Wiadomości

Wkrótce w regionie

Kontakt24

wyświetleń: 2709komentarzy: 0

Refleksje o ''Oborze''. Po premierze sztuki ''Obora'' na Scenie Polskiej

26-01-2016 11:00

To miała być recenzja, ale nie wyszła. ''Obora'' wezwała mnie do innych, niż tylko recenzenckie, rozważań. Przepraszam, poprawię się innym razem, a tymczasem...
Premierowe przedstawienie OBORY na Scenie Polskiej, fot. Natasza Gorzołka/ox.pl Premierowe przedstawienie OBORY na Scenie Polskiej, fot. Natasza Gorzołka/ox.pl

Często przy okazji pisania o teatrze Kajzara przywołuje się jego słowa „Urodziłem się i wychowałem na pograniczu, pograniczu państw, języków, kultur, wojny i pokoju. To zawieszenie – między – jest stygmatem nie do usunięcia” [urodzony w Bielsku, mieszkał w Grodzću, sporo czasu spędził w Kończycach Wielkich, pochodził z rodziny chłopskiej, matka kultywowała tradycje mieszczańsko-chłopskie, polsko-niemieckie, protestanckie, ojciec zaś był kierownikiem Państwowych Gospodarstw Rolnych – przyp. red.].

Jest więc coś symbolicznego i podwójnie znaczącego w tym, że powrót Kajzara do świadomości widzów na Śląsku Cieszyńskim (i poza nim - sztuka ma być grana również we Wrocławiu) dokonuje się za sprawą Sceny Polskiej Cieszyńskiego Teatru w Czeskim Cieszynie. Sceny poza granicami Polski...

Dalej Kajzar pisze coś, co –moim zdaniem – stanowi klucz do odczytania nie tylko „Obory”, ale i twórczości dramaturga: „Między proletariackim internacjonalizmem a prowincjonalnością; między katolicyzmem a ewangelicyzmem; między totalitaryzmem a demokracją; między indywidualizmem a ubóstwieniem mas; między buntem i nadzieją na zgodę a ostrożnym optymizmem. Między…”

Taka właśnie jest ta sztuka, a „Obora” w reżyserii Janusza Klimszy, którą zobaczyć można na deskach Sceny Polskiej, w znacznej mierze odpowiada zamierzeniom dramaturga i jego idei meta-teatru. Nie znajdziemy tu jedności czasu, miejsca i akcji, poszczególne sceny mają w sobie coś ze snu, kolażu wspomnień i rzeczywistości, ale znajdziemy tu ów przedrostek „meta” – poza, ponad, między. Przykłady?

Miejsce akcji –MIĘDZY wnętrzem chaty a oborą (scenografia nie zmienia się – wnętrze chaty, stół, kredens, szafka z lewej, z prawej zaś plastikowa krowa naturalnych rozmiarów, na drugim planie sień, w centrum wejście do chaty/obory – scenografia Marta Roszkopfová), MIĘDZY starym a nowym rokiem ( pierwsza scena rozpoczyna się w chwilę przed północą w sylwestrowa noc 1950 roku), ale też POZA czasem (Konfucjusz w jednych scenach żyje, w innych nie, a w innych jest w więzieniu). „Obora” Sceny Polskiej jest tez MIĘDZY mediami – ważną rolę w spektaklu odgrywają nagrania radiowe z epoki PRLu np. o milicjantach uczestniczących oczywiście ochoczo w żniwach, muzyczne wstawki a la „Budujemy nowy dom” (muzyka Vladislav Georgiev ) – czy „projekcje” (na rozwieszonym praniu – cóż za wielopoziomowa symbolika!) kronik filmowych (nawiązanie do Lothe Lachmann Videoteatru „Poza” inspirującego się Kajzarem i wystawiającego jego sztuki w Polsce i zagranicą, a korzystającego jednocześnie z licznych projektorów, telebimów? a może nawiązanie do sztuki Kajzara Villa dei misteri, w którym jednym z bohaterów stale obecnych na scenie i uczestniczących w akcji jest telewizor? czy też po prostu inkrustacja i poszerzenie przestrzeni teatralnej przestrzenią pozateatralną? ). POMIĘDZY cudem gadających po spożyciu opłatka krów i sadzeniem w Polsce ryżu odpornego na mróz a sztucznym zapłodnieniem krowy – MIĘDZY Sacrum a Profanum. MIĘDZY odmawianą w myślach modlitwą, klęcznikiem a czerwoną pionierską chustą…

