Wiadomości

Wkrótce w regionie

Styczeń 2017
P W Ś C P S N
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31          

Kontakt24

wyświetleń: 1565komentarzy: 0

''Kalendarz Cieszyński 2016'' (recenzja)

02-01-2016 16:55

Okładka tradycyjna, do której od lat przyzwyczaił nas wydawca. Tym razem w nagłówku dominuje czerwień, a bohaterami z fotografii są młodzi tancerze Estrady Regionalnej ''Równica''. Wewnątrz zwracają uwagę barwne reprodukcje obrazów Czesława Kuryatty, ''ostatniego dworskiego malarza'', jednak większość, skąpych dość ilustracji zachowana jest w stonowanej czerni-bieli. Przyjemna dla oka czcionka, przenosząca czytelnika w drugą połowę XIX stulecia. To pierwsze wrażenia ze spotkania z ''Ka

Zacznijmy od kalendarza w „Kalendarzu”. Już tradycyjnie wykorzystano w nim alegoryczne sztychy z książki adresowej Cieszyna na rok 1906 wydawnictwa Kutzera („Allgemeines Adressen-Buch der Stadt Teschen mit Kalendarium pro 1906”). Poza kolejno następującymi dniami w miesiącu, z zaznaczonymi fazami księżyca brak jednak jakichś szczegółowych informacji. Są i owszem odnotowane imieniny, ale przykładowo 1 czerwca to „Dzień Dziecka”, ale chyba jacyś solenizanci (czy aby nie Aniela i Jakub?) w ten dzień również świętują. 31 października, o czym dobrze wiedzą nie tylko ewangelicy, to Pamiątka Reformacji i można by było to, szczególnie w kalendarzu wydawanym na Śląsku Cieszyńskim choćby, delikatnie zaakcentować.

Z kolei bez wątpienia silną stroną „Kalendarza” jest jak zwykle opracowany przez Władysława Sosnę spis okrągłych i półokrągłych rocznic, przede wszystkim narodzin i śmierci ważnych postaci, które przypadną w 2016 roku, z krótkimi biogramami. W nadchodzącym roku minie 125 lat od śmierci Pawła Stalmacha, sto po zgonie cesarza Franciszka Józefa i 75 lat, kiedy w obozie koncentracyjnym Auschwitz Niemcy rozstrzelali Piotra Feliksa, dyrektora gimnazjum w Orłowej. Natomiast przed 125 laty przyszedł na świat Gustaw Morcinek, a 75 lat temu Marian Sabath – twórca cieszyńskiego DKF „Fafik”. Brakuje jednak drobnej informacji: w przypadku rocznicy urodzin – daty śmierci, w przypadku rocznicy zejścia z tego świata – daty narodzin.

Sam „Kalendarz” rozpoczyna się artykułem Marty Kawulok o 130-leciu Macierzy Ziemi Cieszyńskiej z czym koresponduje niepublikowany dotychczas esej historyczny Franciszka Bajorka (1908-87) o Śląsku Cieszyńskim od okresu Wiosny Ludów po jego podział w 1920 roku. W skondensowanej formie przypomniana jest historia budzenia się świadomości narodowej na naszym terenie. Sam tekst został napisany na początku lat czterdziestych w Londynie, kiedy rodzinna ziemia Bajorka była pod niemiecką okupacją.

I sporo publikowanych tekstów poświęconych jest wydarzeniom II wojny światowej – Joanna Lusek pisze o Stalagu Teschen, Wojciech Święs o egzekucjach na cmentarzach żydowskich, a Ryszard Piszczek o cieszyńskim więzieniu. Wspominani są także m.in. Józef Mazurek, autor spisów osób zamordowanych. Gwido Langer, dowódca kryptologów, którzy złamali kod Enigmy oraz słynny lotnik Jan Cholewa z Ustronia, którego pięćdziesiąta rocznica śmierci przypadnie 1 października (nb. ten sam tekst ukazuje się w tegorocznym „Kalendarzu Ustrońskim”).

