Wiadomości

Wkrótce w regionie

Kwiecień 2018
P W Ś C P S N
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30            

Kontakt24

wyświetleń: 1320komentarzy: 0

Dziś Nowy Rok

01-01-2018 09:30

Wielu z nas dochodzi powoli do siebie po co najmniej nieprzespanej nocy. Niejeden też walczy ze skutkami wczorajszego obfitego biesiadowania. A jak dzień ten wyglądał dajmy na to 100 lat temu? Tego dowiemy się m.in. od Jana Szymika - ludoznawcy, który zgłębiał doroczne zwyczaje i obrzędy na Śląsku Cieszyńskim a wyniki swych badań opublikował w wydanej przez Sekcję Ludoznawczą PZKO książce.

Przede wszystkim jak już wspominaliśmy we wczorajszym tekście opisującym zwyczaje sylwestrowe naszych przodków (pisaliśmy: Dziś Sylwestra ) ponieważ „nadejścia Nowego Roku dawniej przeważnie oczekiwano w domu w kręgu rodzinnym przy świątecznym jadle, w radosnej i wesołej atmosferze oraz podczas stosownego śpiewu: zwykle kolęd i pastorałek – nawet tych, których w kościele ze względu na ich treść lub chociażby niektóre słowa nie śpiewano. (…) a po nastaniu Nowego Roku (o północy) głowa rodziny składała własnymi słowami życzenie wszystkim domownikom (…) następnie jakiś czas biesiadowano po czym udawano się na spoczynek” w Nowy Rok budzono się we własnym domu i rozpoczynano dzień, a i nowy rok przede wszystkim z Bogiem. „Rano udawano się do kościoła, podobnie jak w niedzielę, bowiem przecież Nowy Rok bezwarunkowo należy rozpocząć z Panem Bogiem. Po drodze do i z kościoła składano życzenia napotkanym sąsiadom i znajomym, a po kościele z życzeniami noworocznymi wstępowano po drodze do domów krewnych, powinowatych i dobrych znajomych. W dzień Nowego Roku, zarówno w kościele, jak i w domu śpiewano starodawną pieśń nabożną liczącą 17 zwrotek”. Nawet Szymik w swej książce nie przytacza wszystkich siedemnastu, a jedynie dwie:

Syn Boży z nieba nam dany,
Dziś jest dla nas obrzezany,
Dziś zaczął krew swą wylewać,
Brudy grzechów naszych zmywać...

17. Jezu z panny narodzony,
Bądź od wszystkich pochwalony,
Z Ojcem i z Duchem społecznie,
Teraz i na wieki wieczne.”

W treści piosenki zachowało się wspomnienie iż był to dzień Obrzezania Pańskiego. Jest tak do dziś w kościele prawosławnym i anglikańskim. W kościele katolickim było tak do drugiego sobru watykańskiego, czyli do lat 60-tych XX wieku.

Szymik podkreśla, że „Od dawna dzień ten był zawsze na Śląsku Cieszyńskim traktowany jako wielkie święto z tym, że obyczaj nie zabraniał wzajemnego odwiedzania się, chociaż starsi ludzie raczej powstrzymywali się od wychodzenia z domu, prócz oczywistego wyjścia do kościoła. W tym dniu przychodzili do domów głównie winszownicy, podobnie jak w Sylwestra po południu i wieczorem. Chodzących w Nowy Rok obdarowywano dodatkowo noworocznym ciastem obrzędowym w formie niewielkich bułek (chlebków), zwanych nowoletnikami. Było to białe, słodkie ciasto z rodzynkami posypane orzechami, podłużne, kształtem przypominające chleb, stąd zwane też niekiedy Chlebem noworocznym. Nowoletniki - niekiedy z masłem i miodem – spożywano w Nowy Rok na śniadanie z białą zbożową kawą lub kakao. Obiad był świąteczny, bogaty i wystawny. Uzależnione to było wszak od zamożności danego domu, ale nigdy nie mogło na stole zabraknąć mięsiwa, przeważnie wieprzowiny, drobiu, a nawet dziczyzny. Zależało to od tradycji lub przyzwyczajeń i, oczywiście, od zasobności danego domu. W tym dniu, a raczej od tego dnia podejmowano też przeróżne osobiste postanowienia, na przykład o zaprzestaniu palenia fajki czy papierosów itp.”. Jak widać od czasu gdy Szymik opisywał to, co zachowało się w pamięci współcześnie mu żyjących starszych ludzi pewne rzeczy pozostały niezmienne. I dziś mamy w zwyczaju podejmować postanowienia noworoczne, a fakt ten często jest też przedmiotem żartów, gdyż o ile znane mi źródła nie podają na ile dawniej postanowień tych dotrzymywano, to współcześnie często bywa z tym kiepsko. A jedne z życzeń, jakie otrzymałam od znajomego są tak genialne, że podzielę się nimi z czytelnikami ox. Brzmiały one mianowicie tak: „Mili przyjaciele: życzymy wam aby żadne wasze problemy w nowym roku nie trwały dłużej niż wasze noworoczne postanowienia”.


