Wkrótce w regionie

Lipiec 2017
P W Ś C P S N
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31            

Kontakt24

wyświetleń: 1703komentarzy: 0

''Kalendarz Cieszyński 2016'' (recenzja)

02-01-2016 16:55

Okładka tradycyjna, do której od lat przyzwyczaił nas wydawca. Tym razem w nagłówku dominuje czerwień, a bohaterami z fotografii są młodzi tancerze Estrady Regionalnej ''Równica''. Wewnątrz zwracają uwagę barwne reprodukcje obrazów Czesława Kuryatty, ''ostatniego dworskiego malarza'', jednak większość, skąpych dość ilustracji zachowana jest w stonowanej czerni-bieli. Przyjemna dla oka czcionka, przenosząca czytelnika w drugą połowę XIX stulecia. To pierwsze wrażenia ze spotkania z ''Ka

Zacznijmy od kalendarza w „Kalendarzu”. Już tradycyjnie wykorzystano w nim alegoryczne sztychy z książki adresowej Cieszyna na rok 1906 wydawnictwa Kutzera („Allgemeines Adressen-Buch der Stadt Teschen mit Kalendarium pro 1906”). Poza kolejno następującymi dniami w miesiącu, z zaznaczonymi fazami księżyca brak jednak jakichś szczegółowych informacji. Są i owszem odnotowane imieniny, ale przykładowo 1 czerwca to „Dzień Dziecka”, ale chyba jacyś solenizanci (czy aby nie Aniela i Jakub?) w ten dzień również świętują. 31 października, o czym dobrze wiedzą nie tylko ewangelicy, to Pamiątka Reformacji i można by było to, szczególnie w kalendarzu wydawanym na Śląsku Cieszyńskim choćby, delikatnie zaakcentować.

Z kolei bez wątpienia silną stroną „Kalendarza” jest jak zwykle opracowany przez Władysława Sosnę spis okrągłych i półokrągłych rocznic, przede wszystkim narodzin i śmierci ważnych postaci, które przypadną w 2016 roku, z krótkimi biogramami. W nadchodzącym roku minie 125 lat od śmierci Pawła Stalmacha, sto po zgonie cesarza Franciszka Józefa i 75 lat, kiedy w obozie koncentracyjnym Auschwitz Niemcy rozstrzelali Piotra Feliksa, dyrektora gimnazjum w Orłowej. Natomiast przed 125 laty przyszedł na świat Gustaw Morcinek, a 75 lat temu Marian Sabath – twórca cieszyńskiego DKF „Fafik”. Brakuje jednak drobnej informacji: w przypadku rocznicy urodzin – daty śmierci, w przypadku rocznicy zejścia z tego świata – daty narodzin.

Sam „Kalendarz” rozpoczyna się artykułem Marty Kawulok o 130-leciu Macierzy Ziemi Cieszyńskiej z czym koresponduje niepublikowany dotychczas esej historyczny Franciszka Bajorka (1908-87) o Śląsku Cieszyńskim od okresu Wiosny Ludów po jego podział w 1920 roku. W skondensowanej formie przypomniana jest historia budzenia się świadomości narodowej na naszym terenie. Sam tekst został napisany na początku lat czterdziestych w Londynie, kiedy rodzinna ziemia Bajorka była pod niemiecką okupacją.

I sporo publikowanych tekstów poświęconych jest wydarzeniom II wojny światowej – Joanna Lusek pisze o Stalagu Teschen, Wojciech Święs o egzekucjach na cmentarzach żydowskich, a Ryszard Piszczek o cieszyńskim więzieniu. Wspominani są także m.in. Józef Mazurek, autor spisów osób zamordowanych. Gwido Langer, dowódca kryptologów, którzy złamali kod Enigmy oraz słynny lotnik Jan Cholewa z Ustronia, którego pięćdziesiąta rocznica śmierci przypadnie 1 października (nb. ten sam tekst ukazuje się w tegorocznym „Kalendarzu Ustrońskim”).

Na szczęście drugowojenna tematyka nie zdominowała tegorocznej edycji „Kalendarza Cieszyńskiego”. Oto Paweł Czupryna pisze o kościele Najświętszego Serca Pana Jezusa stojącym w alejach Masaryka w zaolziańskiej części miasta, zgrabnej neogotyckiej budowli z 1894 roku, w którym od początku służyli jezuici, a który w lipcu 2015 został przez nich opuszczony. I szkoda. Bo jezuici to ważny zakon, nie tylko dla Kościoła rzymsko-katolickiego, ale i dla Cieszyna, by wspomnieć jedynie Leopolda Jana Szersznika. „Kiedy inne kościoły w Czechach świeciły pustkami, u jezuitów na niedzielnych mszach zawsze był komplet wiernych. A jak będzie teraz? Szkoda, że zakonna jezuicka parafia o tak bogatej tradycji przestaje istnieć i to wtedy, kiedy na Stolicy Piotrowej zasiada papież Franciszek z Towarzystwa Jezusowego”, ze smutkiem kończy swój artykuł były redaktor „Głosu”.

W ramach zachowania parytetu wyznaniowego – również przy recenzji – należy nadmienić, że w lutym przypadnie 160 rocznica śmierci ks. Karola Kotschy’ego, ustrońskiego pastora. Wspomnienie o tym budowniczym kościoła Apostoła Jakuba Starszego w Ustroniu napisała Lidia Szkaradnik. A skoro już dotarliśmy do górnego biegu Królowej Polskich Rzek, to warto polecić artykuł Michała Kawuloka o architektach, którzy wpłynęli na obraz międzywojennej Wisły – Franciszku Macurze i Franciszku Landeckim, twórcach wielu zarówno drewnianych, jak i zaprojektowanych w duchu modernizmu tamtejszych willi.

Sporo znaczących postaci przewija się na kartach „Kalendarza”. Władysława Magiera przypomina dwie znane cieszynianki, Paulinę Wittenberg i Łucję Monné, Czesław Kraina rodzinę Schustrów, a Mariusz Makowski opisuje działalność twórczą na Śląsku Cieszyńskim wspomnianego już na wstępie mistrza malarstwa portretowego Czesława Kuryatty.

Natomiast Irena French, która już od wielu lat wydobywa na światło dzienne zapomniane, a raczej przemilczane niemieckie dzieje Cieszyna, odkrywa tym razem przed czytelnikami postać Hermanna Antona Hinterstoissera, zwanego Lelé, syna słynnego dyrektora cieszyńskiego szpitala Hermanna Josepha Hinterstoissera. Otóż Lelé, wzięty do wojska podczas I wojny strzelał do syna Iwana Piotrowicza Pawłowa (tego od „psa Pawłowa”)… Ale tu nie miejsce na zdradzanie szczegółów. Ciekawostką, która może zainteresować niejednego miłośnika historii Cieszyna są losy grobowca, w którym został pochowany przedwcześnie zmarły Hinterstoisser junior, chirurg werkowego szpitala w Trzyńcu. „Z czasem neogotyckie inskrypcje pokrył kurz, a grobowiec porosły krzewy i bluszcz, doprowadzając do zgubnego rozwarstwienia brenneńskiego piaskowca i przede wszystkim do rozsunięcia kamiennych bloków. I dnia pewnego jesienią roku 2012, akurat po 120 latach od uruchomienia cieszyńskiego szpitala, a tym samym od przyjazdu Hinterstoisserów z malutkim Lelé do Cieszyna i po 85 latach od jego śmierci, masywna stela nagrobna przewróciła się i rozbiła na kawałki. Przyszłość grobowca stanęła pod znakiem zapytania. Ale jako że cuda się zdarzają, grobowiec niedługo potem znalazł nowych właścicieli, którzy zdecydowali się na jego rekonstrukcję, a ta powiodła się znakomicie.”

To taka może zachęta na sam koniec, że dbanie o historię i tradycję miasta można realizować w różny sposób - tak przypominaniem ważnych dla miasta i regionu postaci, jak i troszczeniem się choćby o ich miejsca wiecznego spoczynku.

(wien)

„Kalendarz Cieszyński 2016”, Macierz Ziemi Cieszyńskiej, Cieszyn 2015, ss. 264; red. Kolegium, przew. Mariusz Makowski

***


Pisaliśmy już o „Kalendarzu Beskidzkim” . W najbliższym czasie na OX.PL ukażą się recenzje „Kalendarza Goleszowskiego”, „Kalendarza z Istebnej, Jaworzynki i Koniakowa”, „Kalendarza Śląskiego” oraz „Kalendarza Ustrońskiego”.

