Zaloguj się
Jesteś nowy na OX.PL?
Zaloguj się
Jesteś nowy na OX.PL?

Mikołaj na Śląsku Cieszyńskim

Dziś Mikołajki – dzień, kiedy dzieci dostają słodycze, a dorośli starają się zapewnić najmłodszym atrakcje. Niewiele osób jednak zdaje sobie sprawę, jak głęboko św. Mikołaj jest zakorzeniony w naszej kulturze – również w kulturze Śląska Cieszyńskiego.

W Cieszynie znajduje się Rotunda pod wezwaniem św. Mikołaja i św. Wacława. Dlaczego patronem cieszyńskiej kaplicy zamkowej jest akurat św. Mikołaj? Żeby rozwikłać zagadkę, trzeba się cofnąć do czasów sprzed powstania Księstwa Cieszyńskiego - Do X wieku kult św. Mikołaja nie wychodził poza granice Azji Mniejszej. O popularności kultu tego świętego zdecydowała właściwie panująca w X wieku moda, po tym jak jeden z cesarzy Konstantynopola stwierdził, że obchodzenie dnia św. Mikołaja wprawia w złość Szatana. Tę opinię podzielała również bizantyńska księżniczka Teofano, która w 972 roku została wydana za mąż za cesarza Ottona II. Jadąc na dwór swojego przyszłego męża, zabrała ze sobą ikonę z wizerunkiem św. Mikołaja – biskupa z Miry. To właśnie za jej sprawą kult tego świętego dotarł do ówczesnych Niemiec – wyjaśnia Władysław Żagan, autor bloga Principatus Teschinensis.

Dlaczego jednak z Niemiec kult św. Mikołaja przybył do Polski? Wszystko za sprawą Rychezy – żona Mieszka II Lamberta. Jadąc do Polski, przyszła królowa zabrała z sobą wizerunek św. Mikołaja. Cieszyńska kaplica zamkowa nosi zatem wezwanie, będące bezpośrednim spadkiem po tradycji Świętego Cesarstwa Rzymskiego, z którego ponad tysiąc lat temu za sprawą pierwszej polskiej królowej przywędrował w nasze strony kult jednego z najbardziej znanych dziś świętych – św. Mikołaja z Miry. Więcej na temat kultu św. Mikołaja można przeczytać tutaj.

W formie ciekawostki należy również podać, że za czasów przedchrześcijańskich na Śląsku Cieszyńskim Mikołaj miał swój pierwowzór - Pierwowzorem św. Mikołaja na naszych ziemiach był Spas Zimowy. Niestety niewiele wiadomo na jego temat. Jest on najbardziej zagadkową postacią w mitologii słowiańskiej. Pewnym jest jednak, że św. Mikołaj przyjmował się w kręgu słowiańskim dosyć opornie, skoro do dziś w niektórych rejonach Słowiańszczyzny zachowało się powiedzenie: poproś Mikołaja, on przekaże Spasowi. Badacze tematu przypuszczają, że pod tym pseudonimem ukrywa się Rogaty Pan, czyli bóg zaświatów Weles. Weles był podziemnym bogiem magii, przysiąg, sztuki, rzemiosła, kupców, a przede wszystkim bogactwa. Pełnił także funkcję opiekuna nad bydłem (…)Lud śląski traktuje św. Mikołaja jako patrona bydła, co jest bezpośrednią analogią do słowiańskiego Welesa. Dawniej w stajniach, chlewach, oborach zawieszano mały obrazek św. Mikołaja, gdyż wierzono, że ochroni on zwierzęta przed wszelkimi plagami, a także ustrzeże je przed wilkami – wyjaśnia Żagan. Więcej na temat przedchrześcijańskich tradycji można przeczytać tutaj.

 

