Wkrótce w regionie

Kontakt24

wyświetleń: 1800komentarzy: 0

Skoczów: kiedyś i dziś. Część 9/16

28-02-2016 12:05

W tym roku mija 125 lat od narodzin Augustyna Morcinka - pisarza znanego wszystkim pod imieniem Gustaw. Jaki był osobiście? Częściowo na to pytanie odpowiada Jan Broda, wspominający swoje kontakty z jednym z najbardziej znanych mieszkańców Skoczowa.
fot: Muzeum im. G. Morcinka w Skoczowie fot: Muzeum im. G. Morcinka w Skoczowie

"Przed wojną znałem tylko Gustawa Morcinka z widzenia i ze słyszenia oraz z książek, które dość często się pokazywały i były chętnie czytane w naszym środowisku cieszyńskim ze względu na swoją tematykę i język gwarowy. Byłem też świadkiem, kiedy raz jechał pociągiem w towarzystwie kilku górników, którzy chwalili jego świeżo wydany "Wyrąbany chodnik" i pytali, co by mu łatwiej przychodziło: pisanie książek, czy fedrowanie kilofem, na co po krótkim namyśle odpowiedział z uśmiechem: - Ja potrafię i to i to, ale są tacy, którzy piszą o czymś, czego sami nie umieliby wykonać.

Morcinka widywałem nieraz w Cieszynie, jak spacerował ze swymi rówieśnikami- nauczycielami, częściej jeszcze z młodszymi koleżankami pod podcieniami Rynku. Byłem też kiedyś na zabawie sylwestrowej w Skoczowie, gdzie Morcinek rej wodził, tańcząc wesoło ze swymi uczennicami. Zazdrościłem mu wtedy w duchu, że tak się garnęły do niego jak do ojca. Sam jednak nie miałem śmiałości, by podejść i poznać się z nim osobiście.

W roku 1933, kiedy byłem już młodym nauczycielem w Poznańskiem, ukazał się w serii: Cuda Polski - Morcinków "Śląsk". Czytałem go, jak wielu z mych rówieśników - cieszyniaków z zapartym tchem. Ale w miarę czytania podziw mój zaczął topnieć. Natrafiłem bowiem na pewne, acz nie tak istotne, potknięcie historyczne (Morcinek nie był zresztą historykiem - pragmatykiem), a co gorsza, materiał ilustracyjny był w kilku przypadkach zafałszowany, bo włączył do książki przebranych w strój cieszyński czy góralski pogodnych znajomych, wmawiając czytelnikom, że to rodzime typy cieszyńsko-śląskie.

Wtedy to w "Nowinach śląskich" ogłosiłem polemicznokrytyczną recenzję tej książki, wytykając autorowi dostrzeżone przeze mnie błędy i niedopatrzenia, co go wielce uraziło /był przyzwyczajony do zdań pochlebnych o swych książkach/ i odgryzł mi się w sposób conajmniej złośliwy w kolejnym numerze tychże "Nowin", co pociągnęło jeszcze trzy dalsze wypowiedzi polemiczne: dyr. Fr. Popiołka, Jana Sławiczka i mego imiennika z Warszawy. -I wtedy jeszcze nie doszło do mego bezpośredniego kontaktu z nim. Lata szły. [...]

Po wojnie napisałem do niego list, kiedy po wyzwoleniu przebywał we Włoszech, na który mi rychło odpowiedział, podając szczegóły swego aresztowania. Po swym powrocie do rodzinnego domu w Skoczowie, w którym gospodarowała siostra Tereska i ja mu złożyłem wizytę. Odczuwałem trochę niepokój, czy mi nie wypomni mojej krytyki sprzed lat, ale ani wtedy, ani nigdy w czasie następnych spotkań nie zahaczył o nią.

Kiedyś po r. 1950. jechaliśmy pociągiem do Skoczowa. Na moje zapytanie nad czym obecnie pracuje, odrzekł jakimś znużonym tonem, że brak mu formy, jakiegoś chwytliwego sposobu, w którym chciałby przekazać czytelnikom wszystko to, co go jeszcze dręczy z czasów obozowych. Jakoś bezwiednie nasunął mi się projekt, by zastosował wieloczłonową formę opowieści, jak to różni obozowicze, spotkawszy się wspólnie po latach, opowiadają, a raczej przypominają sobie swe tragiczne przeżycia lat obozowych. Nie wiem jak to wówczas przyjął Morcinek, ale kiedy w r. 1957 otrzymałem w podarunku "Opowieści o ludziach z pociągu" z jego dedykacją, przypomniała mi się ta rozmowa w pociągu."

