Wiadomości

Wkrótce w regionie

Styczeń 2017
P W Ś C P S N
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31          

Kontakt24

wyświetleń: 1712komentarzy: 0

Skoczów: kiedyś i dziś. Część 9/16

28-02-2016 12:05

W tym roku mija 125 lat od narodzin Augustyna Morcinka - pisarza znanego wszystkim pod imieniem Gustaw. Jaki był osobiście? Częściowo na to pytanie odpowiada Jan Broda, wspominający swoje kontakty z jednym z najbardziej znanych mieszkańców Skoczowa.
fot: Muzeum im. G. Morcinka w Skoczowie fot: Muzeum im. G. Morcinka w Skoczowie

"Przed wojną znałem tylko Gustawa Morcinka z widzenia i ze słyszenia oraz z książek, które dość często się pokazywały i były chętnie czytane w naszym środowisku cieszyńskim ze względu na swoją tematykę i język gwarowy. Byłem też świadkiem, kiedy raz jechał pociągiem w towarzystwie kilku górników, którzy chwalili jego świeżo wydany "Wyrąbany chodnik" i pytali, co by mu łatwiej przychodziło: pisanie książek, czy fedrowanie kilofem, na co po krótkim namyśle odpowiedział z uśmiechem: - Ja potrafię i to i to, ale są tacy, którzy piszą o czymś, czego sami nie umieliby wykonać.

Morcinka widywałem nieraz w Cieszynie, jak spacerował ze swymi rówieśnikami- nauczycielami, częściej jeszcze z młodszymi koleżankami pod podcieniami Rynku. Byłem też kiedyś na zabawie sylwestrowej w Skoczowie, gdzie Morcinek rej wodził, tańcząc wesoło ze swymi uczennicami. Zazdrościłem mu wtedy w duchu, że tak się garnęły do niego jak do ojca. Sam jednak nie miałem śmiałości, by podejść i poznać się z nim osobiście.

W roku 1933, kiedy byłem już młodym nauczycielem w Poznańskiem, ukazał się w serii: Cuda Polski - Morcinków "Śląsk". Czytałem go, jak wielu z mych rówieśników - cieszyniaków z zapartym tchem. Ale w miarę czytania podziw mój zaczął topnieć. Natrafiłem bowiem na pewne, acz nie tak istotne, potknięcie historyczne (Morcinek nie był zresztą historykiem - pragmatykiem), a co gorsza, materiał ilustracyjny był w kilku przypadkach zafałszowany, bo włączył do książki przebranych w strój cieszyński czy góralski pogodnych znajomych, wmawiając czytelnikom, że to rodzime typy cieszyńsko-śląskie.

Wtedy to w "Nowinach śląskich" ogłosiłem polemicznokrytyczną recenzję tej książki, wytykając autorowi dostrzeżone przeze mnie błędy i niedopatrzenia, co go wielce uraziło /był przyzwyczajony do zdań pochlebnych o swych książkach/ i odgryzł mi się w sposób conajmniej złośliwy w kolejnym numerze tychże "Nowin", co pociągnęło jeszcze trzy dalsze wypowiedzi polemiczne: dyr. Fr. Popiołka, Jana Sławiczka i mego imiennika z Warszawy. -I wtedy jeszcze nie doszło do mego bezpośredniego kontaktu z nim. Lata szły. [...]

Po wojnie napisałem do niego list, kiedy po wyzwoleniu przebywał we Włoszech, na który mi rychło odpowiedział, podając szczegóły swego aresztowania. Po swym powrocie do rodzinnego domu w Skoczowie, w którym gospodarowała siostra Tereska i ja mu złożyłem wizytę. Odczuwałem trochę niepokój, czy mi nie wypomni mojej krytyki sprzed lat, ale ani wtedy, ani nigdy w czasie następnych spotkań nie zahaczył o nią.

Kiedyś po r. 1950. jechaliśmy pociągiem do Skoczowa. Na moje zapytanie nad czym obecnie pracuje, odrzekł jakimś znużonym tonem, że brak mu formy, jakiegoś chwytliwego sposobu, w którym chciałby przekazać czytelnikom wszystko to, co go jeszcze dręczy z czasów obozowych. Jakoś bezwiednie nasunął mi się projekt, by zastosował wieloczłonową formę opowieści, jak to różni obozowicze, spotkawszy się wspólnie po latach, opowiadają, a raczej przypominają sobie swe tragiczne przeżycia lat obozowych. Nie wiem jak to wówczas przyjął Morcinek, ale kiedy w r. 1957 otrzymałem w podarunku "Opowieści o ludziach z pociągu" z jego dedykacją, przypomniała mi się ta rozmowa w pociągu."

Fragment tekstu Jana Brody - "Moje kontakty z Gustawem Morcinkiem " pochodzi z "Kalendarza Miłośników Skoczowa", wydanego przez Towarzystwo Miłośników Skoczowa.

Całość dostępna w naszej OX-owej Skarbnicy: http://skarbnica.ox.pl/320,moje-kontakty-z-gustawem-morcinkiem.html .

Serdecznie dziękujemy Towarzystwu Miłośników Skoczowa za udostępnienie archiwalnych zdjęć.

