Cieszyńskie Pogórze ma szansę się powiększyć

To powrót do decyzji sprzed kilkunastu lat, kiedy Rada Miejska Cieszyna uchwałą nr XIII/112/07 z 27 września 2007 r. objęła ochroną teren o powierzchni 830,8 ha. Obszar chronionego krajobrazu Cieszyńskie Pogórze został utworzony w celu ochrony wyróżniającego się pagórkowatego krajobrazu o znaczących walorach estetycznych i zróżnicowanych ekosystemach, pełniących funkcję korytarzy ekologicznych o znaczeniu lokalnym i ponadlokalnym. Po zmianie przepisów w 2009 roku, kompetencje dotyczące wyznaczania i modyfikacji tego typu obszarów przejął Sejmik Województwa Śląskiego – i to właśnie on dziś decyduje o przyszłości tego obszaru.

Dlaczego zmiany są potrzebne?

Samorząd województwa tłumaczy, że weryfikacja obszaru jest konieczna ze względu na aktualne uwarunkowania przestrzenne i środowiskowe. Chodzi m.in. o dostosowanie granic do stanu faktycznego, ocenę obowiązujących zakazów oraz upewnienie się, że ochrona ekosystemów odpowiada współczesnym potrzebom regionu.

Kluczowym argumentem jest również powiązanie przyrodnicze Cieszyńskiego Pogórza z krajobrazem priorytetowym „Zamarski – Gumna”. Ten teren, opisany w uchwale Sejmiku nr VII/16/16/2025 dotyczącej audytu krajobrazowego województwa, tworzy z pogórzem spójną strukturę ekologiczną, obejmującą lokalne korytarze ekologiczne.

Obszar się zwiększy o 168 ha

W projekcie przewidziano włączenie do Cieszyńskiego Pogórza fragmentów krajobrazu priorytetowego bezpośrednio sąsiadujących z obecnymi granicami ochrony. To 86,4 ha w sołectwie Zamarski (gmina Hażlach) oraz 81,9 ha w sołectwie Gumna (gmina Dębowiec). Łącznie powierzchnia obszaru zwiększyłaby się o ponad 168 ha.

Jak zapoznać się z dokumentem?

Mieszkańcy mogą przejrzeć projekt uchwały do 12 grudnia 2025 r. w Referacie Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Mienia Urzędu Gminy Hażlach. Dokument dostępny jest w godzinach pracy urzędu, od poniedziałku do piątku, wejściem bocznym.

Nowy podział na strefy krajobrazowe

W projekcie wyraźnie określono trzy strefy ochrony krajobrazowej, które mają porządkować sposób użytkowania terenów:

Strefa A to obszary o najwyższej wartości przyrodniczej – lasy, zadrzewienia śródpolne, doliny cieków i terenów wodnych.
Strefa B obejmuje rolniczą przestrzeń produkcyjną, zarośla śródpolne oraz doliny pozostałych cieków.
Strefa C to wszystkie tereny niezaliczone do dwóch wcześniejszych kategorii.

W każdej ze stref przewidziano różny zakres zakazów oraz zaleceń dotyczących ochrony środowiska. Najbardziej restrykcyjna pozostaje strefa A, gdzie ograniczenia dotyczą m.in. ingerencji w naturalne zbiorniki wodne, prac ziemnych trwale zmieniających rzeźbę terenu czy realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W strefach B i C zakazy są stopniowo łagodniejsze, jednak w całym obszarze utrzymano podstawową ochronę fauny, w tym zakaz niszczenia miejsc rozrodu dzikich zwierząt.

Dlaczego ochrona jest tak istotna?

W planie podkreślono, że Cieszyńskie Pogórze pełni ważną funkcję przyrodniczą dla całego regionu. To teren, na którym wciąż występują cenne ekosystemy leśne i łąkowe, a także unikatowe gatunki – w tym cieszynianka wiosenna, będąca przyrodniczym symbolem regionu. Dlatego w strefach A i B zaplanowano m.in. utrzymanie zadrzewień śródpolnych, pozostawianie drzew dziuplastych i martwego drewna oraz przeciwdziałanie zarastaniu łąk.

Samorząd województwa akcentuje również potrzebę walki z gatunkami inwazyjnymi, jednak z zastrzeżeniem, że w pobliżu cieków wodnych nie należy stosować metod chemicznych.

Co dalej z projektem?

Po zakończeniu okresu udostępnienia projektu – 12 grudnia – możliwe będzie dalsze procedowanie uchwały przez Sejmik Województwa Śląskiego. Jeżeli projekt zostanie przyjęty, Cieszyńskie Pogórze stanie się większe i obejmie obszary o kluczowym znaczeniu dla lokalnej przyrody.

NG/mat.pras.