Wiadomości

Wkrótce w regionie

Kwiecień 2018
P W Ś C P S N
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30            

Kontakt24

wyświetleń: 2067komentarzy: 0

Cieszynka - rzemiosło, które urosło do rangi sztuki

02-01-2018 07:30

Dlaczego w XVII wieku Cieszyn stał się sławny na cały świat? W jaki sposób powstał najbardziej rozpoznawalny towar eksportowy Śląska Cieszyńskiego? Dlaczego przedmiot wykonywany w Cieszynie znajdował się nie tylko w licznych przybytkach szlacheckich, ale również na dworze królewskim w Polsce, Szwecji, Austrii, czy na Węgrzech? Wreszcie czy to w Cieszynie wręczono pierwszą polską łapówkę?
fot. fragment zdobień cieszynki fot. fragment zdobień cieszynki

Odpowiadając na te pytania, trzeba cofnąć się do XVI wieku, a konkretnie do 1580 roku, czyli do momentu z którego pochodzi pierwsza pisemna wzmianka o strzelbie – cieszynce, zwanej również ptaszniczką. Jest to broń, która przez wiele wieków była domeną szlachetnie urodzonych, którzy oddawali się swojej ulubionej wówczas rozrywce, czyli polowaniu na ptactwo. Wzmianka ta została znaleziona w Prudniku i stanowi o wykonywaniu „strzelb w stylu cieszyńskim”, z czego możemy wnioskować, że już wówczas była wtedy popularna.

Cieszynka początkowo była wytwarzana jako broń dla klasy średniej, ponieważ jej cena była zdecydowanie przystępna. Dopiero z czasem zaczęła uchodzić za towar ekskluzywny i stała się obiektem pożądania szlachty, książąt oraz ostatecznie również królów. Wszystko za sprawą misternych zdobień, które sprawiają, że dziś jej wartość jest ogromna.

Strzelba, która służyła do polowań na ptactwo nigdy nie sprawdziła się w wojsku. Jednak pożądali jej również wojskowi dowódcy, stąd też pojawił się ciekawy akcent w bogatej historii polskiego łapownictwa. Otóż broń ta miała trafić w ręce szwedzkiego dowódcy, który dzięki temu miał przychylniej obejść się z mieszkańcami śląska cieszyńskiego w czasie wojny 30-letniej.

Losy cieszynki są dosyć burzliwe. Początkiem XX wieku nie była ona wytwarzana już przez żadnego lokalnego rusznikarza, jednak w latach ’80 XX wieku Mistrz Rusznikarz Jerzy Wałga postanowił odtworzyć dawną tradycję i znów sprawić, że cieszynki pojawią się w Cieszynie. Plan został w pełni zrealizowany. Dziś prace pana Wałgi zyskały miano oryginału – produkowane przez niego strzelby nie są replikami cieszynek, lecz pełnoprawnymi cieszynkami, które niczym nie ustępują tym dawnym – zarówno jeżeli chodzi o działanie, jak i o misterne zdobienia.

Dlaczego jednak cieszyniacy nie znają swojego dziedzictwa? Dziś wychodząc do ludzi i pytając ich, czym jest cieszynka, większość odpowie, że pierwsze skojarzenie to kwiat… cieszynianka… Cieszynka jest znana na całym świecie, wielu kolekcjonerów broni marzy o tym, aby wejść w jej posiadanie. Cieszynka znajduje się w muzeach praktycznie na całym świecie. Egzemplarze tej borni można znaleźć we Francji i we Włoszech, w Niemczech, Austrii, Czechach, na Słowacji i na Litwie… wymieniać można bez końca.

Jerzy Wałga to mistrz rusznikarz, który dziś, jako jedyny na świecie wykonuje strzelby tego typu. Jako jedyny z obecnie żyjących może poszczycić się wykonaniem cieszynki, a raczej całej kolekcji cieszynek, które są zamawiane nie tylko przez lokalnych patriotów, ale również przez koneserów z całego świata. Stąd właśnie pomysł, aby poruszyć temat cieszynki w książce. Książka, która ma pokazać, że Śląsk cieszyński ma się czym pochwalić. Że kiedyś był znany na całym świecie i że znany jest do dnia dzisiejszego, wszystko za sprawą pięknie wykonanej broni, która stała się obiektem uwielbienia wielu osób.

Książka ma pojawić się na wiosnę 2018 roku. Tematem przewodnim jest oczywiście cieszynka, jednak poruszona zostanie również historia Cieszyna a także samego rusznikarstwa. Można będzie poznać ciekawe anegdoty, dotyczące historii cieszynki, ale również dowiedzieć się dlaczego w Cieszynie swojego czasu pojawiały się towary trudnodostępne w innych miejscach. Padnie również odpowiedź na pytanie, dlaczego kiedyś Cieszyn był miastem bardzo zaawansowanym technicznie oraz kulturowo.

Nad książką pracują dwie młode osoby, które pragną pokazać, że cieszyniacy mają swój powód do dumy. Przy wsparciu nowo powstałego wydawnictwa, którego głównym celem jest zajęcie się tematyką Śląska Cieszyńskiego a także propagowanie szeroko pojętej lokalnej kultury i lokalnych tradycji ma powstać książka, która stanie się lokalną dumą, gdyż będzie pokazywać to co u nas najpiękniejsze i najbardziej rozpoznawalne – właśnie cieszynkę.

