Wiadomości

Wkrótce w regionie

Kontakt24

wyświetleń: 1656komentarzy: 0

Skoczów: kiedyś i dziś. Część 9/16

28-02-2016 12:05

W tym roku mija 125 lat od narodzin Augustyna Morcinka - pisarza znanego wszystkim pod imieniem Gustaw. Jaki był osobiście? Częściowo na to pytanie odpowiada Jan Broda, wspominający swoje kontakty z jednym z najbardziej znanych mieszkańców Skoczowa.
fot: Muzeum im. G. Morcinka w Skoczowie fot: Muzeum im. G. Morcinka w Skoczowie

"Przed wojną znałem tylko Gustawa Morcinka z widzenia i ze słyszenia oraz z książek, które dość często się pokazywały i były chętnie czytane w naszym środowisku cieszyńskim ze względu na swoją tematykę i język gwarowy. Byłem też świadkiem, kiedy raz jechał pociągiem w towarzystwie kilku górników, którzy chwalili jego świeżo wydany "Wyrąbany chodnik" i pytali, co by mu łatwiej przychodziło: pisanie książek, czy fedrowanie kilofem, na co po krótkim namyśle odpowiedział z uśmiechem: - Ja potrafię i to i to, ale są tacy, którzy piszą o czymś, czego sami nie umieliby wykonać.

Morcinka widywałem nieraz w Cieszynie, jak spacerował ze swymi rówieśnikami- nauczycielami, częściej jeszcze z młodszymi koleżankami pod podcieniami Rynku. Byłem też kiedyś na zabawie sylwestrowej w Skoczowie, gdzie Morcinek rej wodził, tańcząc wesoło ze swymi uczennicami. Zazdrościłem mu wtedy w duchu, że tak się garnęły do niego jak do ojca. Sam jednak nie miałem śmiałości, by podejść i poznać się z nim osobiście.

W roku 1933, kiedy byłem już młodym nauczycielem w Poznańskiem, ukazał się w serii: Cuda Polski - Morcinków "Śląsk". Czytałem go, jak wielu z mych rówieśników - cieszyniaków z zapartym tchem. Ale w miarę czytania podziw mój zaczął topnieć. Natrafiłem bowiem na pewne, acz nie tak istotne, potknięcie historyczne (Morcinek nie był zresztą historykiem - pragmatykiem), a co gorsza, materiał ilustracyjny był w kilku przypadkach zafałszowany, bo włączył do książki przebranych w strój cieszyński czy góralski pogodnych znajomych, wmawiając czytelnikom, że to rodzime typy cieszyńsko-śląskie.

Wtedy to w "Nowinach śląskich" ogłosiłem polemicznokrytyczną recenzję tej książki, wytykając autorowi dostrzeżone przeze mnie błędy i niedopatrzenia, co go wielce uraziło /był przyzwyczajony do zdań pochlebnych o swych książkach/ i odgryzł mi się w sposób conajmniej złośliwy w kolejnym numerze tychże "Nowin", co pociągnęło jeszcze trzy dalsze wypowiedzi polemiczne: dyr. Fr. Popiołka, Jana Sławiczka i mego imiennika z Warszawy. -I wtedy jeszcze nie doszło do mego bezpośredniego kontaktu z nim. Lata szły. [...]

Po wojnie napisałem do niego list, kiedy po wyzwoleniu przebywał we Włoszech, na który mi rychło odpowiedział, podając szczegóły swego aresztowania. Po swym powrocie do rodzinnego domu w Skoczowie, w którym gospodarowała siostra Tereska i ja mu złożyłem wizytę. Odczuwałem trochę niepokój, czy mi nie wypomni mojej krytyki sprzed lat, ale ani wtedy, ani nigdy w czasie następnych spotkań nie zahaczył o nią.

Kiedyś po r. 1950. jechaliśmy pociągiem do Skoczowa. Na moje zapytanie nad czym obecnie pracuje, odrzekł jakimś znużonym tonem, że brak mu formy, jakiegoś chwytliwego sposobu, w którym chciałby przekazać czytelnikom wszystko to, co go jeszcze dręczy z czasów obozowych. Jakoś bezwiednie nasunął mi się projekt, by zastosował wieloczłonową formę opowieści, jak to różni obozowicze, spotkawszy się wspólnie po latach, opowiadają, a raczej przypominają sobie swe tragiczne przeżycia lat obozowych. Nie wiem jak to wówczas przyjął Morcinek, ale kiedy w r. 1957 otrzymałem w podarunku "Opowieści o ludziach z pociągu" z jego dedykacją, przypomniała mi się ta rozmowa w pociągu."

Fragment tekstu Jana Brody - "Moje kontakty z Gustawem Morcinkiem " pochodzi z "Kalendarza Miłośników Skoczowa", wydanego przez Towarzystwo Miłośników Skoczowa.

Całość dostępna w naszej OX-owej Skarbnicy: http://skarbnica.ox.pl/320,moje-kontakty-z-gustawem-morcinkiem.html .

Serdecznie dziękujemy Towarzystwu Miłośników Skoczowa za udostępnienie archiwalnych zdjęć.

Czy któryś z naszych czytelników znał Gustawa Morcinka osobiście? Jeśli tak, jak go wspominacie?