Czy któryś z naszych czytelników znał Gustawa Morcinka osobiście? Jeśli tak, jak go wspominacie?


Wasze zdjęcie również ma szansę znaleźć się w naszej serii! Jeśli posiadacie zdjęcia dawnego Skoczowa (sprzed trzydziestu i więcej lat), zachęcamy do przesyłania ich na nasz adres - redakcja@ox.pl (wraz ze zgodą na bezpłatne wykorzystanie przez portal OX.PL i informacją, co przedstawia dana fotografia). Stare zdjęcia można również przynieść do naszej redakcji - po ich przeskanowaniu "na miejscu", oddamy je Państwu.

POPRZEDNI ARTYKUŁ Z SERII

PD

zródło: ox.pl
dodał: PD 28-02-2016 12:05
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (0)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialność za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

Musisz się zalogować aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta ? Zarejestruj się i sprawdź co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

Wypowiedz się w kwestii ustawy!

23-01-2017 13:00

Trwają konsultacje społeczne projektu uchwały Sejmiku Województwa Śląskiego w sprawie wprowadzenia na obszarze województwa śląskiego ograniczeń w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw.

wyświetleń: 491komentarzy: 1

Klaudia czeka na pomoc

23-01-2017 11:10

Nie mówi, nie chodzi, ale cieszy się z życia i dużo uśmiecha. Klaudia z Chybia czeka na Wasze wsparcie.

wyświetleń: 651komentarzy: 0

Biegali w Tomaszowie

23-01-2017 09:20

W miniony weekend (21-22.01) w Tomaszowie Lubelskim odbyły się kolejne zawody z cyklu Narodowego Programu Rozwoju Biegów Narciarskich „Bieg na Igrzyska”. Nieźle, choć nieco gorzej niż przed tygodniem, poszło młodym biegaczom i biegaczkom z regionu.

wyświetleń: 179komentarzy: 0

Dla kogo 1%? Sprawdź listę OPP z regionu!

23-01-2017 07:30

Co roku, od 12 lat, możesz wesprzeć swoim jednym procentem wybraną przez siebie Organizację Pożytku Publicznego. Czasami wydaje się, że to niewiele, ale w sumie, licząc wszystkich podatników, to kilkaset milionów, a więc i konkretna pomoc.

wyświetleń: 654komentarzy: 1

Miłośnicy turystyki kolarskiej spod znaku Ondraszka wybrali nowy zarząd klubu

22-01-2017 19:10

Na walnym zebraniu sprawozdawczo-wyborczym 20 stycznia spotkali się miłośnicy zorganizowanego kolarstwa, członkowie Turystycznego Klubu Kolarskiego "Ondraszek" przy Oddziale PTTK „Beskid Śląski” w Cieszynie.

wyświetleń: 1169komentarzy: 1

Stoch znów na Podium. Piotr Żyła ciągle w formie.

22-01-2017 18:40

Po wczorajszym (21.01.2017) drużynowym konkursie skoków narciarskich w Zakopanem w których nasza reprezentacja w składzie – Kamil Stoch, Piotr Żyła, Dawid Kubacki, Maciej Kot wywalczyła srebrny medal przyszła dziś (22.01.2017) w stolicy polskich Tatr kolej na turniej indywidualny.

wyświetleń: 1101komentarzy: 0

EkoKarlik dla Chybia

22-01-2017 17:55

Gmina Chybie została laureatem konkursu EkoKarlik 2016. W imieniu Wójta Gminy Chybie statuetkę odebrał Sekretarz Gminy - Andrzej Bura. Konkurs  skierowany był do przedsiębiorców, spółdzielni oraz jednostek samorządu terytorialnego i samorządu gospodarczego z terenu województwa śląskiego.

wyświetleń: 537komentarzy: 0

Odeszła dr Barbara Żebrokowa

22-01-2017 17:50

W dniu 19 stycznia w wieku 71 lat zmarła dr Barbara Żebrokowa. Przez ponad 40 lat była pracownikiem naukowym Uniwersytetu Śląskiego, jakiś czas wykładała również w Wyższej Szkole Biznesu w Dąbrowie Górniczej.

wyświetleń: 4341komentarzy: 0

Przed 100 laty na łamach prasy na Śląsku Cieszyńskim pisano... (4/1/17)

22-01-2017 16:00

Zapraszamy do kolejnego przeglądu prasy, wypełnionego informacjami i ciekawostkami sprzed stu lat, które były przekazywane przez ówczesne gazety, m.in. skoczowski "Ślązak".

wyświetleń: 451komentarzy: 0

Rezolucja Sejmiku na 500 - lecie

22-01-2017 14:30

Radni Sejmiku Województwa Śląskiego jednogłośnie przyjęli rezolucję w sprawie 500 lat reformacji Ma to być  wyjątkowa okazja, by zaznajomić mieszkańców województwa z historią ruchu reformacyjnego i przypomnieć znaczące wydarzenia, miejsca, a także postaci wybitnych śląskich ewangelików.

wyświetleń: 1415komentarzy: 0
Kontakt z redkacją