Kto nie widział tej broni na własne oczy nie jest w stanie zrozumieć fascynacji tą tematyką. Jednak jeżeli już się ją zobaczy, nie sposób przejść obok niej obojętnie. Po zobaczeniu jednej, temat z pewnością nie spowszednieje. Nigdy nie powstały dwie identyczne cieszynki. Zdobienia są wykonywane ręcznie, w związku z czym na każdej możemy znaleźć inne motywy oraz inną kompozycję. Ogrom tego piękna jest bardzo ciężko ukazać, jednak przynajmniej po części ma to umożliwić książka, nad którą trwają prace.

J.S

źródło: OX.PL
dodał: ES 02-01-2018 07:30
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (0)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

Musisz się zalogować, aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta? Zarejestruj się i sprawdź, co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

Gość Ox.pl - Tom Swoboda - artysta multimedialny. [zwiastun]

25-04-2018 19:30

Gość Ox.pl - Tom Swoboda- artysta multimedialny. O zmiażdżonej czaszce, Oddziale Pediatrycznym i wizualnych przedstawieniach duchowości. Jacek Porzycki zapytał również o zapis transcendencji i ''Szkołę Sztuki i Myślenia''. Co sprawiło, że artysta został wyróżniony w prestiżowym Międzynarodowym Konkursie Fotograficznym ''Sony World Photograpfy Awards 2018''?  Czy można narysować Boga? Zapraszamy do obejrzenia rozmowy.  Na pełną wersję wywiadu zapraszamy w niedzielę 29 kwietnia- oglądajcie!

wyświetleń: 215komentarzy: 0

MŚ 1A: Polacy przegrali z Wielką Brytanią, Chmielewski zanotował kolejny dobry występ

25-04-2018 19:25

Niestety, sprawdził się najczarniejszy scenariusz. Polscy hokeiści, którzy rywalizują na Mistrzostwach Świata Dywizji 1A w Budapeszcie, przegrali dzisiaj z Brytyjczykami (25 kwietnia) i ich szanse na awans, zamiast wzrosnąć, to zmalały. Kolejne dobre zawody rozegrał Aron Chmielewski, który na co dzień występuje w HC Ocelari Trinec.

wyświetleń: 99komentarzy: 0

Rower w policyjnej bazie danych

25-04-2018 18:45

Rowery potrafią kosztować nawet kilkanaście tysięcy złotych i coraz częściej padają celem złodziei. Kupując coraz to lepsze zabezpieczenia jednośladów zmniejszamy ryzyko kradzieży, ale czy aby są one w stanie uchronić od ich kradzieży? Policjanci z cieszyńskiej komendy oraz przedstawiciele straży miejskich z naszego regionu brali udział w szkoleniu dotyczącym  znakowania rowerów syntetycznym DNA.

wyświetleń: 564komentarzy: 1

Warsztaty UTW - tym razem o konfliktach

25-04-2018 18:10

We wtorek (24.04) na terenie Wyższej Szkoły Biznesu w Dąbrowie Górniczej, oddziału zamiejscowego w Cieszynie odbyły się kolejne warsztaty w ramach działalności Uniwersytetu Trzeciego Wieku. Tym razem temat dotyczył Ćwiczenia kompetencji społecznych, niezbędnych w rozwiązywaniu konfliktów i problemów, a temat przybliżyła psycholog, Wanda Papugowa.

wyświetleń: 200komentarzy: 0

Skazani wyszli z więzienia - zbierać śmieci.

25-04-2018 17:45

Osadzeni z Zakładu Karnego w Cieszynie po raz kolejny wzięli udział w tegorocznych obchodach Dnia Ziemi.

wyświetleń: 1013komentarzy: 0

Jak dbać o wzrok w wieku dojrzałym?

25-04-2018 17:20

We wtorek (24.04) na terenie sali konferencyjnej Pawilonu Diagnostyczno-Zabiegowego w Szpitalu Śląskim w Cieszynie odbyło się kolejne spotkanie z cyklu "Pro Salute". Tym razem dr n. med. Agata Plech, Ordynator Oddziału Okulistycznego w szpitalu opowiedziała, jak dbać o oczy w wieku dojrzałym.

wyświetleń: 330komentarzy: 0

Gmina dofinansuje kursy?

25-04-2018 15:30

Informujemy, że od 01.05.2018r. wszystkie kursy na terenie Kiczyc, Pierśćca, Kowali, Wieszcząt oraz Dolnego Boru zostają zlikwidowane. Taka informacja pojawiła się na internetowej stronie skoczowskiego Transkomu. Kartka z taką samą treścią zawisła również na przystankach.

wyświetleń: 1659komentarzy: 5

Wymusił i uderzył

25-04-2018 14:25

Do kolizji dwóch pojazdów doszło przed godziną czternastą w Marklowicach Górnych.

wyświetleń: 2757komentarzy: 0

Wiślański brucliki i wałaszczoki

25-04-2018 14:00

Rusza kolejny projekt dofinansowany ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „ Dziedzictwo Kulturowe – Mistrz Tradycji”. Projekt jest kontynuacją wcześniejszych projektów : „ Wiślański żywotek i czepiec” oraz „ Mistrzowskie koszułki”.

wyświetleń: 254komentarzy: 0

Beskid Skoczów pomaga - zbiórka dla Alanka

25-04-2018 12:45

W trakcie meczu Beskidu Skoczów z Polonią Bytom, który odbędzie się w sobotę (05.05) o godzinie 17 na terenie Stadionu Miejskiego w Skoczowie odbędzie się zbiórka charytatywna na rzecz Alanka Serwatki, dla którego kosztowna operacja oraz długa rehabilitacja są jedyną szansą na uratowanie nóżek.

wyświetleń: 852komentarzy: 0
Kontakt z redkacją .