Wiadomości

Wkrótce w regionie

Kontakt24

wyświetleń: 900komentarzy: 1

To prawdziwy skarb!

11-12-2017 18:55

Na rynku pojawiła się nowa książka folklorystyczno-literacka autorstwa Karola Daniela Kadłubca pt. ''Opowiado Anna Chybidziurowa''. Wydana przez wydawnictwo ''Ducatus Teschinensis'' jest prawdziwym skarbem dla miłośnika regionu, etnografa, historyka, ale też dla czytelnika spragnionego pięknych historii stela.
Książka ''Opowiado Anna Chybidziurowa'', fot. ES/ox.pl Książka ''Opowiado Anna Chybidziurowa'', fot. ES/ox.pl

Książka zawiera (prócz wprowadzenia przybliżajacego miejsce, autorkę i środki przez nią stosowane) 349 opowiadań spisanych z nagrań, które – uwaga! – zbierał prof. Daniel Kadłubiec przez osiem lat (około 40 spotkań z Anną Chybidziurową).

Kim była autorka opowieści zamieszczonych w książce? Urodziła się 26 lipca 1898 roku w Bukowcu i tam zmarła w wieku 82 lat. Choć edukację zakończyła w czternastym roku życia, była nieprzeciętną gawędziarką i mistrzynią żywego słowa, która z niezwykłym artyzmem i dramaturgią potrafiła przekazać gwarowe opowieści - bajki magiczne, podania wierzeniowe i lokalne podania historyczne i legendy.

 

Opowiado Anna Chybidziurowa, czyli odnaleziony skarb cieszyńskiego dziedzictwa kulturowego (fragmenty recenzji)

Na rynku wydawniczym pojawiła się nowa pozycja autorstwa Karola Daniela Kadłubca pt. Opowiado Anna Chybidziurowa (wydawca Ducatus Teschinensis, Czeski Cieszyn 2017, str. 544), której nie może przeoczyć żaden z miłośników gwary i autentycznego folkloru narracyjnego w naszym regionie.
Mamy tu do czynienia z dziełem monumentalnym, którego wartości nie sposób przecenić. Żadna znana mi praca folklorystyczna poświęcona jednemu narratorowi nie wytrzymuje z nim porównania. W naszych szerokościach geograficznych mamy do dyspozycji prace poświęcone repertuarowi Josefa Smolki (A. Satke), Józefa Jeżowicza (K.D. Kadłubiec) i innych. Zgromadzony repertuar Anny Chybidziurowej, który liczy 349 tekstów, jest wyjątkowy nie tylko z uwagi na swoje bogactwo gatunkowe, stylistyczne i poetyckie w szerokim tego słowa znaczeniu. Unikatowy charakter recenzowanej publikacji polega między innymi także na tym, że mamy tu do czynienia z „repertuarem kobiecym”, który co najmniej w ramach kultury typu tradycyjnego różni się nieco od „repertuaru męskiego” zwłaszcza pod względem bogactwa wątków opowieści wierzeniowych. To oczywiście tylko jeden z wielu aspektów, z uwagi na który żaden znany mi repertuar jednego informatora nie może się równać z opowieściami Anny Chybidziurowej, zebranymi przez Karola Daniela Kadłubca.

Geniusz twórczy gawędziarki przejawia się na płaszczyźnie zróżnicowania gatunkowego, leksyki, środków stylistycznych czy poetyki w ogóle, nawet jeśli zapis tekstu mówionego potrafi zachować tylko ich część, o czym wspomina sam Autor twierdząc, że zapisana narracja ani żaden opis jej wykonania nie jest w stanie oddać sytuacji nadawczo-odbiorczej. Poetyka narracji, czyli sztuka słowa mówionego, sprowadza się między innymi do kreowania doznań estetycznych odbiorców poprzez zmiany tempa mowy, przerwy, modulacje głosu, mimikę, gestykę, a więc za pośrednictwem wszelkich środków niewerbalnych. Żaden zapis ani opis nie potrafi tego oddać, dlatego też bardzo wysoko trzeba ocenić fakt, że książka zaopatrzona została w 70-minutowy krążek CD, znamiennie dopełniający obraz gawędziarki, którą dzięki temu można słyszeć. Książka zawiera bardzo bogaty materiał obrazowy w postaci ok. 60 fascynujących zdjęć sporządzonych w trakcie nagrań przez Stanisława Orszulika. Zdjęcia pokazują Annę Chybidziurową „w akcji” – jej gestykulację, mimikę, ekspresję narracji. Ścieżka dźwiękowa i materiał obrazowy w istotny sposób uzupełniają słowo drukowane, pozwalając czytelnikowi zobaczyć narratorkę w pełnej krasie. Ponadto zdjęcia z nieistniejącego już w takiej postaci Bukowca nadają książce dodatkowego, poznawczego i estetycznego waloru.

