Wiadomości

Wkrótce w regionie

Kontakt24

wyświetleń: 1636komentarzy: 0

Skoczów: kiedyś i dziś. Część 9/16

28-02-2016 12:05

W tym roku mija 125 lat od narodzin Augustyna Morcinka - pisarza znanego wszystkim pod imieniem Gustaw. Jaki był osobiście? Częściowo na to pytanie odpowiada Jan Broda, wspominający swoje kontakty z jednym z najbardziej znanych mieszkańców Skoczowa.
Skoczów: kiedyś i dziś. Część 9/16 fot: Muzeum im. G. Morcinka w Skoczowie

"Przed wojną znałem tylko Gustawa Morcinka z widzenia i ze słyszenia oraz z książek, które dość często się pokazywały i były chętnie czytane w naszym środowisku cieszyńskim ze względu na swoją tematykę i język gwarowy. Byłem też świadkiem, kiedy raz jechał pociągiem w towarzystwie kilku górników, którzy chwalili jego świeżo wydany "Wyrąbany chodnik" i pytali, co by mu łatwiej przychodziło: pisanie książek, czy fedrowanie kilofem, na co po krótkim namyśle odpowiedział z uśmiechem: - Ja potrafię i to i to, ale są tacy, którzy piszą o czymś, czego sami nie umieliby wykonać.

Morcinka widywałem nieraz w Cieszynie, jak spacerował ze swymi rówieśnikami- nauczycielami, częściej jeszcze z młodszymi koleżankami pod podcieniami Rynku. Byłem też kiedyś na zabawie sylwestrowej w Skoczowie, gdzie Morcinek rej wodził, tańcząc wesoło ze swymi uczennicami. Zazdrościłem mu wtedy w duchu, że tak się garnęły do niego jak do ojca. Sam jednak nie miałem śmiałości, by podejść i poznać się z nim osobiście.

W roku 1933, kiedy byłem już młodym nauczycielem w Poznańskiem, ukazał się w serii: Cuda Polski - Morcinków "Śląsk". Czytałem go, jak wielu z mych rówieśników - cieszyniaków z zapartym tchem. Ale w miarę czytania podziw mój zaczął topnieć. Natrafiłem bowiem na pewne, acz nie tak istotne, potknięcie historyczne (Morcinek nie był zresztą historykiem - pragmatykiem), a co gorsza, materiał ilustracyjny był w kilku przypadkach zafałszowany, bo włączył do książki przebranych w strój cieszyński czy góralski pogodnych znajomych, wmawiając czytelnikom, że to rodzime typy cieszyńsko-śląskie.

Wtedy to w "Nowinach śląskich" ogłosiłem polemicznokrytyczną recenzję tej książki, wytykając autorowi dostrzeżone przeze mnie błędy i niedopatrzenia, co go wielce uraziło /był przyzwyczajony do zdań pochlebnych o swych książkach/ i odgryzł mi się w sposób conajmniej złośliwy w kolejnym numerze tychże "Nowin", co pociągnęło jeszcze trzy dalsze wypowiedzi polemiczne: dyr. Fr. Popiołka, Jana Sławiczka i mego imiennika z Warszawy. -I wtedy jeszcze nie doszło do mego bezpośredniego kontaktu z nim. Lata szły. [...]

Po wojnie napisałem do niego list, kiedy po wyzwoleniu przebywał we Włoszech, na który mi rychło odpowiedział, podając szczegóły swego aresztowania. Po swym powrocie do rodzinnego domu w Skoczowie, w którym gospodarowała siostra Tereska i ja mu złożyłem wizytę. Odczuwałem trochę niepokój, czy mi nie wypomni mojej krytyki sprzed lat, ale ani wtedy, ani nigdy w czasie następnych spotkań nie zahaczył o nią.