Na szczęście drugowojenna tematyka nie zdominowała tegorocznej edycji „Kalendarza Cieszyńskiego”. Oto Paweł Czupryna pisze o kościele Najświętszego Serca Pana Jezusa stojącym w alejach Masaryka w zaolziańskiej części miasta, zgrabnej neogotyckiej budowli z 1894 roku, w którym od początku służyli jezuici, a który w lipcu 2015 został przez nich opuszczony. I szkoda. Bo jezuici to ważny zakon, nie tylko dla Kościoła rzymsko-katolickiego, ale i dla Cieszyna, by wspomnieć jedynie Leopolda Jana Szersznika. „Kiedy inne kościoły w Czechach świeciły pustkami, u jezuitów na niedzielnych mszach zawsze był komplet wiernych. A jak będzie teraz? Szkoda, że zakonna jezuicka parafia o tak bogatej tradycji przestaje istnieć i to wtedy, kiedy na Stolicy Piotrowej zasiada papież Franciszek z Towarzystwa Jezusowego”, ze smutkiem kończy swój artykuł były redaktor „Głosu”.

W ramach zachowania parytetu wyznaniowego – również przy recenzji – należy nadmienić, że w lutym przypadnie 160 rocznica śmierci ks. Karola Kotschy’ego, ustrońskiego pastora. Wspomnienie o tym budowniczym kościoła Apostoła Jakuba Starszego w Ustroniu napisała Lidia Szkaradnik. A skoro już dotarliśmy do górnego biegu Królowej Polskich Rzek, to warto polecić artykuł Michała Kawuloka o architektach, którzy wpłynęli na obraz międzywojennej Wisły – Franciszku Macurze i Franciszku Landeckim, twórcach wielu zarówno drewnianych, jak i zaprojektowanych w duchu modernizmu tamtejszych willi.

Sporo znaczących postaci przewija się na kartach „Kalendarza”. Władysława Magiera przypomina dwie znane cieszynianki, Paulinę Wittenberg i Łucję Monné, Czesław Kraina rodzinę Schustrów, a Mariusz Makowski opisuje działalność twórczą na Śląsku Cieszyńskim wspomnianego już na wstępie mistrza malarstwa portretowego Czesława Kuryatty.

Natomiast Irena French, która już od wielu lat wydobywa na światło dzienne zapomniane, a raczej przemilczane niemieckie dzieje Cieszyna, odkrywa tym razem przed czytelnikami postać Hermanna Antona Hinterstoissera, zwanego Lelé, syna słynnego dyrektora cieszyńskiego szpitala Hermanna Josepha Hinterstoissera. Otóż Lelé, wzięty do wojska podczas I wojny strzelał do syna Iwana Piotrowicza Pawłowa (tego od „psa Pawłowa”)… Ale tu nie miejsce na zdradzanie szczegółów. Ciekawostką, która może zainteresować niejednego miłośnika historii Cieszyna są losy grobowca, w którym został pochowany przedwcześnie zmarły Hinterstoisser junior, chirurg werkowego szpitala w Trzyńcu. „Z czasem neogotyckie inskrypcje pokrył kurz, a grobowiec porosły krzewy i bluszcz, doprowadzając do zgubnego rozwarstwienia brenneńskiego piaskowca i przede wszystkim do rozsunięcia kamiennych bloków. I dnia pewnego jesienią roku 2012, akurat po 120 latach od uruchomienia cieszyńskiego szpitala, a tym samym od przyjazdu Hinterstoisserów z malutkim Lelé do Cieszyna i po 85 latach od jego śmierci, masywna stela nagrobna przewróciła się i rozbiła na kawałki. Przyszłość grobowca stanęła pod znakiem zapytania. Ale jako że cuda się zdarzają, grobowiec niedługo potem znalazł nowych właścicieli, którzy zdecydowali się na jego rekonstrukcję, a ta powiodła się znakomicie.”

To taka może zachęta na sam koniec, że dbanie o historię i tradycję miasta można realizować w różny sposób - tak przypominaniem ważnych dla miasta i regionu postaci, jak i troszczeniem się choćby o ich miejsca wiecznego spoczynku.

(wien)

„Kalendarz Cieszyński 2016”, Macierz Ziemi Cieszyńskiej, Cieszyn 2015, ss. 264; red. Kolegium, przew. Mariusz Makowski

***


Pisaliśmy już o „Kalendarzu Beskidzkim” . W najbliższym czasie na OX.PL ukażą się recenzje „Kalendarza Goleszowskiego”, „Kalendarza z Istebnej, Jaworzynki i Koniakowa”, „Kalendarza Śląskiego” oraz „Kalendarza Ustrońskiego”.

zródło: ox.pl
dodał: BT 02-01-2016 16:55
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (0)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialność za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

Musisz się zalogować aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta ? Zarejestruj się i sprawdź co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

Wypowiedz się w kwestii ustawy!