Każdy dzień roku ma jakiegoś patrona. W dni szczególne związanych jest z tym zazwyczaj wiele obrzędów i zwyczajów. Tymczasem, jak odnotował Szymik „Mimo wybitnie religijnego charakteru, ten świąteczny dzień jest pozbawiony wyraźnej aktywności, zarówno religijnej, jak i ludycznej. Ściśle związane z nim święto Bożej Rodzicielki Maryi zostało wprowadzone do kalendarza liturgicznego dopiero w 1931 roku i choć od tego czasu upłynęło ponad 80 lat, to dotąd nie rozwinęła się ani żadna specjalna obrzędowość, ani tradycja z nim połączona. Z pewnością jest to spowodowane II wojną światową, a po niej długo trwającym panowaniem u nas ateistycznego systemu totalitarnego.”. Niemniej kalendarze odnotowują, iż tego dnia imieniny mają m.in. Mieczysław i Mieszko. W czeskim kalendarzu pod datą tą widnieją imiona: Mečislav, Mečislava. A np. w białoruskim według kalendarza juliańskiego jest dziś 19 grudnia, a imieniny obchodzi Bonifacy. Gdy zaś sięgniemy do Wikipedii znajdziemy tam kilka kolejnych, niektórych dość nietypowych imion. Oto pełna ich lista „Imieniny obchodzą: Almachiusz, Eufrozyna, Fulgencjusz, Fulgenty, Józef, Konkordiusz, Maria, Masław, Miecisław, Mieczysław, Mieczysława, Miesław, Mieszko, Mojsław, Odylon, Odys, Odyseusz, Piotr, Walenty, Walentyn, Wilhelm i Wincenty”.

 

(indi)
 

źródło: ox
dodał: BT 01-01-2018 09:30
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (0)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

Musisz się zalogować, aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta? Zarejestruj się i sprawdź, co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

Gość Ox.pl - Tom Swoboda - artysta multimedialny. [zwiastun]

25-04-2018 19:30

Gość Ox.pl - Tom Swoboda- artysta multimedialny. O zmiażdżonej czaszce, Oddziale Pediatrycznym i wizualnych przedstawieniach duchowości. Jacek Porzycki zapytał również o zapis transcendencji i ''Szkołę Sztuki i Myślenia''. Co sprawiło, że artysta został wyróżniony w prestiżowym Międzynarodowym Konkursie Fotograficznym ''Sony World Photograpfy Awards 2018''?  Czy można narysować Boga? Zapraszamy do obejrzenia rozmowy.  Na pełną wersję wywiadu zapraszamy w niedzielę 29 kwietnia- oglądajcie!

wyświetleń: 215komentarzy: 0

MŚ 1A: Polacy przegrali z Wielką Brytanią, Chmielewski zanotował kolejny dobry występ

