Wiadomości

Wkrótce w regionie

Kwiecień 2017
P W Ś C P S N
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

Kontakt24

wyświetleń: 1739komentarzy: 0

Skoczów: kiedyś i dziś. Część 9/16

28-02-2016 12:05

W tym roku mija 125 lat od narodzin Augustyna Morcinka - pisarza znanego wszystkim pod imieniem Gustaw. Jaki był osobiście? Częściowo na to pytanie odpowiada Jan Broda, wspominający swoje kontakty z jednym z najbardziej znanych mieszkańców Skoczowa.
fot: Muzeum im. G. Morcinka w Skoczowie fot: Muzeum im. G. Morcinka w Skoczowie

"Przed wojną znałem tylko Gustawa Morcinka z widzenia i ze słyszenia oraz z książek, które dość często się pokazywały i były chętnie czytane w naszym środowisku cieszyńskim ze względu na swoją tematykę i język gwarowy. Byłem też świadkiem, kiedy raz jechał pociągiem w towarzystwie kilku górników, którzy chwalili jego świeżo wydany "Wyrąbany chodnik" i pytali, co by mu łatwiej przychodziło: pisanie książek, czy fedrowanie kilofem, na co po krótkim namyśle odpowiedział z uśmiechem: - Ja potrafię i to i to, ale są tacy, którzy piszą o czymś, czego sami nie umieliby wykonać.

Morcinka widywałem nieraz w Cieszynie, jak spacerował ze swymi rówieśnikami- nauczycielami, częściej jeszcze z młodszymi koleżankami pod podcieniami Rynku. Byłem też kiedyś na zabawie sylwestrowej w Skoczowie, gdzie Morcinek rej wodził, tańcząc wesoło ze swymi uczennicami. Zazdrościłem mu wtedy w duchu, że tak się garnęły do niego jak do ojca. Sam jednak nie miałem śmiałości, by podejść i poznać się z nim osobiście.

W roku 1933, kiedy byłem już młodym nauczycielem w Poznańskiem, ukazał się w serii: Cuda Polski - Morcinków "Śląsk". Czytałem go, jak wielu z mych rówieśników - cieszyniaków z zapartym tchem. Ale w miarę czytania podziw mój zaczął topnieć. Natrafiłem bowiem na pewne, acz nie tak istotne, potknięcie historyczne (Morcinek nie był zresztą historykiem - pragmatykiem), a co gorsza, materiał ilustracyjny był w kilku przypadkach zafałszowany, bo włączył do książki przebranych w strój cieszyński czy góralski pogodnych znajomych, wmawiając czytelnikom, że to rodzime typy cieszyńsko-śląskie.

Wtedy to w "Nowinach śląskich" ogłosiłem polemicznokrytyczną recenzję tej książki, wytykając autorowi dostrzeżone przeze mnie błędy i niedopatrzenia, co go wielce uraziło /był przyzwyczajony do zdań pochlebnych o swych książkach/ i odgryzł mi się w sposób conajmniej złośliwy w kolejnym numerze tychże "Nowin", co pociągnęło jeszcze trzy dalsze wypowiedzi polemiczne: dyr. Fr. Popiołka, Jana Sławiczka i mego imiennika z Warszawy. -I wtedy jeszcze nie doszło do mego bezpośredniego kontaktu z nim. Lata szły. [...]

Po wojnie napisałem do niego list, kiedy po wyzwoleniu przebywał we Włoszech, na który mi rychło odpowiedział, podając szczegóły swego aresztowania. Po swym powrocie do rodzinnego domu w Skoczowie, w którym gospodarowała siostra Tereska i ja mu złożyłem wizytę. Odczuwałem trochę niepokój, czy mi nie wypomni mojej krytyki sprzed lat, ale ani wtedy, ani nigdy w czasie następnych spotkań nie zahaczył o nią.

Kiedyś po r. 1950. jechaliśmy pociągiem do Skoczowa. Na moje zapytanie nad czym obecnie pracuje, odrzekł jakimś znużonym tonem, że brak mu formy, jakiegoś chwytliwego sposobu, w którym chciałby przekazać czytelnikom wszystko to, co go jeszcze dręczy z czasów obozowych. Jakoś bezwiednie nasunął mi się projekt, by zastosował wieloczłonową formę opowieści, jak to różni obozowicze, spotkawszy się wspólnie po latach, opowiadają, a raczej przypominają sobie swe tragiczne przeżycia lat obozowych. Nie wiem jak to wówczas przyjął Morcinek, ale kiedy w r. 1957 otrzymałem w podarunku "Opowieści o ludziach z pociągu" z jego dedykacją, przypomniała mi się ta rozmowa w pociągu."

Fragment tekstu Jana Brody - "Moje kontakty z Gustawem Morcinkiem " pochodzi z "Kalendarza Miłośników Skoczowa", wydanego przez Towarzystwo Miłośników Skoczowa.

Całość dostępna w naszej OX-owej Skarbnicy: http://skarbnica.ox.pl/320,moje-kontakty-z-gustawem-morcinkiem.html .

