Wiadomości

Wkrótce w regionie

Kontakt24

wyświetleń: 1988komentarzy: 0

Refleksje o ''Oborze''. Po premierze sztuki ''Obora'' na Scenie Polskiej

26-01-2016 11:00

To miała być recenzja, ale nie wyszła. ''Obora'' wezwała mnie do innych, niż tylko recenzenckie, rozważań. Przepraszam, poprawię się innym razem, a tymczasem...
Refleksje o ''Oborze''. Po premierze sztuki ''Obora'' na Scenie Polskiej Premierowe przedstawienie OBORY na Scenie Polskiej, fot. Natasza Gorzołka/ox.pl

Często przy okazji pisania o teatrze Kajzara przywołuje się jego słowa „Urodziłem się i wychowałem na pograniczu, pograniczu państw, języków, kultur, wojny i pokoju. To zawieszenie – między – jest stygmatem nie do usunięcia” [urodzony w Bielsku, mieszkał w Grodzću, sporo czasu spędził w Kończycach Wielkich, pochodził z rodziny chłopskiej, matka kultywowała tradycje mieszczańsko-chłopskie, polsko-niemieckie, protestanckie, ojciec zaś był kierownikiem Państwowych Gospodarstw Rolnych – przyp. red.].

Jest więc coś symbolicznego i podwójnie znaczącego w tym, że powrót Kajzara do świadomości widzów na Śląsku Cieszyńskim (i poza nim - sztuka ma być grana również we Wrocławiu) dokonuje się za sprawą Sceny Polskiej Cieszyńskiego Teatru w Czeskim Cieszynie. Sceny poza granicami Polski...

Dalej Kajzar pisze coś, co –moim zdaniem – stanowi klucz do odczytania nie tylko „Obory”, ale i twórczości dramaturga: „Między proletariackim internacjonalizmem a prowincjonalnością; między katolicyzmem a ewangelicyzmem; między totalitaryzmem a demokracją; między indywidualizmem a ubóstwieniem mas; między buntem i nadzieją na zgodę a ostrożnym optymizmem. Między…”

Taka właśnie jest ta sztuka, a „Obora” w reżyserii Janusza Klimszy, którą zobaczyć można na deskach Sceny Polskiej, w znacznej mierze odpowiada zamierzeniom dramaturga i jego idei meta-teatru. Nie znajdziemy tu jedności czasu, miejsca i akcji, poszczególne sceny mają w sobie coś ze snu, kolażu wspomnień i rzeczywistości, ale znajdziemy tu ów przedrostek „meta” – poza, ponad, między. Przykłady?

Miejsce akcji –MIĘDZY wnętrzem chaty a oborą (scenografia nie zmienia się – wnętrze chaty, stół, kredens, szafka z lewej, z prawej zaś plastikowa krowa naturalnych rozmiarów, na drugim planie sień, w centrum wejście do chaty/obory – scenografia Marta Roszkopfová), MIĘDZY starym a nowym rokiem ( pierwsza scena rozpoczyna się w chwilę przed północą w sylwestrowa noc 1950 roku), ale też POZA czasem (Konfucjusz w jednych scenach żyje, w innych nie, a w innych jest w więzieniu). „Obora” Sceny Polskiej jest tez MIĘDZY mediami – ważną rolę w spektaklu odgrywają nagrania radiowe z epoki PRLu np. o milicjantach uczestniczących oczywiście ochoczo w żniwach, muzyczne wstawki a la „Budujemy nowy dom” (muzyka Vladislav Georgiev ) – czy „projekcje” (na rozwieszonym praniu – cóż za wielopoziomowa symbolika!) kronik filmowych (nawiązanie do Lothe Lachmann Videoteatru „Poza” inspirującego się Kajzarem i wystawiającego jego sztuki w Polsce i zagranicą, a korzystającego jednocześnie z licznych projektorów, telebimów? a może nawiązanie do sztuki Kajzara Villa dei misteri, w którym jednym z bohaterów stale obecnych na scenie i uczestniczących w akcji jest telewizor? czy też po prostu inkrustacja i poszerzenie przestrzeni teatralnej przestrzenią pozateatralną? ). POMIĘDZY cudem gadających po spożyciu opłatka krów i sadzeniem w Polsce ryżu odpornego na mróz a sztucznym zapłodnieniem krowy – MIĘDZY Sacrum a Profanum. MIĘDZY odmawianą w myślach modlitwą, klęcznikiem a czerwoną pionierską chustą…

Ta wielość, rozbicie, kolaż, podważenie linearności czasu i jedności przestrzeni oraz akcji, rozpad - to doskonałe zobrazowanie świata poststrukturalizmu, ponowoczesności i ponowoczesnej dekonstrukcji. Kajzar ze swoją sztuką i koncepcją meta- teatru, wyprzedzał myśl teatralną i filozofię swojego czasu. Jego sztuki – w ponowoczesności właśnie – możemy w końcu odebrać „jak swoje” – zapisane w naszym języku – rozdarcia, ansurdu, chaosu, fragmentów marzeń i baśni oraz boleśnie urealnionych koszmarów. Choć „Obora” osadzona jest w PRLu, to - traktując o rozdarciu między tym, co korzystne, a co słuszne, między zdradą rozsądku, a zdradą ideologii państwowej, o konflikcie między ludem i władzą, między przyjaźnią i powinnością, między byciem wiernym sobie, a byciem wiernym władzy, o życiu prawdziwym i „oficjalnym”, między tym co trzeba, a co się powinno – jest uniwersalnym i ciągle aktualnym znakiem zapytania o wartości.

