Wkrótce w regionie

Kontakt24

wyświetleń: 1574komentarzy: 0

Skoczów: kiedyś i dziś. Część 9/16

28-02-2016 12:05

W tym roku mija 125 lat od narodzin Augustyna Morcinka - pisarza znanego wszystkim pod imieniem Gustaw. Jaki był osobiście? Częściowo na to pytanie odpowiada Jan Broda, wspominający swoje kontakty z jednym z najbardziej znanych mieszkańców Skoczowa.
Skoczów: kiedyś i dziś. Część 9/16 fot: Muzeum im. G. Morcinka w Skoczowie

"Przed wojną znałem tylko Gustawa Morcinka z widzenia i ze słyszenia oraz z książek, które dość często się pokazywały i były chętnie czytane w naszym środowisku cieszyńskim ze względu na swoją tematykę i język gwarowy. Byłem też świadkiem, kiedy raz jechał pociągiem w towarzystwie kilku górników, którzy chwalili jego świeżo wydany "Wyrąbany chodnik" i pytali, co by mu łatwiej przychodziło: pisanie książek, czy fedrowanie kilofem, na co po krótkim namyśle odpowiedział z uśmiechem: - Ja potrafię i to i to, ale są tacy, którzy piszą o czymś, czego sami nie umieliby wykonać.

Morcinka widywałem nieraz w Cieszynie, jak spacerował ze swymi rówieśnikami- nauczycielami, częściej jeszcze z młodszymi koleżankami pod podcieniami Rynku. Byłem też kiedyś na zabawie sylwestrowej w Skoczowie, gdzie Morcinek rej wodził, tańcząc wesoło ze swymi uczennicami. Zazdrościłem mu wtedy w duchu, że tak się garnęły do niego jak do ojca. Sam jednak nie miałem śmiałości, by podejść i poznać się z nim osobiście.

W roku 1933, kiedy byłem już młodym nauczycielem w Poznańskiem, ukazał się w serii: Cuda Polski - Morcinków "Śląsk". Czytałem go, jak wielu z mych rówieśników - cieszyniaków z zapartym tchem. Ale w miarę czytania podziw mój zaczął topnieć. Natrafiłem bowiem na pewne, acz nie tak istotne, potknięcie historyczne (Morcinek nie był zresztą historykiem - pragmatykiem), a co gorsza, materiał ilustracyjny był w kilku przypadkach zafałszowany, bo włączył do książki przebranych w strój cieszyński czy góralski pogodnych znajomych, wmawiając czytelnikom, że to rodzime typy cieszyńsko-śląskie.

Wtedy to w "Nowinach śląskich" ogłosiłem polemicznokrytyczną recenzję tej książki, wytykając autorowi dostrzeżone przeze mnie błędy i niedopatrzenia, co go wielce uraziło /był przyzwyczajony do zdań pochlebnych o swych książkach/ i odgryzł mi się w sposób conajmniej złośliwy w kolejnym numerze tychże "Nowin", co pociągnęło jeszcze trzy dalsze wypowiedzi polemiczne: dyr. Fr. Popiołka, Jana Sławiczka i mego imiennika z Warszawy. -I wtedy jeszcze nie doszło do mego bezpośredniego kontaktu z nim. Lata szły. [...]

Po wojnie napisałem do niego list, kiedy po wyzwoleniu przebywał we Włoszech, na który mi rychło odpowiedział, podając szczegóły swego aresztowania. Po swym powrocie do rodzinnego domu w Skoczowie, w którym gospodarowała siostra Tereska i ja mu złożyłem wizytę. Odczuwałem trochę niepokój, czy mi nie wypomni mojej krytyki sprzed lat, ale ani wtedy, ani nigdy w czasie następnych spotkań nie zahaczył o nią.

Kiedyś po r. 1950. jechaliśmy pociągiem do Skoczowa. Na moje zapytanie nad czym obecnie pracuje, odrzekł jakimś znużonym tonem, że brak mu formy, jakiegoś chwytliwego sposobu, w którym chciałby przekazać czytelnikom wszystko to, co go jeszcze dręczy z czasów obozowych. Jakoś bezwiednie nasunął mi się projekt, by zastosował wieloczłonową formę opowieści, jak to różni obozowicze, spotkawszy się wspólnie po latach, opowiadają, a raczej przypominają sobie swe tragiczne przeżycia lat obozowych. Nie wiem jak to wówczas przyjął Morcinek, ale kiedy w r. 1957 otrzymałem w podarunku "Opowieści o ludziach z pociągu" z jego dedykacją, przypomniała mi się ta rozmowa w pociągu."

Fragment tekstu Jana Brody - "Moje kontakty z Gustawem Morcinkiem " pochodzi z "Kalendarza Miłośników Skoczowa", wydanego przez Towarzystwo Miłośników Skoczowa.

Całość dostępna w naszej OX-owej Skarbnicy: http://skarbnica.ox.pl/320,moje-kontakty-z-gustawem-morcinkiem.html .

Serdecznie dziękujemy Towarzystwu Miłośników Skoczowa za udostępnienie archiwalnych zdjęć.