Serdecznie dziękujemy Towarzystwu Miłośników Skoczowa za udostępnienie archiwalnych zdjęć.

Czy któryś z naszych czytelników znał Gustawa Morcinka osobiście? Jeśli tak, jak go wspominacie?


Wasze zdjęcie również ma szansę znaleźć się w naszej serii! Jeśli posiadacie zdjęcia dawnego Skoczowa (sprzed trzydziestu i więcej lat), zachęcamy do przesyłania ich na nasz adres - redakcja@ox.pl (wraz ze zgodą na bezpłatne wykorzystanie przez portal OX.PL i informacją, co przedstawia dana fotografia). Stare zdjęcia można również przynieść do naszej redakcji - po ich przeskanowaniu "na miejscu", oddamy je Państwu.

POPRZEDNI ARTYKUŁ Z SERII

PD

zródło: ox.pl
dodał: PD 28-02-2016 12:05
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (0)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialność za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

Musisz się zalogować aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta ? Zarejestruj się i sprawdź co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

Gość OX.PL - Jolanta Dygoś

26-04-2017 17:50

Jolanta Dygoś jedna z inicjatorek i organizatorek Przeglądu Filmowego „Kino na Granicy”. Pani Dyrektor opowiada między innymi o tegorocznej edycji Festiwalu – programie, zaproszonych gościach, retrospektywach i cenach biletów…

wyświetleń: 126komentarzy: 0

Skoczów nagrodził sportowców

26-04-2017 16:20

22 kwietnia 2017 r. w Teatrze Elektrycznym odbyła się Sportowa Gala Sportu. Uroczystego otwarcia dokonał Burmistrz Miasta Skoczowa Mirosław Sitko gratulując miejscowym sportowcom, drużynom i trenerom osiągnięć uzyskanych w roku 2016.

wyświetleń: 353komentarzy: 0

Kończyce Wielkie górą na BRD

26-04-2017 14:40

Uczniowie ze Szkoły Podstawowej w Kończycach Wielkich okazali się bezkonkurencyjni w Okręgowym Turnieju Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, który został rozegrany w Mazańcowicach. Triumfatorzy będą reprezentować bielski okręg w eliminacjach wojewódzkich.

wyświetleń: 454komentarzy: 0

Kajto powalczy na Gran Canarii

26-04-2017 13:00

Rajdowe Mistrzostwa Europy przenoszą się na wymagające, asfaltowe odcinki Gran Canarii. Przed Kajetanowiczem aż 200 km ostrej jazdy.

wyświetleń: 405komentarzy: 0

Grupa Nieformalna ''Inicjatywni'' z główna nagrodą za film

26-04-2017 11:10

W stołecznym Teatrze Kamienica odbyła się gala podsumowująca IX edycję programu „Działaj Lokalnie” połączona z wręczeniem nagród w konkursie „Opowiedz…” oraz „Społecznik Roku 2016” tygodnika „Newsweek Polska”. Wśród grona laureatów znalazła się grupa „Inicjatywni” ze Strumienia działająca przy Miejsko-Gminnym Ośrodku Kultury.

wyświetleń: 541komentarzy: 0

Trzeba ratować człowieczeństwo - mówiła dr Wanda Półtawska

26-04-2017 09:15

Wczoraj (25.04) w Cieszyńskim Ośrodku Kultury ''Dom Narodowy'' odbyło się otwarte seminarium poświęcone ''Pamięci więźniów nazistowskich obozów koncentracyjnych ze szczególnym uwzględnieniem kobiet - więźniarek z Ravensbrück''. Gościem honorowym i prelegentem była 96-letnia dr Wanda Półtawska, która podczas II wojny światowej więziona była właśnie w Ravensbrück. 

wyświetleń: 608komentarzy: 1

Jaki on duży!

26-04-2017 07:30

Czegoś takiego jeszcze nie widzieliście i nie jedliście. 30-centymetrowy sznycel po wiedeńsku możecie skosztować tylko w Restauracji Trzech Braci w Cieszynie.

wyświetleń: 4888komentarzy: 0

Gość OX.pl - Katarzyna Macura

25-04-2017 21:35

Dzisiaj zapraszamy na rozmowę z Katarzyną Macurą, dyrektorką Ośrodka Promocji, Kultury i Sportu gminy Brenna.

wyświetleń: 1403komentarzy: 0

Głosuj na osobowość!

25-04-2017 17:35

Janusz Rokicki, Tomasz Wolff i Fundacja Volens – to kandydaci ze Śląska Cieszyńskiego do tytułu „Osobowości Ziem Górskich” zakwalifikowani do II etapu konkursu.

wyświetleń: 4472komentarzy: 0

8 lat w Tybecie rozpycha się na ogólnopolskiej scenie muzycznej

25-04-2017 15:50

Wyjątkowa pracowitość, niespotykana determinacja i żelazna konsekwencja w działaniach zespołu 8 lat w Tybecie to cechy, dzięki którym strumieńscy rockmani coraz bardziej rozpychają się na ogólnopolskiej scenie muzycznej.

wyświetleń: 2423komentarzy: 0
Kontakt z redkacją