25-04-2018 19:25

Niestety, sprawdził się najczarniejszy scenariusz. Polscy hokeiści, którzy rywalizują na Mistrzostwach Świata Dywizji 1A w Budapeszcie, przegrali dzisiaj z Brytyjczykami (25 kwietnia) i ich szanse na awans, zamiast wzrosnąć, to zmalały. Kolejne dobre zawody rozegrał Aron Chmielewski, który na co dzień występuje w HC Ocelari Trinec.

wyświetleń: 98komentarzy: 0

Rower w policyjnej bazie danych

25-04-2018 18:45

Rowery potrafią kosztować nawet kilkanaście tysięcy złotych i coraz częściej padają celem złodziei. Kupując coraz to lepsze zabezpieczenia jednośladów zmniejszamy ryzyko kradzieży, ale czy aby są one w stanie uchronić od ich kradzieży? Policjanci z cieszyńskiej komendy oraz przedstawiciele straży miejskich z naszego regionu brali udział w szkoleniu dotyczącym  znakowania rowerów syntetycznym DNA.

wyświetleń: 564komentarzy: 1

Warsztaty UTW - tym razem o konfliktach

25-04-2018 18:10

We wtorek (24.04) na terenie Wyższej Szkoły Biznesu w Dąbrowie Górniczej, oddziału zamiejscowego w Cieszynie odbyły się kolejne warsztaty w ramach działalności Uniwersytetu Trzeciego Wieku. Tym razem temat dotyczył Ćwiczenia kompetencji społecznych, niezbędnych w rozwiązywaniu konfliktów i problemów, a temat przybliżyła psycholog, Wanda Papugowa.

wyświetleń: 200komentarzy: 0

Skazani wyszli z więzienia - zbierać śmieci.

25-04-2018 17:45

Osadzeni z Zakładu Karnego w Cieszynie po raz kolejny wzięli udział w tegorocznych obchodach Dnia Ziemi.

wyświetleń: 1002komentarzy: 0

Jak dbać o wzrok w wieku dojrzałym?

25-04-2018 17:20

We wtorek (24.04) na terenie sali konferencyjnej Pawilonu Diagnostyczno-Zabiegowego w Szpitalu Śląskim w Cieszynie odbyło się kolejne spotkanie z cyklu "Pro Salute". Tym razem dr n. med. Agata Plech, Ordynator Oddziału Okulistycznego w szpitalu opowiedziała, jak dbać o oczy w wieku dojrzałym.

wyświetleń: 329komentarzy: 0

Gmina dofinansuje kursy?

25-04-2018 15:30

Informujemy, że od 01.05.2018r. wszystkie kursy na terenie Kiczyc, Pierśćca, Kowali, Wieszcząt oraz Dolnego Boru zostają zlikwidowane. Taka informacja pojawiła się na internetowej stronie skoczowskiego Transkomu. Kartka z taką samą treścią zawisła również na przystankach.

wyświetleń: 1651komentarzy: 5

Wymusił i uderzył

25-04-2018 14:25

Do kolizji dwóch pojazdów doszło przed godziną czternastą w Marklowicach Górnych.

wyświetleń: 2754komentarzy: 0

Wiślański brucliki i wałaszczoki

25-04-2018 14:00

Rusza kolejny projekt dofinansowany ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „ Dziedzictwo Kulturowe – Mistrz Tradycji”. Projekt jest kontynuacją wcześniejszych projektów : „ Wiślański żywotek i czepiec” oraz „ Mistrzowskie koszułki”.

wyświetleń: 254komentarzy: 0

Beskid Skoczów pomaga - zbiórka dla Alanka

25-04-2018 12:45

W trakcie meczu Beskidu Skoczów z Polonią Bytom, który odbędzie się w sobotę (05.05) o godzinie 17 na terenie Stadionu Miejskiego w Skoczowie odbędzie się zbiórka charytatywna na rzecz Alanka Serwatki, dla którego kosztowna operacja oraz długa rehabilitacja są jedyną szansą na uratowanie nóżek.

wyświetleń: 848komentarzy: 0
Kontakt z redkacją .