Zebranie w miarę kompletnego repertuaru narracyjnego słynnej cieszyńskiej gawędziarki Anny Chybidziurowej z Bukowca wymagało badań długookresowych, które trwały przeszło 8 lat. Fakt, że Autor spotkał się z Anną Chybidziurową ponad czterdzieści razy, zasługuje na najwyższy szacunek. Nie da się odnotować wyczerpującego repertuaru jednego narratora bez dobrej jakości więzi między nim i badaczem. Mało tego, konieczne jest zaufanie całego środowiska społecznego, w którym narrator porusza się na co dzień.

Autor prezentuje czytelnikowi tak niepowtarzalną indywidualność twórczą Anny Chybidziurowej, jak i całe podłoże społeczno-kulturowe, w którym jest ona osadzona. Omawiane tu dzieło to szeroko otwarte okno na świat cieszyńskiej kultury typu tradycyjnego, na świat nienaznaczony jeszcze przez „przemysł kulturowy“ (jeśliby posłużyć się pojęciem Teodora Adorna i Maksa Horkheimera), przez modernizm i tradycjonalizm, który kreuje i utrwala reprezentacje kultury tradycyjnej w reakcji na „płynną nowoczesność”, o czym pisze słynny polsko-brytyjski socjolog Zygmunt Bauman.Nie znam regionu, który mógłby się dziś poszczycić źródłem wiedzy o własnej kulturowej przeszłości porównywalnym z książką Karola Daniela Kadłubca, poświęconą opowieściom Anny Chybidziurowej. Przypuszczam, że wiele o niej jeszcze usłyszymy!

Dr hab. Jan Kajfosz

Książkę można zakupić w cieszyńskiej Księgarni Piastowskiej na ul. Głębokiej.

 

Uwaga konkurs!
Mamy dla Was jeden egzemplarz książki prof. Kadłubca „Opowiado Anna Chybidziurowa”. Zdobędzie go osoba, która odpowie na pytanie: Jaka legenda, gawęda czy podanie z regionu najbardziej Ci się podoba i dlaczego? Na odpowiedzi czekamy pod adresem konkurs@ox.pl. W tytule proszę wpisać „Chybidziurowa”. Konkurs trwa do 17 grudnia br. włącznie.

red.

Konkurs zakończony!

Książka powędruje tym razem do Użytkowniczki: NatKop. Po odbiór nagrody zapraszamy do siedziby Redakcji (Skoczów, Wałowa 3) w godz. 8-16 do końca stycznia 2018.

źródło: OX.PL/mat.pras.
dodał: red 11-12-2017 18:55
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (1)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

koszor
13-12-2017 09:06
koszor
Już sie ni mogym doczkać, jak to zacznym czytać! Jakbych strarzików posłuchoł.
Musisz się zalogować, aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta? Zarejestruj się i sprawdź, co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

Koncert Kolęd na rzecz Hospicjum im. Ł. Ewangelisty

22-01-2018 19:20

Zespół Regionalny "Istebna" z Istebnej oraz Chór Męski "Gorol" z Jabłonkowa wystąpili wczoraj (21.01) w Kościele pw. św. Marii Magdaleny w Cieszynie. Po koncercie zebrano datki na rzecz Hospicjum im. Ł. Ewangelisty w Cieszynie.