23-01-2017 13:00

Trwają konsultacje społeczne projektu uchwały Sejmiku Województwa Śląskiego w sprawie wprowadzenia na obszarze województwa śląskiego ograniczeń w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw.

wyświetleń: 475komentarzy: 1

Klaudia czeka na pomoc

23-01-2017 11:10

Nie mówi, nie chodzi, ale cieszy się z życia i dużo uśmiecha. Klaudia z Chybia czeka na Wasze wsparcie.

wyświetleń: 647komentarzy: 0

Biegali w Tomaszowie

23-01-2017 09:20

W miniony weekend (21-22.01) w Tomaszowie Lubelskim odbyły się kolejne zawody z cyklu Narodowego Programu Rozwoju Biegów Narciarskich „Bieg na Igrzyska”. Nieźle, choć nieco gorzej niż przed tygodniem, poszło młodym biegaczom i biegaczkom z regionu.

wyświetleń: 179komentarzy: 0

Dla kogo 1%? Sprawdź listę OPP z regionu!

23-01-2017 07:30

Co roku, od 12 lat, możesz wesprzeć swoim jednym procentem wybraną przez siebie Organizację Pożytku Publicznego. Czasami wydaje się, że to niewiele, ale w sumie, licząc wszystkich podatników, to kilkaset milionów, a więc i konkretna pomoc.

wyświetleń: 651komentarzy: 1

Miłośnicy turystyki kolarskiej spod znaku Ondraszka wybrali nowy zarząd klubu

22-01-2017 19:10

Na walnym zebraniu sprawozdawczo-wyborczym 20 stycznia spotkali się miłośnicy zorganizowanego kolarstwa, członkowie Turystycznego Klubu Kolarskiego "Ondraszek" przy Oddziale PTTK „Beskid Śląski” w Cieszynie.

wyświetleń: 1168komentarzy: 1

Stoch znów na Podium. Piotr Żyła ciągle w formie.

22-01-2017 18:40

Po wczorajszym (21.01.2017) drużynowym konkursie skoków narciarskich w Zakopanem w których nasza reprezentacja w składzie – Kamil Stoch, Piotr Żyła, Dawid Kubacki, Maciej Kot wywalczyła srebrny medal przyszła dziś (22.01.2017) w stolicy polskich Tatr kolej na turniej indywidualny.

wyświetleń: 1100komentarzy: 0

EkoKarlik dla Chybia

22-01-2017 17:55

Gmina Chybie została laureatem konkursu EkoKarlik 2016. W imieniu Wójta Gminy Chybie statuetkę odebrał Sekretarz Gminy - Andrzej Bura. Konkurs  skierowany był do przedsiębiorców, spółdzielni oraz jednostek samorządu terytorialnego i samorządu gospodarczego z terenu województwa śląskiego.

wyświetleń: 537komentarzy: 0

Odeszła dr Barbara Żebrokowa

22-01-2017 17:50

W dniu 19 stycznia w wieku 71 lat zmarła dr Barbara Żebrokowa. Przez ponad 40 lat była pracownikiem naukowym Uniwersytetu Śląskiego, jakiś czas wykładała również w Wyższej Szkole Biznesu w Dąbrowie Górniczej.

wyświetleń: 4332komentarzy: 0

Przed 100 laty na łamach prasy na Śląsku Cieszyńskim pisano... (4/1/17)

22-01-2017 16:00

Zapraszamy do kolejnego przeglądu prasy, wypełnionego informacjami i ciekawostkami sprzed stu lat, które były przekazywane przez ówczesne gazety, m.in. skoczowski "Ślązak".

wyświetleń: 451komentarzy: 0

Rezolucja Sejmiku na 500 - lecie

22-01-2017 14:30

Radni Sejmiku Województwa Śląskiego jednogłośnie przyjęli rezolucję w sprawie 500 lat reformacji Ma to być  wyjątkowa okazja, by zaznajomić mieszkańców województwa z historią ruchu reformacyjnego i przypomnieć znaczące wydarzenia, miejsca, a także postaci wybitnych śląskich ewangelików.

wyświetleń: 1413komentarzy: 0
Kontakt z redkacją