Wasze zdjęcie również ma szansę znaleźć się w naszej serii! Jeśli posiadacie zdjęcia dawnego Skoczowa (sprzed trzydziestu i więcej lat), zachęcamy do przesyłania ich na nasz adres - redakcja@ox.pl (wraz ze zgodą na bezpłatne wykorzystanie przez portal OX.PL i informacją, co przedstawia dana fotografia). Stare zdjęcia można również przynieść do naszej redakcji - po ich przeskanowaniu "na miejscu", oddamy je Państwu.

POPRZEDNI ARTYKUŁ Z SERII

PD

zródło: ox.pl
dodał: PD 28-02-2016 12:05
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (0)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialność za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

Musisz się zalogować aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta ? Zarejestruj się i sprawdź co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

Samorządowcy z ministrem

27-09-2016 15:55

W Skoczowie 23 września odbyła się konferencja dotycząca Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju – dokumentu opracowywanego przez Ministerstwo Rozwoju. Gościem specjalnym był Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rozwoju Jerzy Kwieciński.

wyświetleń: 136komentarzy: 0

II Spotkanie Networkingowe

27-09-2016 14:40

Na przedsiębiorców oraz przedstawicieli środowisk biznesowych czeka Klub Przedsiębiorcy przy Zamku Cieszyn. 5 października w Hotelu Mercure w Cieszynie odbędzie się II Spotkanie Networkingowe.

wyświetleń: 133komentarzy: 0

Lądowisko na dachu cieszyńskiego Szpitala Ślaskiego za rok

27-09-2016 13:00

Do końca 2017 roku, na dachu Szpitala Śląskiego w Cieszynie powstanie lądowisko dla helikopterów sanitarnych. Nowoczesną aparaturę medyczną służącą pacjentom zyska także Szpitalny Oddział Ratunkowy. Cieszyński szpital otrzymał blisko 5 milionów złotych dotacji, przyznanej na ten cel przez Ministerstwo Zdrowia.

wyświetleń: 1036komentarzy: 0

Czterech pod wpływem

27-09-2016 12:00

Czterech kierowców, którzy znajdowali się pod wpływem alkoholu zatrzymali wczoraj (26.09) policjanci w powiecie.

wyświetleń: 1820komentarzy: 3

Brenna: plantacja konopi indyjskiej na strychu

27-09-2016 11:05

15 krzewów konopi indyjskiej, popularnie zwanej "maryśką", zabezpieczyli policjanci w Brennej, gdzie w jednym z domów na strychu 63-latek z Brennej i 51-latek z Ostrawy uprawiali tą narkotyczną roślinę.

wyświetleń: 1607komentarzy: 7

Szukają świadków wypadku

27-09-2016 09:20

Komenda Powiatowa Policji w Cieszynie prowadzi dochodzenie w sprawie wypadku do którego doszło  około godziny 2:10, 18.09.2016 r. w Cieszynie na ul. Frysztackiej (rejon posesji nr 105).

wyświetleń: 3725komentarzy: 7

''Rajska jabłonka'' na 65-lecie Sceny Polskiej

27-09-2016 07:30

Status konkursu: TRWA

Będzie rajsko, nostalgicznie i wyjątkowo. Na Scenie Polskiej ''Rajska jabłonka'' Andrzeja Niedoby i spektakl muzyczny ''POWRÓĆMY JAK ZA DAWNYCH LAT czyli polskie piosenki międzywojenne''. Mamy dla Was bilety!

wyświetleń: 449komentarzy: 0

Dux Poloniae Baptizatur na Wzgórzu Zamkowym

26-09-2016 21:00

W piątek (23.09) na Wzgórzu Zamkowym parę minut po godzinie 20.00 odbyło się niezwykłe widowisko plenerowe według scenariusza i w reżyserii Bogusława Słupczyńskiego - Dux Poloniae Baptizatur. Spektakl ten związany jest z obchodzonym w tym roku 1050-leciem Chrztu Polski.

wyświetleń: 376komentarzy: 0

Nowa impreza w Cieszynie - ''Stela Dej''

26-09-2016 19:00

Występy artystyczne, różnego rodzaju pokazy, stoiska twórców ludowych i gastronomiczne – a to wszystko na cieszyńskim Rynku. W sobotę (24.09) odbyła się pierwsza edycja imprezy „Stela Dej”. Jest to nowa propozycja, która być może na stałe zagości w jesiennym kalendarzu wydarzeń kulturalnych Cieszyna. „Stela Dej” to także otwarty dla mieszkańców cieszyński Ratusz i spotkania z radnymi.

wyświetleń: 1311komentarzy: 0

Kontrowersje wokół znaku

26-09-2016 17:20

"Dlaczego ten znak stoi w tym miejscu?"- pytają nas w e-mailach Czytelnicy. Chodzi o znak znajdujący się na ulicy Bielskiej w Skoczowie. 'C-5' czyli nakaz jazdy prosto przez skrzyżowanie. Zdaniem naszych czytelników wprowadza on kierujących w błąd. Innego zdania jest Powiatowy Zarząd Dróg w Cieszynie.

wyświetleń: 5107komentarzy: 27
Kontakt z redkacją