„Obora” nie jest łatwa w odbiorze. W antrakcie widzowie pytali się nawzajem, o czym właściwie jest ta sztuka. Po zakończeniu pytają zaś recenzenci: Po co Scena Polska wystawiła „Oborę”? Żeby przypomnieć Kajzara? Nie sądzę, by był to powód główny. By potraktować „Oborę” jako ciekawy "artefakt muzealny"? Nie wydaje mi się. Dobra sztuka to taka, która ukazuje nam nasze najbardziej skrywane pragnienia i obawy, która budzi, karmi i jednocześnie uśmierca nasze anioły i demony. A „Obora” Kajzara na Scenie Polskiej przypomina nam o naszym rozdarciu. Nie tylko kulturowym, granicznym, historycznym, ale o tym rozdarciu codziennym, teraźniejszym. O trudzie bycia POZA i MIĘDZY… „Między proletariackim internacjonalizmem a prowincjonalnością... między totalitaryzmem a demokracją…, między buntem i nadzieją na zgodę… między…”
 

Natasza Gorzołka
 

PS: Oborę można zobaczyć jeszcze w najbliższy weekend -30-31 stycznia br. w Czeskim Cieszynie, potem sztuka powędruje do Trzyńca, Hawierzowa, Orłowej (bilety rezerwować można TU ).

 


zródło: OX.PL
dodał: NG 26-01-2016 11:00
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (0)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialność za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

Musisz się zalogować aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta ? Zarejestruj się i sprawdź co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

Radni chcą zobaczyć dworzec

29-08-2016 19:30

Decyzje jeszcze nie zapadły, ale niewykluczone, że być może jeszcze w tym roku gmina Skoczów stanie się właścicielem dworca kolejowego. Piłeczka jest po stronie radnych.

wyświetleń: 1015komentarzy: 7

Powalczą o medale

29-08-2016 18:00

Za nieco ponad tydzień w Rio de Janeiro rozpoczną się igrzyska paraolimpijskie. W liczącej 101 sportowców polskiej ekipie znajdą się również reprezentanci Śląska Cieszyńskiego. Janusz Rokicki walczyć będzie w rzucie kulą, Mirosław Madzia w rzucie dyskiem.

wyświetleń: 533komentarzy: 0

Skoczów zaprasza na dożynki ekumeniczne

29-08-2016 16:20

3 września (sobota) na skoczowskim rynku odbędą się 9 już Ekumeniczne Dożynki Gminne. Korowód wyruszy z Placu Stary Targ o 15:00.

wyświetleń: 1434komentarzy: 4

Okrasa ''Łamie Przepisy'' w Wiśle

29-08-2016 14:30

W miniony weekend (27-28 sierpnia) znany i lubiany Karol Okrasa odwiedził Wisłę. Tutaj przygotowywał swoje kolejne programy.

wyświetleń: 3091komentarzy: 1

Sukcesy wiślańskich skoczków

29-08-2016 13:30

Świetnie skakali ostatnio skoczkowie narciarscy i kombinatorzy norwescy podczas zawodów, które rozegrano w Czechach i Niemczech. Aleksander Zniszczoł został liderem Letniego Pucharu Kontynentalnego w skokach, a Adam Cieślar i Paweł Słowiok punktowali w inauguracyjnych zawodach Letniej Grand Prix w kombinacji norweskiej.

wyświetleń: 508komentarzy: 0

Będą burze?

29-08-2016 11:50

Po kilku dniach słonecznej i upalnej pogody, dziś mogą pojawić się burze.

wyświetleń: 2618komentarzy: 1

Ostatni weekend wakacji - podsumowanie policyjnych działań

29-08-2016 10:15

Ostatni weekend tegorocznych wakacji za nami. W ciągu kilku dni mundurowi w całym powiecie cieszyńskim przeprowadzili ponad 250 interwencji. Na drogach policjanci zatrzymali jedenastu kierowców pod wpływem alkoholu i jednego pod działaniem narkotyków. Stróże prawa odnotowali jeden wypadek i 14 kolizji. Doszło również do zdarzenia z udziałem paralotni.

wyświetleń: 2196komentarzy: 0

Pracowita sobota strażaków

29-08-2016 09:15

17 interwencji w minioną sobotę (27.08) mieli strażacy w powiecie. Było m.in. zwalone drzewo, pożar auta i wypadek podczas rajdu. Aż trzy wyjazdy zaliczyli strażacy z Istebnej.

wyświetleń: 4066komentarzy: 0

Krystyna Janda zagra Marię Callas podczas festiwalu Viva il Canto

29-08-2016 07:30

Festiwal Viva il canto w Cieszynie będzie gościł niesamowitą artystkę. Krystyna Janda wystąpi 24 września na scenie Teatru im. Adama Mickiewicza wcielając się w rolę Marii Callas.

wyświetleń: 528komentarzy: 0

Rajd Barum: Kajetanowicz liderem

28-08-2016 19:55

Choć na rozstrzygnięcie losów tytułów w klasyfikacjach indywidualnych FIA ERC musimy jeszcze poczekać co najmniej do wrześniowego Rajdu Lipawy na Łotwie, to już dziś LOTOS Rally Team może się cieszyć z drugiego z rzędu tytułu Rajdowych Mistrzów Europy w klasyfikacji zespołowej. Po zakończonym dziś Rajdzie Barum polski zespół ma 58 punktów przewagi. W pozostałych dwóch rundach sezonu można zdobyć maksymalnie 50 punktów, co oznacza, że żadna ekipa nie zdoła już wyprzedzić zespołu Kajetanowicza.

wyświetleń: 1111komentarzy: 0
loading...
Kontakt z redkacją