Czy któryś z naszych czytelników znał Gustawa Morcinka osobiście? Jeśli tak, jak go wspominacie?


Wasze zdjęcie również ma szansę znaleźć się w naszej serii! Jeśli posiadacie zdjęcia dawnego Skoczowa (sprzed trzydziestu i więcej lat), zachęcamy do przesyłania ich na nasz adres - redakcja@ox.pl (wraz ze zgodą na bezpłatne wykorzystanie przez portal OX.PL i informacją, co przedstawia dana fotografia). Stare zdjęcia można również przynieść do naszej redakcji - po ich przeskanowaniu "na miejscu", oddamy je Państwu.

POPRZEDNI ARTYKUŁ Z SERII

PD

zródło: ox.pl
dodał: PD 28-02-2016 12:05
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (0)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialność za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

Musisz się zalogować aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta ? Zarejestruj się i sprawdź co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

W Twoim imieniu: Pchli Targ w Skoczowie

28-07-2016 19:35

Pchli Targ, czyli mydło i powidło, zazwyczaj miernej wartości, ot, zbiór staroci dla fascynatów, koneserów i zapalonych zbieraczy. Czy sprzedający na rynku podczas Pchlego Targu powinni płacić opłatę targową jak regularni handlarze? Zapraszam na kolejny odcinek z serii ''W Twoim imieniu''.

wyświetleń: 1154komentarzy: 0

Portal OX.PL poleca!

28-07-2016 17:30

Jakie imprezy odbywać będą się w najbliższym czasie w regionie? Czego nie wolno przegapić? Zapraszamy Was na kolejny odcinek wideozapowiedzi.

wyświetleń: 1148komentarzy: 0

Trzy dni z książkami

28-07-2016 16:50

To będzie ciekawa propozycja dla miłośników książek. Już jutro, w piątek (29.07) w Ustroniu startuje weekendowe Lato z książkami. Codziennie od rana do wieczora na ustrońskim rynku spotkania czytelnicze, gry i zabawy animacyjne dla dzieci.

wyświetleń: 317komentarzy: 0

Szykują remont Bielskiej i Cieszyńskiej

28-07-2016 15:00

Kilkukilometrowy odcinek drogi powiatowej 4417S, czyli tzw. ''starej drogi'' na Bielsko-Białą pójdzie do remontu. Zarząd Dróg Powiatowych w Bielsku-Białej planuje m.in. wybudować tam rondo.

wyświetleń: 1841komentarzy: 0

Dla kogo Srebrna Cieszynianka?

28-07-2016 13:05

Laur Srebrnej Cieszynianki to największe wyróżnienie w naszym regionie. Otrzymują go osoby, które poprzez swoje działania na rzecz szeroko rozumianej kultury na Śląsku Cieszyńskim przyczyniły się do promocji naszej ziemi. Jeśli znacie osoby, które powinny zostać w ten sposób uhonorowane, to zgłoście je do 16 września w Waszych gminach.

wyświetleń: 1393komentarzy: 0

Wystawa o św. Janie Sarkandrze

28-07-2016 11:00

Muzeum św. Jana Sarkandra w Skoczowie zaprasza na zaktualizowaną wystawę poświęconą patronowi placówki. Nowością są najnowsze zdjęcia i dokumentacja filmowa z miejsc, z którymi związany był św. Jan Sarkander. Ponadto zobaczyć będzie można eksponaty współczesne męczennikowi ze Skoczowa. Wernisaż odbędzie się 5 sierpnia o godz. 19.

wyświetleń: 1015komentarzy: 4

Kubalonka: trasy cały rok?

28-07-2016 09:20

22 lipca w Urzędzie Miejskim w Wiśle odbyło się spotkanie poświęcone przyszłym losom tras biegowych na Kubalonce. – Cieszę się, że jest zielone światło dla tej inwestycji ze strony kluczowych instytucji – mówi burmistrz Wisły Tomasz Bujok.

wyświetleń: 1197komentarzy: 0

Cieszyn - miastem akademickim cały rok

28-07-2016 07:30

W Cieszynie ma swoją siedzibę jedna z największych uczelni w Polsce – Uniwersytet Śląski. Przedstawiciele społeczności akademickiej włączają się w różnorodne działania na rzecz społeczności lokalnej miasta i regionu.

wyświetleń: 874komentarzy: 0

Kontrole ciągle trwają

27-07-2016 19:00

Niespełna 4 tysiące skontrolowanych pojazdów i 24 tysiące podróżnych – to efekt trzech tygodni działań Straży Granicznej. Od ponad trzech tygodni na granicy południowej obowiązuje tymczasowa kontrola graniczna.

wyświetleń: 2050komentarzy: 4

Niemiec w naszej policji

27-07-2016 17:25

Kommisaranwärter Tobias Kominek - policjant z Wyższej Szkoły Policji w Nordhein - Westfalen w Niemczech odbywa dwutygodniowe praktyki w Komendzie Powiatowej Policji w Cieszynie.

wyświetleń: 4220komentarzy: 13
Kontakt z redkacją