źródło: ox.pl
dodał: JŚ

Komentarze

13
Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane.
Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin
2020-12-06 09:55:54
Santa_Claus: Antymaseczkowcom Święty Mikołaj w prezencie przynosi legislacyjnego gniota od rządzących: zgodnie z art. 48a "ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych" teraz sanepid was może za brak najapki jedynie tam pocałować, gdzie wy go w (pii...) macie
2020-12-06 10:09:01
Santa_Claus: ...zaś Prawdziwym Polakom Patriotom Katolikom AD 2020 od Świętego Mikołaja w prezencie historia bohaterskich wyczynów ich poprzedników, mentorów, ojców chrzestnych i idoli, PPPK AD 1945 - nieustraszeni żołnierze wyklęci nie czekając na PiS przystąpili przy pomocy ognia i granatów do oczyszczania polskiej ziemi z elementów obcych narodowo, wyznaniowo, ideologicznie itd - a że zaczęli od żydowskich sierocińców to rzecz zupełnie oczywista i naturalna; sponsorem tego prezentu są wolne media, PPPK mogą go odebrać tutaj: tvn24.pl/polska/zydowskie-sierocince-na-podhalu-reportaz-superwizjera-4768671
2020-12-06 16:33:08
stefanbbn: Mama,a kiedy przijdzie Mikołoj? Synek na matke swojóm zawołoł. Isto nie przyjdzie wcale ku tobie, Bo żeś był spórny fórt jak diobeł! Jo nie był spórny,potwierdzóm wszyscy, Robiłech yny to,co dycki. Roz yny Kubie żech rznył w nos, No i żech Burka ciongnół za chwost, Pietrowi żech yny podstawił noge, A Zuzce za bluzke hynyłech stonoge, W zeszycie z polskigo narysowołech stwora A z Hankóm bawiłech sie yny w doktora, Tatowi wzión żech cygaretle z kapsy, I żech se ich zakurził nad stawkiym, Zaszłech na jabka do sómsiada, A z matmy nie zrobiłech zadań, Zośce żech hynył w majtki ecze-pecze, Bo żech był ciekow,czy hónym uciecze, Robiłech wszystko jako dycki, Mikołoj musi przijść z prezyntym!!! Na ty podciepie,prawi mama, Prezynt dostanie twoja siostra Ania, Ku ciebie przijdóm diobły szkaradne, Przniesóm wóngli,łoszkrabiny,sadze, A jeśi bydziesz przeciwny dalij, To porachujóm sie z tobóm rózgami! Tóz morał z tego dość wymowny, Kiery chce prezynt musi być szykowny!
2020-12-06 19:11:04
donekT: Brawo stefanbbn;D
2020-12-06 19:29:02
donekT: Co do postaci bożka Welesa, jak najbardziej pod jego opieką znajdowało bydło, stąd jego inna nazwa Skotij Boh, bóg bydła, od skot — starosłowiańskie określenie bydła. Dla plemiennych społeczności bydło stanowiło wyznacznik bogactwa i znaczenia. Dla przykładu i analogii łaciński termin "PECUNIA" oznaczający pieniądz wywodzi się od "PECUS", słowa oznaczającego bydło. Religie tradycyjne (w tym wierzenia słowiańskie) nie znały dualizmu przeciwstawnych sobie DOBRO- ZŁO, założenie to wynika z tradycji irańskiej i poprzez pośrednictwo Izraelitów stało się podstawą Chrześcijaństwa i Islamu. Dawne wierzenia tradycyjne niejednokrotnie zostały skażone dualistycznym postrzeganiem wyznaniowości. Dawni bogowie z reguły nie byli źli ani dobrzy, odpowiadali za określoną sferę ludzkiego istnienia, a rogi często stanowiły atrybut boskości. Powszechnie wiadomo, że na schrystianizowanych słowiańskich terenach Weles był zamieniany na wyobrażenie św. Mikołaja. Dlatego obiekty sakralne, które są pod patronatem św. Mikołaja i swą metryką sięgają wielu, wielu wieków wstecz, z dużym prawdopodobieństwem mogą znajdować się na dawniejszych miejscach kultowych. Na terenie OBECNEGO Śląska Cieszyńskiego jest takich kilka...
2020-12-06 19:39:31
donekT: I Jeszcze jedna informacja dla TWÓRCÓW TREŚCI ARTYKUŁU. W X wieku państwo Wschodnio-Frankijskie, przejęte przez Konradynów, później przez Ludolfingów, i określane od tego czasu jako "Niemieckie", przedstawiane jako wskrzeszone Cesarstwo Rzymskie...... Za czasów Ottona I, II i III nie było ani ŚWIĘTE, ani NARODU NIEMIECKIEGO, nazywało się tylko Cesarstwem Rzymskim (wskrzeszonym) i gwoli ścisłości, w pierwszej kolejności nawiązywało do tradycji Karola Wielkiego. Określenie "Święte" i "Narodu Niemieckiego" zostały dodane później...
