Wiadomości

Wkrótce w regionie

Kontakt24

wyświetleń: 2547komentarzy: 0

Refleksje o ''Oborze''. Po premierze sztuki ''Obora'' na Scenie Polskiej

26-01-2016 11:00

To miała być recenzja, ale nie wyszła. ''Obora'' wezwała mnie do innych, niż tylko recenzenckie, rozważań. Przepraszam, poprawię się innym razem, a tymczasem...
Premierowe przedstawienie OBORY na Scenie Polskiej, fot. Natasza Gorzołka/ox.pl Premierowe przedstawienie OBORY na Scenie Polskiej, fot. Natasza Gorzołka/ox.pl

Często przy okazji pisania o teatrze Kajzara przywołuje się jego słowa „Urodziłem się i wychowałem na pograniczu, pograniczu państw, języków, kultur, wojny i pokoju. To zawieszenie – między – jest stygmatem nie do usunięcia” [urodzony w Bielsku, mieszkał w Grodzću, sporo czasu spędził w Kończycach Wielkich, pochodził z rodziny chłopskiej, matka kultywowała tradycje mieszczańsko-chłopskie, polsko-niemieckie, protestanckie, ojciec zaś był kierownikiem Państwowych Gospodarstw Rolnych – przyp. red.].

Jest więc coś symbolicznego i podwójnie znaczącego w tym, że powrót Kajzara do świadomości widzów na Śląsku Cieszyńskim (i poza nim - sztuka ma być grana również we Wrocławiu) dokonuje się za sprawą Sceny Polskiej Cieszyńskiego Teatru w Czeskim Cieszynie. Sceny poza granicami Polski...

Dalej Kajzar pisze coś, co –moim zdaniem – stanowi klucz do odczytania nie tylko „Obory”, ale i twórczości dramaturga: „Między proletariackim internacjonalizmem a prowincjonalnością; między katolicyzmem a ewangelicyzmem; między totalitaryzmem a demokracją; między indywidualizmem a ubóstwieniem mas; między buntem i nadzieją na zgodę a ostrożnym optymizmem. Między…”

Taka właśnie jest ta sztuka, a „Obora” w reżyserii Janusza Klimszy, którą zobaczyć można na deskach Sceny Polskiej, w znacznej mierze odpowiada zamierzeniom dramaturga i jego idei meta-teatru. Nie znajdziemy tu jedności czasu, miejsca i akcji, poszczególne sceny mają w sobie coś ze snu, kolażu wspomnień i rzeczywistości, ale znajdziemy tu ów przedrostek „meta” – poza, ponad, między. Przykłady?

Miejsce akcji –MIĘDZY wnętrzem chaty a oborą (scenografia nie zmienia się – wnętrze chaty, stół, kredens, szafka z lewej, z prawej zaś plastikowa krowa naturalnych rozmiarów, na drugim planie sień, w centrum wejście do chaty/obory – scenografia Marta Roszkopfová), MIĘDZY starym a nowym rokiem ( pierwsza scena rozpoczyna się w chwilę przed północą w sylwestrowa noc 1950 roku), ale też POZA czasem (Konfucjusz w jednych scenach żyje, w innych nie, a w innych jest w więzieniu). „Obora” Sceny Polskiej jest tez MIĘDZY mediami – ważną rolę w spektaklu odgrywają nagrania radiowe z epoki PRLu np. o milicjantach uczestniczących oczywiście ochoczo w żniwach, muzyczne wstawki a la „Budujemy nowy dom” (muzyka Vladislav Georgiev ) – czy „projekcje” (na rozwieszonym praniu – cóż za wielopoziomowa symbolika!) kronik filmowych (nawiązanie do Lothe Lachmann Videoteatru „Poza” inspirującego się Kajzarem i wystawiającego jego sztuki w Polsce i zagranicą, a korzystającego jednocześnie z licznych projektorów, telebimów? a może nawiązanie do sztuki Kajzara Villa dei misteri, w którym jednym z bohaterów stale obecnych na scenie i uczestniczących w akcji jest telewizor? czy też po prostu inkrustacja i poszerzenie przestrzeni teatralnej przestrzenią pozateatralną? ). POMIĘDZY cudem gadających po spożyciu opłatka krów i sadzeniem w Polsce ryżu odpornego na mróz a sztucznym zapłodnieniem krowy – MIĘDZY Sacrum a Profanum. MIĘDZY odmawianą w myślach modlitwą, klęcznikiem a czerwoną pionierską chustą…

Ta wielość, rozbicie, kolaż, podważenie linearności czasu i jedności przestrzeni oraz akcji, rozpad - to doskonałe zobrazowanie świata poststrukturalizmu, ponowoczesności i ponowoczesnej dekonstrukcji. Kajzar ze swoją sztuką i koncepcją meta- teatru, wyprzedzał myśl teatralną i filozofię swojego czasu. Jego sztuki – w ponowoczesności właśnie – możemy w końcu odebrać „jak swoje” – zapisane w naszym języku – rozdarcia, ansurdu, chaosu, fragmentów marzeń i baśni oraz boleśnie urealnionych koszmarów. Choć „Obora” osadzona jest w PRLu, to - traktując o rozdarciu między tym, co korzystne, a co słuszne, między zdradą rozsądku, a zdradą ideologii państwowej, o konflikcie między ludem i władzą, między przyjaźnią i powinnością, między byciem wiernym sobie, a byciem wiernym władzy, o życiu prawdziwym i „oficjalnym”, między tym co trzeba, a co się powinno – jest uniwersalnym i ciągle aktualnym znakiem zapytania o wartości.