źródło: ox.pl
dodał: BT 02-01-2016 16:55
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (0)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

Musisz się zalogować, aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta? Zarejestruj się i sprawdź, co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

Medal dla papieża

24-07-2017 12:15

Dzisiaj ( 24 lipca  2017)  Parafii Ewangelickiej w Szczyrku wysłany zostanie pocztą do Watykany na ręce papieża Franciszka specjalny medal na 500 lat Reformacji (1517-2017) – informuje redakcję ox.pl ks. Jan Byrt.   

wyświetleń: 53komentarzy: 0

Utrudnienia w ruchu w Wiśle!

24-07-2017 10:55

31 lipca br. przez Wisłę przejedzie wyścig kolarski 74. Tour de Pologne. W godzinach 16:00-20:00 nastąpi zamknięcie dla ruchu kołowego dróg będących trasą wyścigu.

wyświetleń: 448komentarzy: 0

Szansa dla Szańców

24-07-2017 09:15

Szańce Jabłonkowskie ożyły. Na wałach zawisła flaga cesarska.

wyświetleń: 250komentarzy: 0

Weterani w Zebrzydowicach

24-07-2017 07:30

W Zebrzydowicach od trzech lat na rodzinnej rehabilitacji czas spędzają polscy weterani ranni podczas misji zagranicznych. Jak sami mówią, w Zebrzydowicach odnaleźli swoje miejsce i tutaj odpoczywają. Żołnierze przygotowali także wystawę pt. „Weterani”, którą można oglądać w godzinach otwarcia zamku w Zebrzydowicach do  28 lipca 2017 roku. W tygodniu od 8:00 – 21:00 w sobotę i niedzielę od 12:00 – 21:00. 

wyświetleń: 882komentarzy: 0

Gość Ox.pl - Adam Bubik

23-07-2017 19:00

Dziś zaproszenie do studia przyjął Adam Bubik - Polak mieszkający na Zaolziu, który odpowiada, czy Czesi śmieją się z języka polskiego i dlaczego parasol to nie jest "szmaticzku na paticzku"? Jacek Porzycki pyta też piosenkarza, dlaczego jest "synem marnotrawnym" i czy Żona artysty denerwuje się na widok Fanek Adama? Rozmowa schodzi również na inne tematy - praca licencjacka, "gwiazdorzenie" i najnowsza piosenka na żywo.

wyświetleń: 1290komentarzy: 0

Piorun uderzył w chłopca

23-07-2017 17:10

Nasz region w ostatnich dniach nawiedzają gwałtowne nawałnice. Wczoraj (22.07.2017) w Trzyńcu piorun  uderzył w  chłopca, który w czasie burzy przebywał na ulicy. Z pomocą pospieszyli przechodnie.

wyświetleń: 12108komentarzy: 2

Oszuści znów atakują

23-07-2017 15:45

Oszuści podający się za policjantów i usiłujący pod byle pretekstem wyłudzić pieniądze od starszych osób znów dali o sobie znać. Wczoraj w naszym województwie doszło do kilku takich przypadków. Część z osób nie dała się nabrać i powiadomiła o sytuacji policję. Niestety, niektórzy wypłacili pieniądze i przekazali je oszustom.

wyświetleń: 2301komentarzy: 0

Groźny barszcz

23-07-2017 14:30

Pochodzi z rejonu Kaukazu i powoduje degradację środowiska przyrodniczego, a sok wydzielany przez świeże rośliny wywołuje zmiany skórne. Barszcz Sosnowskiego, bo o nim mowa, jest objęty prawnym zakazem uprawy, rozmnażania i sprzedaży na terenie Polski. Jednak mimo to, ciągle można spotkać jego skupiska, również na naszym terenie.

wyświetleń: 4103komentarzy: 1

Koncert Życzeń Stela OX.PL

23-07-2017 12:00

Dziękujemy Wam za wszystkie nadesłane życzenia i zapraszamy na kolejny odcinek naszego cyklu ''Koncert Życzeń Stela'' w Portalu Śląska Cieszyńskiego OX.PL.

wyświetleń: 903komentarzy: 1

Ze Strumienia nad morze

23-07-2017 10:30

Sześcioro dzieci ze Strumienia spędzi bezpłatne wakacje nad morzem dzięki II edycji „Wakacji z Muszkieterami”. Łącznie w ramach akcji wyjedzie blisko 1000 dzieci z całej Polski.

wyświetleń: 1608komentarzy: 0
Kontakt z redkacją .