Ta wielość, rozbicie, kolaż, podważenie linearności czasu i jedności przestrzeni oraz akcji, rozpad - to doskonałe zobrazowanie świata poststrukturalizmu, ponowoczesności i ponowoczesnej dekonstrukcji. Kajzar ze swoją sztuką i koncepcją meta- teatru, wyprzedzał myśl teatralną i filozofię swojego czasu. Jego sztuki – w ponowoczesności właśnie – możemy w końcu odebrać „jak swoje” – zapisane w naszym języku – rozdarcia, ansurdu, chaosu, fragmentów marzeń i baśni oraz boleśnie urealnionych koszmarów. Choć „Obora” osadzona jest w PRLu, to - traktując o rozdarciu między tym, co korzystne, a co słuszne, między zdradą rozsądku, a zdradą ideologii państwowej, o konflikcie między ludem i władzą, między przyjaźnią i powinnością, między byciem wiernym sobie, a byciem wiernym władzy, o życiu prawdziwym i „oficjalnym”, między tym co trzeba, a co się powinno – jest uniwersalnym i ciągle aktualnym znakiem zapytania o wartości.

„Obora” nie jest łatwa w odbiorze. W antrakcie widzowie pytali się nawzajem, o czym właściwie jest ta sztuka. Po zakończeniu pytają zaś recenzenci: Po co Scena Polska wystawiła „Oborę”? Żeby przypomnieć Kajzara? Nie sądzę, by był to powód główny. By potraktować „Oborę” jako ciekawy "artefakt muzealny"? Nie wydaje mi się. Dobra sztuka to taka, która ukazuje nam nasze najbardziej skrywane pragnienia i obawy, która budzi, karmi i jednocześnie uśmierca nasze anioły i demony. A „Obora” Kajzara na Scenie Polskiej przypomina nam o naszym rozdarciu. Nie tylko kulturowym, granicznym, historycznym, ale o tym rozdarciu codziennym, teraźniejszym. O trudzie bycia POZA i MIĘDZY… „Między proletariackim internacjonalizmem a prowincjonalnością... między totalitaryzmem a demokracją…, między buntem i nadzieją na zgodę… między…”
 

Natasza Gorzołka
 

PS: Oborę można zobaczyć jeszcze w najbliższy weekend -30-31 stycznia br. w Czeskim Cieszynie, potem sztuka powędruje do Trzyńca, Hawierzowa, Orłowej (bilety rezerwować można TU ).

 


źródło: OX.PL
dodał: NG 26-01-2016 11:00
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (0)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

Musisz się zalogować, aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta? Zarejestruj się i sprawdź, co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

Gość OX.pl - Dariusz Itner

16-08-2017 19:15

Czy Polska powinna wyjść z Unii Europejskiej? Czy Facebook blokuje treści patriotyczne? Na te i inne pytania odpowiedział Gość ox. pl - Dariusz Itner, który przedstawił również swój pogląd na reformę szkolnictwa. Jacek Porzycki zapytał też o kwestię manipulacji w sferze publicznej i o wartości, które są ważne dla Gościa.

wyświetleń: 1652komentarzy: 0

Wybudują, ale drożej

16-08-2017 17:20

O blisko 200 tysięcy zł więcej niż zakładano za demontaż starego i budowę nowego zadaszenia trybuny przy stadionie RKS Cukrownik będzie musiała wydać gmina Chybie. Pieniędzy musiano szukać w budżecie. Mimo znacznie droższej inwestycji, prace niebawem ruszą.