„Obora” nie jest łatwa w odbiorze. W antrakcie widzowie pytali się nawzajem, o czym właściwie jest ta sztuka. Po zakończeniu pytają zaś recenzenci: Po co Scena Polska wystawiła „Oborę”? Żeby przypomnieć Kajzara? Nie sądzę, by był to powód główny. By potraktować „Oborę” jako ciekawy "artefakt muzealny"? Nie wydaje mi się. Dobra sztuka to taka, która ukazuje nam nasze najbardziej skrywane pragnienia i obawy, która budzi, karmi i jednocześnie uśmierca nasze anioły i demony. A „Obora” Kajzara na Scenie Polskiej przypomina nam o naszym rozdarciu. Nie tylko kulturowym, granicznym, historycznym, ale o tym rozdarciu codziennym, teraźniejszym. O trudzie bycia POZA i MIĘDZY… „Między proletariackim internacjonalizmem a prowincjonalnością... między totalitaryzmem a demokracją…, między buntem i nadzieją na zgodę… między…”
 

Natasza Gorzołka
 

PS: Oborę można zobaczyć jeszcze w najbliższy weekend -30-31 stycznia br. w Czeskim Cieszynie, potem sztuka powędruje do Trzyńca, Hawierzowa, Orłowej (bilety rezerwować można TU ).

 


zródło: OX.PL
dodał: NG 26-01-2016 11:00
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (0)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialność za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

Musisz się zalogować aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta ? Zarejestruj się i sprawdź co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

Przyszłość Kubalonki - co dalej z trasami biegowymi?

24-03-2017 19:30

Rozmowy na temat przyszłości tras biegowych na Kubalonce ciągną się już od dłuższego czasu. Temat Kubalonki wrócił we wtorek (21.03). W Wiśle odbyło się posiedzenie Komisji Rady Powiatu wraz z zaproszonymi gośćmi, podczas którego omówiono kwestie potencjału i możliwości wykorzystania tras biegowych na tym terenie.

wyświetleń: 1909komentarzy: 1

Z zabawkami do kościoła

24-03-2017 19:00

Matki z dziećmi z różnych rejonów Śląska Cieszyńskiego zgromadziły się w czwartek 23 marca 2017 r.  na Mszy św. w kościele św. Marii Magdaleny w Cieszynie. Tam rozpoczęły się rekolekcje dla mam z dziećmi pod hasłem: „Idźcie i głoście”.

wyświetleń: 918komentarzy: 0

Dla dzieci i nie tylko. ''Pax'' - historia o lisie, chłopcu, dorastaniu, przyjaźni i wojnie

24-03-2017 18:00

Status konkursu: TRWA

Peter ma 12 lat i w wyniku wojny, w której będzie walczyć jego ojciec, musi przenieść się do dziadka. Oswojonego przyjaciela, liska o imieniu Pax, ojciec każe mu zostawić w lesie. Wkrótce potem chłopiec, ucieka od dziadka i wyrusza w długą podróż, by odszukać przyjaciela. Tak w skrócie zaczyna się „Pax” Sary Pennypacker z ilustracjami Jona Klassena.

wyświetleń: 296komentarzy: 0

Znowu wypadek na 'wiślance'

24-03-2017 16:20

Kolejny już dzisiaj wypadek na 'wiślance'. Doszło do niego około godziny 14.30 na wysokości stacji paliw Crab w Skoczowie.

wyświetleń: 10813komentarzy: 6

Czeski Rajd Valasska 2017 otworzy nowy rozdział w karierze braci Szejów

24-03-2017 15:05

Jarek i Marcin Szeja rozpoczynają sezon 2017 od Rajdu Valasska (25-26 marca) - pierwszej z siedmiu odsłon Rajdowych Mistrzostw Czech 2017. Gratka dla polskich kibiców, szczególnie tych mieszkających przy granicy – baza rajdu położona będzie tylko godzinę jazdy od granicy.

wyświetleń: 418komentarzy: 0

Poseł pyta, minister odpowiada

24-03-2017 13:15

Powracamy do tematu głosowania na Znaku Dziedzictwa Europejskiego. Przypomnijmy, mimo dużej ilości oddanych głosów na Kościół jezusowy w Cieszynie, kandydatura ta nie została zakwalifikowana do dalszego etapu.

wyświetleń: 1792komentarzy: 4

Gdzie szusować? (odc. 16 sezon 2016/2017)

24-03-2017 11:35

Tak – to ciągle możliwe. Choć nie chce się wierzyć, wyglądając za okno, dalej można jeździć w regionie na nartach. Gdzie?

wyświetleń: 770komentarzy: 0

960 zdolnych do służby

24-03-2017 10:00

Powiatowa Komisja Lekarska dla Powiatu Cieszyńskiego wydała 960 orzeczeń w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej.

wyświetleń: 2009komentarzy: 0

Wypadek na DK81

24-03-2017 08:25

Wypadek na DK81 w Ochabach. Oba pasy w kierunku Wisły nieprzejezdne. Ranni.

wyświetleń: 15611komentarzy: 14

Pomoc przerosła najśmielsze oczekiwania

24-03-2017 07:30

Około 10 tysięcy książek trafiło do Biblioteki Miejskiej w Cieszynie, a to nie koniec. Książki i słowa otuchy spływają nadal. Apel o pomoc w odtworzeniu zniszczonego w pożarze księgozbioru przerósł najśmielsze oczekiwania pracowników cieszyńskiej biblioteki.

wyświetleń: 1674komentarzy: 2
Kontakt z redkacją