wyświetleń: 327komentarzy: 0

''Bezpieczne ferie''- akcja cieszyńskiej drogówki

22-01-2018 18:15

W minioną sobotę  (20.01.2018 )policjanci Wydziału Ruchu Drogowego cieszyńskiej komendy, razem z funkcjonariuszami Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego kontrolowali autokary w ramach akcji ,,Bezpieczne Ferie 2018''.

wyświetleń: 473komentarzy: 0

Zaginał Adam Kojzar

22-01-2018 16:55

Policjanci poszukują zaginionego Adama Kojzara. 16-letni mieszkaniec Pruchnej ostatni raz był widziany 21 stycznia 2018 r. wieczorem. Wszystkie osoby, które posiadają jakiekolwiek informacje o zaginionym proszone są o kontakt z Komendą Powiatową Policji w Cieszynie.

wyświetleń: 9602komentarzy: 0

Skoczów - posadzą tysiące drzew

22-01-2018 16:30

Rok temu rozdawali sadzonki dębów, teraz posadzą kolejne drzewa. Dzięki wsparciu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska, odbudowany ma zostać miejski las na Górnym Borze w Skoczowie.

wyświetleń: 648komentarzy: 0

Do Szwajcarii uda się 23-osobowa ekipa, a w niej między innymi Tomasz Pilch

22-01-2018 16:23

Już w najbliższą sobotę (27.01) rozpoczną się Mistrzostwa Świata Juniorów oraz U-23 w narciarstwie klasycznym. Zarząd Polskiego Związku Narciarskiego zatwierdził skład, który będzie reprezentował nasz kraj w Goms oraz Kanderstegu.

wyświetleń: 329komentarzy: 0

Ulga rehabilitacyjna na korzystanie z samochodu

22-01-2018 14:55

Rozpoczęły się rozliczenia podatkowe za 2017 rok. Większość z nas korzysta z różnych odliczeń i ulg w tych zeznaniach podatkowych. Jest wśród nich również „ulga rehabilitacyjna", która uległa ostatnio lekkim zmianom.

wyświetleń: 978komentarzy: 0

Nie musisz wyrażać zgody - sporne pismo od Tauronu

22-01-2018 13:00

W ciągu ostatnich kilku miesięcy wiele osób w całym kraju (w tym również na terenie Śląska Cieszyńskiego) otrzymało pisma od dostawy energii elektrycznej, w których Tauron domaga się podania określonych danych osobowych, wraz z zaznaczeniem zgód marketingowych. Zgodnie z treścią pisma, wypełnienie oraz odesłanie specjalnego formularza jest obowiązkowe. Jak się jednak okazuje, pismo to wprowadza klientów firmy w błąd, odesłania formularza nie jest obowiązkowe, a samo działanie jest próbą wyłudzenia zgód marketingowych od klientów firmy.

wyświetleń: 3466komentarzy: 3

Wypadek na DK-81

22-01-2018 11:05

W poniedziałek (22.01) otrzymaliśmy informację o wypadku na drodze DK-81 w Ochabach, na pasie w kierunku Pawłowic. 

wyświetleń: 6054komentarzy: 0

Ośnieżyło i zmroziło

22-01-2018 10:55

Nieco poprawiły się warunki na stokach. Dzięki przymrozkowi, cały czas na nartostradach pracują armatki wytwarzające sztuczny śnieg. Wczoraj spadło trochę też tego naturalnego.

wyświetleń: 897komentarzy: 0

W które niedziele w 2018 roku będzie obowiązywał zakaz handlu?

22-01-2018 09:15

Jakiś czas temu informowaliśmy o przyjęciu ustawy, dotyczącej zakazu handlu w niedziele. Zgodnie z jej zapisami, początkowo konsumenci do zamkniętych w niedzielę sklepów przyzwyczajani będą stopniowo. Oczywiście zakaz handlu nie będzie dotyczył między innymi stacji benzynowych, czy też obiektów gastronomicznych (w tym również piekarni i cukierni), jednak centra handlowe, butiki, czy popularne dyskonty będą musiały do zakazu handlu się dostosować.

wyświetleń: 3393komentarzy: 24
Kontakt z redkacją .