wyświetleń: 924komentarzy: 0

26 nowych miejsc do parkowania pojawiło się w Strumieniu

16-08-2017 16:00

To dobra wiadomość dla posiadaczy czterech kółek i nie tylko - w Strumieniu pojawiły się nowe miejsca do parkowania.

wyświetleń: 1014komentarzy: 0

Wielki sprawdzian z języka polskiego w Cieszynie

16-08-2017 14:30

Z ortografią, czy też interpunkcją mogą mieć problemy nawet rdzenni mieszkańcy Polski, w związku z czym możemy sobie wyobrazić, jakie jest to wyzwanie dla obcokrajowców. Na szczęście wiele osób nie boi się wyzwań, w związku z czym starają się poznać obce języki nie tylko w stopniu komunikatywnym, ale również wszystkie jego niuanse. Z tego właśnie względu każdego roku w Cieszynie organizowana jest Letnia Szkoła Języka, Literatury i Kultury Polskiej. Nie inaczej było w tym roku...

wyświetleń: 414komentarzy: 0

Długi weekend w statystyce

16-08-2017 14:29

O 22.00 zakończyła się wczoraj (15.08.2017) prowadzona na terenie naszego województwa akcja ''Bezpieczny Weekend''. Podczas długiego sierpniowego weekendu nad bezpieczeństwem na drogach czuwało ponad 6 tysięcy śląskich policjantów.

wyświetleń: 1301komentarzy: 0

Armata wystrzeliła

16-08-2017 12:45

Kilka dni temu na naszym portalu pojawiła się informacja o replice armaty z przełomu XVII i XVIII wieku, która stanęła na cieszyńskim Wzgórzu Zamkowym. Armata pojawiła się w filmach "Pan Tadeusz" oraz "Ogniem i mieczem", w związku z czym spokojnie możemy uznać ją, za lokalną sławę. Ponieważ 15 sierpnia to Święto Wojska Polskiego, władze Cieszyna postanowiły uczcić to wydarzenie wystrzałem ze wspomnianej armaty.

wyświetleń: 1250komentarzy: 1

W Cieszynie zrobisz przegląd auta za darmo

16-08-2017 11:00

Jesienny przegląd auta jeszcze przed Tobą? W Cieszynie będziesz mogła/mógł zrobić go bezpłatnie. Gdzie?

wyświetleń: 2076komentarzy: 1

Najmłodsi stela 65/590/2017

16-08-2017 09:20

Zapraszamy na kolejną część cyklu - ''Najmłodsi stela''- czyli fotogalerię najmłodszych mieszkańców naszego powiatu w obiektywie naszego fotoreportera.

wyświetleń: 4398komentarzy: 0

WYPRAWKA SZKOLNA Z STX HURT-DETAL

16-08-2017 07:30

Sezon wakacyjny w pełni, nadmorskie kurorty pękają w szwach, szlaki górskie oblegają turyści, a ruch na drogach nie maleje. Jednakże już na horyzoncie czasu pojawia się coraz to wyraźniejsza wizja nowego roku szkolnego. Koniec wakacyjnego odpoczynku i urlopowych wyjazdów niestety zakończy się, a dotychczas opustoszałe szkolne korytarze i ławki znów zaroją się od uczniów.

wyświetleń: 1006komentarzy: 0

Gość Ox.pl - Doda

15-08-2017 20:00

O Dorocie Rabczewskiej napisano i powiedziano już bardzo dużo. Skandalistka? Słuch absolutny? Królowa autokreacji? Na pewno piosenkarka nie stoi w miejscu i dojrzewa na oczach mediów i fanów. Jacek Porzycki zapytał artystkę, czy często czuje się "okazem w szkle" i jak wysoki był "podatek od miłości"? Nie zabrakło również pytań o styl życia, kontrowersje i ... patriotyzm.

wyświetleń: 5282komentarzy: 4
Kontakt z redkacją .