiatu cieszyńskiego.

wyświetleń: 659komentarzy: 0

Siatkarki Victorii Cieszyn zakończyły turniej finałowy na trzecim miejscu

20-05-2018 21:40

Podopieczne Andrzeja Husarka i Grzegorza Kosatki przegrały dzisiaj (20.05) z Chemikiem Olsztyn, 0:3. Jednak jeszcze przed rozpoczęciem tego spotkania było wiadomo, że cieszyniankom nie uda się wywalczyć awansu do II ligi.

wyświetleń: 339komentarzy: 0

Chybianki zakończyły sezon na piątym miejscu

20-05-2018 19:40

Za nami ostatnia, 18. kolejka I Ligi Kobiet w tenisie stołowym. Cukrownik zremisował z Rawą Mazowiecką i ostatecznie uplasował się na piątej pozycji.

wyświetleń: 161komentarzy: 0

Kolarze znowu przejadą przez nasz region

20-05-2018 17:45

Do rozpoczęcia 75. edycji Tour de Pologne pozostały niecałe trzy miesiące. Organizatorzy wyścigu zaprezentowali trasę, która po raz kolejny przebiegnie przez Wisłę.

wyświetleń: 1149komentarzy: 0

Gość OX.PL - Krzysztof Puda

20-05-2018 15:00

 Krzysztof Puda o portalach społecznościowych i kulturze w naszym regionie. Jacek Porzycki zapytał również o lata w Tybecie i czy czas spędzony na ''Facebooku'' liczy się do emerytury? Było też na poważnie - o chórach, szkoleniach oraz o życiu w Cieszynie i Strumieniu. Na cały odcinek zapraszamy już w najbliższą 20.05.2018 niedzielę

wyświetleń: 576komentarzy: 0

Koncert Życzeń Stela OX.PL

20-05-2018 12:00

Dziękujemy Wam za wszystkie nadesłane życzenia i zapraszamy na kolejny odcinek naszego cyklu ''Koncert Życzeń Stela'' w Portalu Śląska Cieszyńskiego OX.PL.

wyświetleń: 640komentarzy: 0

Przygotowują się do wielkiego finału

20-05-2018 09:00

Przez dwa dni (18-19.05) uczestnicy tegorocznej, drugiej edycji konkursu kulinarnego EspritChef Junior szkolili się pod czujnym okiem kucharza Krzysztofa Gawlika. Warsztaty odbyły się w Ustroniu.

wyświetleń: 735komentarzy: 0

Msze i nabożeństwa online

20-05-2018 06:30

Nie możesz być na mszy lub nabożeństwie? Nic straconego, zawsze możesz uczestniczyć w nich dzięki kamerom udostępnionym online. Poniżej prezentujemy listę kościołów katolickich i ewangelickich z naszego regionu, w których zostały uruchomione transmisje na żywo, również na urządzenia mobilne. 

wyświetleń: 642komentarzy: 0
Kontakt z redkacją .