2020-12-06 19:49:24
donekT: Niniejszym bardzo trudno mówić o domniemanym "spadku" po tradycji Świętego Cesarstwa Rzymskiego, które wówczas "ŚWIĘTE" nie było. Po wtóre, od 929 Czechy były lennem niemieckim, a Mieszko I za czasów swego panowania także składał Cesarstwu hołd lenny z części swego terytorium (prawdopodobnie współczesna Ziemia Lubuska). Bardzo trudno mówić o jakimś świadomym nawiązywaniu do tradycji Cesarstwa Rzymskiego nie-Świętego w sytuacji, kiedy władcy dążyli do NIEZALEŻNOŚCI swoich państw, zwłaszcza od Cesarstwa. Świadczy o tym kierunek, z którego przyjęto chrystianizację, oddanie się w opiekę Stolicy Apostolskiej, czy status biskupstwa misyjnego w Poznaniu. Po drugie, nie wiemy, kiedy dokładnie wzniesiono rotundę, wielu wskazuje na czasy Krzywoustego, kiedy sprawa niezależności od Cesarstwa nabrała szczególnego wymiaru. Bardzo trudne i nielogiczne byłoby nawiązywanie do tradycji niemieckiej...
2020-12-06 19:51:39
donekT: Panie Żagan, sprawę tradycji Świętego Cesarstwa Rzymskiego, proszę zatem pozostawić w sferze swoich osobistych NADINTERPRETACJI i spekulacji, których już trochę się nazbierało...
2020-12-06 20:09:31
donekT: I jeszcze jedno, zachowując konsekwencje pewnych poczynionych przez kogoś założeń, Gniezno ożywione kontakty z dworem cesarskim prowadziło już za czasów Mieszka I, który sprezentował Ottonowi III wielbłąda i pojął za żonę Odę, być może to wówczas spopularyzowany został kult św. Mikołaja? Chrobry z pewnością byłby temu przyjazny. Po drugie, koncepcje Ottona III wynikłe z uniwersalistycznej tradycji bizantyjskiej i sama cesarzowa nie cieszyli się takim uznaniem ze strony rodzimej elity politycznej, jak współcześnie poniektórzy próbują przedstawiać w swych narracjach, chociażby na użytek integracji europejskiej. Odsyłam, chociażby do Thietmara...
2020-12-07 13:05:56
jasper: Ciekawa tradycja koscielna o historii sw. Mikolaja, biskupa Miry, ktory rozdal swoj majatek ubogim. Tymczasem wspolczesny „ sw. Mikolaj” w KK Tadeusz Rydzyk podczas 29. rocznicy powstania Radia Maryja krzyczy o braku obiecanych przez PiS pieniedzy - „ Codziennie pytam panią dyrektor - ile pieniędzy mamy?" I ciagle malo i malo „ meczennikom” mediow ... !!!!
2020-12-07 16:24:47
donekT: Nie wiem krzy-sio+jasper+ pozostałe mikołajowe wcielenie, czy podzielałbyś poglądy historycznego św. Mikołaja, biskupa Miry... W końcu to on doprowadził do zburzenia świątyni Artemidy (przejaw nietolerancji?), brał udział w obradach Soboru w Nicei, gdzie uregulowana została kwestia ortodoksji chrześcijańskiej, to wówczas uznano, co należy traktować jako herezję w dzisiejszym rozumieniu tego słowa. Przeznaczył środki na posag dla kilku ubogich panien (wspieranie patriarchatu?). Był prześladowany w okresie panowania Dioklecjana i jego następców (Galeriusz? Maksymin Daia?) i z opresji wydobył go dopiero ten znienawidzony przez Ciebie Konstantyn Wielki... Niewątpliwie, barwna postać i to zdecydowanie daleka od wizerunku rozpropagowanego w popkulturze... I pomyśleć, że św. Mikołaj kojarzy się poniektórym z tym dobrym, a Konstantyn bywa przedstawiany jako ten zły, choć obaj byli w jednej drużynie... Tym bardziej że Konstantyn pozostawił po sobie Konstantynopol, kilka bazylik, w tym tę na Lateranie — pierwszą siedzibę Biskupa Rzymu jako papieża od czasów Damazego — i te w Ziemi Świętej (np. Bazylika Grobu Świętego).
2020-12-07 23:24:21
jasper: Oj Rydzyk, Rydzyk vel donek, znow pieprzysz !
2020-12-08 00:05:19
donekT: Lepiej uzupełnij deficyty wiedzy, czasem warto zastanowić się, do kogo/czego tak naprawdę się odnosisz Santa_Claus;)
Musisz się zalogować, aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta? Zarejestruj się i sprawdź, co możesz zyskać.
To również może Ciebie zainteresować:
Ostatnio dodane artykuły: