Wiadomości

Wkrótce w regionie

Kwiecień 2018
P W Ś C P S N
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30            

Kontakt24

wyświetleń: 1947komentarzy: 0

''Kalendarz Cieszyński 2016'' (recenzja)

02-01-2016 16:55

Okładka tradycyjna, do której od lat przyzwyczaił nas wydawca. Tym razem w nagłówku dominuje czerwień, a bohaterami z fotografii są młodzi tancerze Estrady Regionalnej ''Równica''. Wewnątrz zwracają uwagę barwne reprodukcje obrazów Czesława Kuryatty, ''ostatniego dworskiego malarza'', jednak większość, skąpych dość ilustracji zachowana jest w stonowanej czerni-bieli. Przyjemna dla oka czcionka, przenosząca czytelnika w drugą połowę XIX stulecia. To pierwsze wrażenia ze spotkania z ''Ka

Zacznijmy od kalendarza w „Kalendarzu”. Już tradycyjnie wykorzystano w nim alegoryczne sztychy z książki adresowej Cieszyna na rok 1906 wydawnictwa Kutzera („Allgemeines Adressen-Buch der Stadt Teschen mit Kalendarium pro 1906”). Poza kolejno następującymi dniami w miesiącu, z zaznaczonymi fazami księżyca brak jednak jakichś szczegółowych informacji. Są i owszem odnotowane imieniny, ale przykładowo 1 czerwca to „Dzień Dziecka”, ale chyba jacyś solenizanci (czy aby nie Aniela i Jakub?) w ten dzień również świętują. 31 października, o czym dobrze wiedzą nie tylko ewangelicy, to Pamiątka Reformacji i można by było to, szczególnie w kalendarzu wydawanym na Śląsku Cieszyńskim choćby, delikatnie zaakcentować.

Z kolei bez wątpienia silną stroną „Kalendarza” jest jak zwykle opracowany przez Władysława Sosnę spis okrągłych i półokrągłych rocznic, przede wszystkim narodzin i śmierci ważnych postaci, które przypadną w 2016 roku, z krótkimi biogramami. W nadchodzącym roku minie 125 lat od śmierci Pawła Stalmacha, sto po zgonie cesarza Franciszka Józefa i 75 lat, kiedy w obozie koncentracyjnym Auschwitz Niemcy rozstrzelali Piotra Feliksa, dyrektora gimnazjum w Orłowej. Natomiast przed 125 laty przyszedł na świat Gustaw Morcinek, a 75 lat temu Marian Sabath – twórca cieszyńskiego DKF „Fafik”. Brakuje jednak drobnej informacji: w przypadku rocznicy urodzin – daty śmierci, w przypadku rocznicy zejścia z tego świata – daty narodzin.

Sam „Kalendarz” rozpoczyna się artykułem Marty Kawulok o 130-leciu Macierzy Ziemi Cieszyńskiej z czym koresponduje niepublikowany dotychczas esej historyczny Franciszka Bajorka (1908-87) o Śląsku Cieszyńskim od okresu Wiosny Ludów po jego podział w 1920 roku. W skondensowanej formie przypomniana jest historia budzenia się świadomości narodowej na naszym terenie. Sam tekst został napisany na początku lat czterdziestych w Londynie, kiedy rodzinna ziemia Bajorka była pod niemiecką okupacją.

I sporo publikowanych tekstów poświęconych jest wydarzeniom II wojny światowej – Joanna Lusek pisze o Stalagu Teschen, Wojciech Święs o egzekucjach na cmentarzach żydowskich, a Ryszard Piszczek o cieszyńskim więzieniu. Wspominani są także m.in. Józef Mazurek, autor spisów osób zamordowanych. Gwido Langer, dowódca kryptologów, którzy złamali kod Enigmy oraz słynny lotnik Jan Cholewa z Ustronia, którego pięćdziesiąta rocznica śmierci przypadnie 1 października (nb. ten sam tekst ukazuje się w tegorocznym „Kalendarzu Ustrońskim”).

Na szczęście drugowojenna tematyka nie zdominowała tegorocznej edycji „Kalendarza Cieszyńskiego”. Oto Paweł Czupryna pisze o kościele Najświętszego Serca Pana Jezusa stojącym w alejach Masaryka w zaolziańskiej części miasta, zgrabnej neogotyckiej budowli z 1894 roku, w którym od początku służyli jezuici, a który w lipcu 2015 został przez nich opuszczony. I szkoda. Bo jezuici to ważny zakon, nie tylko dla Kościoła rzymsko-katolickiego, ale i dla Cieszyna, by wspomnieć jedynie Leopolda Jana Szersznika. „Kiedy inne kościoły w Czechach świeciły pustkami, u jezuitów na niedzielnych mszach zawsze był komplet wiernych. A jak będzie teraz? Szkoda, że zakonna jezuicka parafia o tak bogatej tradycji przestaje istnieć i to wtedy, kiedy na Stolicy Piotrowej zasiada papież Franciszek z Towarzystwa Jezusowego”, ze smutkiem kończy swój artykuł były redaktor „Głosu”.

W ramach zachowania parytetu wyznaniowego – również przy recenzji – należy nadmienić, że w lutym przypadnie 160 rocznica śmierci ks. Karola Kotschy’ego, ustrońskiego pastora. Wspomnienie o tym budowniczym kościoła Apostoła Jakuba Starszego w Ustroniu napisała Lidia Szkaradnik. A skoro już dotarliśmy do górnego biegu Królowej Polskich Rzek, to warto polecić artykuł Michała Kawuloka o architektach, którzy wpłynęli na obraz międzywojennej Wisły – Franciszku Macurze i Franciszku Landeckim, twórcach wielu zarówno drewnianych, jak i zaprojektowanych w duchu modernizmu tamtejszych willi.

Sporo znaczących postaci przewija się na kartach „Kalendarza”. Władysława Magiera przypomina dwie znane cieszynianki, Paulinę Wittenberg i Łucję Monné, Czesław Kraina rodzinę Schustrów, a Mariusz Makowski opisuje działalność twórczą na Śląsku Cieszyńskim wspomnianego już na wstępie mistrza malarstwa portretowego Czesława Kuryatty.

Natomiast Irena French, która już od wielu lat wydobywa na światło dzienne zapomniane, a raczej przemilczane niemieckie dzieje Cieszyna, odkrywa tym razem przed czytelnikami postać Hermanna Antona Hinterstoissera, zwanego Lelé, syna słynnego dyrektora cieszyńskiego szpitala Hermanna Josepha Hinterstoissera. Otóż Lelé, wzięty do wojska podczas I wojny strzelał do syna Iwana Piotrowicza Pawłowa (tego od „psa Pawłowa”)… Ale tu nie miejsce na zdradzanie szczegółów. Ciekawostką, która może zainteresować niejednego miłośnika historii Cieszyna są losy grobowca, w którym został pochowany przedwcześnie zmarły Hinterstoisser junior, chirurg werkowego szpitala w Trzyńcu. „Z czasem neogotyckie inskrypcje pokrył kurz, a grobowiec porosły krzewy i bluszcz, doprowadzając do zgubnego rozwarstwienia brenneńskiego piaskowca i przede wszystkim do rozsunięcia kamiennych bloków. I dnia pewnego jesienią roku 2012, akurat po 120 latach od uruchomienia cieszyńskiego szpitala, a tym samym od przyjazdu Hinterstoisserów z malutkim Lelé do Cieszyna i po 85 latach od jego śmierci, masywna stela nagrobna przewróciła się i rozbiła na kawałki. Przyszłość grobowca stanęła pod znakiem zapytania. Ale jako że cuda się zdarzają, grobowiec niedługo potem znalazł nowych właścicieli, którzy zdecydowali się na jego rekonstrukcję, a ta powiodła się znakomicie.”

To taka może zachęta na sam koniec, że dbanie o historię i tradycję miasta można realizować w różny sposób - tak przypominaniem ważnych dla miasta i regionu postaci, jak i troszczeniem się choćby o ich miejsca wiecznego spoczynku.

(wien)

„Kalendarz Cieszyński 2016”, Macierz Ziemi Cieszyńskiej, Cieszyn 2015, ss. 264; red. Kolegium, przew. Mariusz Makowski

***


Pisaliśmy już o „Kalendarzu Beskidzkim” . W najbliższym czasie na OX.PL ukażą się recenzje „Kalendarza Goleszowskiego”, „Kalendarza z Istebnej, Jaworzynki i Koniakowa”, „Kalendarza Śląskiego” oraz „Kalendarza Ustrońskiego”.

źródło: ox.pl
dodał: BT 02-01-2016 16:55
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (0)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

Musisz się zalogować, aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta? Zarejestruj się i sprawdź, co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

Fortuna Bieg ulicami Cieszyna i Czeskiego Cieszyna

23-04-2018 22:20

Wczoraj (22.04) po raz dziesiąty fani biegania mogli wziąć udział w cieszyńskim Fortuna Biegu. Po obu stronach Olzy biegali młodsi i starsi. W tym roku wystartowało ponad dwa tysiące zawodników, w tym 987 dzieci i młodzieży. Zobacz relację z tego wydarzenia.

wyświetleń: 206komentarzy: 0

Cieszyńscy judocy wystąpili na dwóch turniejach

23-04-2018 20:20

Podopieczni Arkadiusza Lipy wzięli udział w zawodach międzynarodowych. W sobotę rywalizowali tuż za naszą granicą, w Czeskim Cieszynie, a następnego dnia wybrali się do Sosnowca.

wyświetleń: 236komentarzy: 0

Coś dla młodych Zaborzan

23-04-2018 18:15

Prace geodezyjne już się zakończyły, niebawem na teren szkoły w Zaborzu wjedzie ciężki sprzęt. Przez najbliższe kilkanaście miesięcy przy placówce trwać będzie budowa nowej sali gimnastycznej.

wyświetleń: 229komentarzy: 0

Św. Jerzy - lokalne tradycje

23-04-2018 18:00

23 kwietnia to Dzień św. Jerzego – patrona wielu europejskich krajów, a także wędrowców, górników, żołnierzy, kowali, bednarzy, artystów, więźniów, skautów oraz harcerzy. Również w regionie Śląska Cieszyńskiego bohaterski święty zasłużył sobie na specjalne obchody w dniu, kiedy jest wspominany.

wyświetleń: 338komentarzy: 0

Tramwajem po Cieszynie ? - podano wyniki analiz

23-04-2018 17:00

Były plany, by tramwaj wrócił na cieszyńskie ulice, ale na planach się skończyło. W zeszłym tygodniu odbyła się konferencja zamykająca polsko-czeski projekt „Analiza możliwości przywrócenia tramwaju jako atrakcji turystycznej Cieszyna i Czeskiego Cieszyna”. Jak już wiadomo zamiast tramwaju będzie szlak świetlny.

wyświetleń: 1521komentarzy: 2

20 lat euroregionu - filmy w Avionie

23-04-2018 16:15

W niedzielę (22.04) na terenie czeskiego Avionu miały miejsce projekcje filmów, które w jakiś sposób nawiązywały do losów Czech oraz Polski w 2 połowie XX wieku. Wydarzenie było częścią obchodów 20-lecia Euroregionu Śląska Cieszyńskiego – podpisanie umowy polsko-czeskiej, która rozpoczynała współpracę regionalną miało miejsce 22 kwietnia 1998 roku.

wyświetleń: 180komentarzy: 0

62 Wiosenny Zjazd Chórów, Zespołów i Orkiestr Diecezji Cieszyńskiej

23-04-2018 15:30

W niedzielę 22 kwietnia 2018 w Kościele Jezusowym w Cieszynie odbył się 62 Wiosenny  Zjazd Chórów, Zespołów i Orkiestr Diecezji Cieszyńskiej, na który przybyło  21 chórów i zespołów. W dowód uznania 35- letniej pracy ze skoczowskimi  chórami, oraz za zaangażowanie w środowisko kulturalno-muzyczne Skoczowa Pan Bolesław Noga otrzymał Złotą Odznakę Honorową Za Zasługi dla Województwa Śląskiego.

wyświetleń: 813komentarzy: 0

Woleli Czechy od Polski

23-04-2018 15:00

W ciągu minionego weekendu funkcjonariusze Śląskiego Oddziału Straży Granicznej zatrzymali 9 obywateli Ukrainy. Cudzoziemcy nie podjęli pracy w naszym kraju i wyjechali do Czech.

wyświetleń: 1057komentarzy: 0

Zwłoki w Dębowcu

23-04-2018 14:35

W poniedziałek (23.04) w godzinach porannych policjanci zostali poinformowani o znalezieniu zwłok na terenie Dębowca. Ciało 58-letniego mężczyzny zostały znalezione w potoku. Na miejsce została wezwana ekipa policyjnych techników oraz prokurator.

wyświetleń: 3952komentarzy: 0

Najmłodsi stela 31/655/2018

23-04-2018 13:20

Zapraszamy na kolejną część cyklu - ''Najmłodsi stela''- czyli fotogalerię najmłodszych mieszkańców naszego powiatu w obiektywie naszego fotoreportera.

wyświetleń: 2790komentarzy: 0
Kontakt z redkacją .