Fragment tekstu Jana Brody - "Moje kontakty z Gustawem Morcinkiem " pochodzi z "Kalendarza Miłośników Skoczowa", wydanego przez Towarzystwo Miłośników Skoczowa.

Całość dostępna w naszej OX-owej Skarbnicy: http://skarbnica.ox.pl/320,moje-kontakty-z-gustawem-morcinkiem.html .

Serdecznie dziękujemy Towarzystwu Miłośników Skoczowa za udostępnienie archiwalnych zdjęć.

Czy któryś z naszych czytelników znał Gustawa Morcinka osobiście? Jeśli tak, jak go wspominacie?


Wasze zdjęcie również ma szansę znaleźć się w naszej serii! Jeśli posiadacie zdjęcia dawnego Skoczowa (sprzed trzydziestu i więcej lat), zachęcamy do przesyłania ich na nasz adres - redakcja@ox.pl (wraz ze zgodą na bezpłatne wykorzystanie przez portal OX.PL i informacją, co przedstawia dana fotografia). Stare zdjęcia można również przynieść do naszej redakcji - po ich przeskanowaniu "na miejscu", oddamy je Państwu.

POPRZEDNI ARTYKUŁ Z SERII

PD

źródło: ox.pl
dodał: PD 28-02-2016 12:05
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (0)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

Musisz się zalogować, aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta? Zarejestruj się i sprawdź, co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

Uzbierali prawie 14 tysięcy

14-12-2017 16:00

Na rehabilitację Tomka Cichego i leczenie Zosi Binek zebrano 10 grudnia podczas I Koncertu Charytatywnego "Dźwięki z serca płynące” w Goleszowie prawie 14 tysięcy zł. Zebranym nie przeszkodził nawet halny.

wyświetleń: 45komentarzy: 0

System Orzekania o Niepełnosprawności - główne założenia

14-12-2017 14:40

2 lutego 2017 roku został powołany Międzyresortowy Zespół do spraw Opracowania Systemu Orzekania o Niepełnosprawności oraz Niezdolności do Pracy, który ma zreformować system orzekania o niepełnosprawności.

wyświetleń: 310komentarzy: 0

Portal OX.PL poleca!

14-12-2017 13:00

Jakie imprezy odbywać będą się w najbliższym czasie w regionie? Czego nie wolno przegapić? Zapraszamy Was na kolejny odcinek wideozapowiedzi.

wyświetleń: 161komentarzy: 0

Zdejszy w terminie

14-12-2017 12:00

Udało się ukończyć prace na Zdejszy w Wiśle - 11 grudnia dokonano odbioru wyremontowanej drogi na os. Zdejszy.

wyświetleń: 657komentarzy: 1

Biblioteka na szczycie

14-12-2017 10:30

Na szczycie listy najlepszych bibliotek w Polsce ulokowała się Biblioteka Miejska w Cieszynie. Spośród 650 bibliotek publicznych zajmuje już 15 miejsce.

wyświetleń: 403komentarzy: 0

Bładnice - śmierć w mieszkaniu

14-12-2017 09:00

Najprawdopodobniej zatrucie dymem, spowodowało śmierć mężczyzny w domu w Bładnicach Dolnych. Mimo reanimacji nie udało się go uratować.

wyświetleń: 5705komentarzy: 0

Karta Dom z Rabatem Powitalnym w Leroy Merlin

14-12-2017 07:30

W dniach od 15 do 17 grudnia 2017 w sklepie Leroy Merlin załóż Kartę Dom -  czekają same korzyści!

wyświetleń: 541komentarzy: 0

Zawód: Betrojerinka

13-12-2017 21:00

We wtorek (12.12) na ternie Świetlicy Krytyki Politycznej w Cieszynie odbyło się spotkanie z Anną Wiatr, autorką książki "Betrojerinki", opowiadającej o życiu polskich opiekunek osób starszych w Niemczech.

wyświetleń: 1009komentarzy: 5

Adwent w Avionie

13-12-2017 19:45

We wtorek (12.12) odbyło w Avionie się tradycyjne już spotkanie świąteczne z pracownikami Muzeum Beskidzkiego we Frýdku-Místku. W czasie prelekcji, przedstawiciel Muzeum przybliżył słuchaczom lokalne tradycje adwentowe oraz świąteczne. Całość poparta była zdjęciami – tymi archaicznymi oraz tymi bliższymi naszym czasom.

wyświetleń: 406komentarzy: 0

Znowu powieje

13-12-2017 18:45

Silny wiatr znowu powraca w Beskidy. Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej wydał ostrzeżenie II stopnia dla naszego regionu.

wyświetleń: 4516komentarzy: 0
Kontakt z redkacją .