Kiedyś po r. 1950. jechaliśmy pociągiem do Skoczowa. Na moje zapytanie nad czym obecnie pracuje, odrzekł jakimś znużonym tonem, że brak mu formy, jakiegoś chwytliwego sposobu, w którym chciałby przekazać czytelnikom wszystko to, co go jeszcze dręczy z czasów obozowych. Jakoś bezwiednie nasunął mi się projekt, by zastosował wieloczłonową formę opowieści, jak to różni obozowicze, spotkawszy się wspólnie po latach, opowiadają, a raczej przypominają sobie swe tragiczne przeżycia lat obozowych. Nie wiem jak to wówczas przyjął Morcinek, ale kiedy w r. 1957 otrzymałem w podarunku "Opowieści o ludziach z pociągu" z jego dedykacją, przypomniała mi się ta rozmowa w pociągu."

Fragment tekstu Jana Brody - "Moje kontakty z Gustawem Morcinkiem " pochodzi z "Kalendarza Miłośników Skoczowa", wydanego przez Towarzystwo Miłośników Skoczowa.

Całość dostępna w naszej OX-owej Skarbnicy: http://skarbnica.ox.pl/320,moje-kontakty-z-gustawem-morcinkiem.html .

Serdecznie dziękujemy Towarzystwu Miłośników Skoczowa za udostępnienie archiwalnych zdjęć.

Czy któryś z naszych czytelników znał Gustawa Morcinka osobiście? Jeśli tak, jak go wspominacie?


Wasze zdjęcie również ma szansę znaleźć się w naszej serii! Jeśli posiadacie zdjęcia dawnego Skoczowa (sprzed trzydziestu i więcej lat), zachęcamy do przesyłania ich na nasz adres - redakcja@ox.pl (wraz ze zgodą na bezpłatne wykorzystanie przez portal OX.PL i informacją, co przedstawia dana fotografia). Stare zdjęcia można również przynieść do naszej redakcji - po ich przeskanowaniu "na miejscu", oddamy je Państwu.

POPRZEDNI ARTYKUŁ Z SERII

PD

zródło: ox.pl
dodał: PD 28-02-2016 12:05
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (0)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialność za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

Musisz się zalogować aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta ? Zarejestruj się i sprawdź co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

Kościoły Śląska Cieszyńskiego. Część 35/16 - Parafia Ewangelicko-Augsburska w Ustroniu

28-08-2016 08:15

Wiosną 1654 roku - w okresie od 21 marca do 18 kwietnia - ewangelikom odebrano 50 kościołów na Śląsku Cieszyńskim. po tym trudnym czasie powstała m.in. parafia ewangelicka w Ustroniu.

wyświetleń: 99komentarzy: 0

Msze i nabożeństwa online

28-08-2016 06:30

Nie możesz być na mszy lub nabożeństwie? Nic straconego, zawsze możesz uczestniczyć w nich dzięki kamerom udostępnionym online. Poniżej prezentujemy listę kościołów z naszego regionu, w których zostały uruchomione transmisje na żywo, również na urządzenia mobilne.

wyświetleń: 275komentarzy: 0

Nie pociągiem a rowerem do Bielska?

27-08-2016 19:30

Czy linia kolejowa nr 190 z Bielska – Białej do Cieszyna przekształcona zostanie w ścieżkę dla rowerów? Nieczynna od kilku lat trasa może przekształcić się szlak dla cyklistów. Takie informacje napływają z Katowic, samorząd województwa zlecił audyt nieczynnych tras kolejowych pod kątem utworzenia na nich tras rowerowych.

wyświetleń: 2437komentarzy: 3

Przed 100 laty na łamach prasy na Śląsku Cieszyńskim pisano... (35/8/16)

27-08-2016 18:00

Czego użyli dwaj "rybacy" z Godziszowa podczas połowu? Na te i inne pytania odpowie nasz cotygodniowy przegląd prasy sprzed stu lat.

wyświetleń: 248komentarzy: 0

Samochodem w 'arkę'

27-08-2016 17:30

Dzisiaj (27 sierpnia) po godzinie piętnastej w Brennej doszło do wypadku. Samochód uderzył w dom.

wyświetleń: 3721komentarzy: 9

Hashtag w Cieszynie

27-08-2016 16:30

O potędze hashtagów mogą świadczyć liczby – każdego dnia do sieci trafia 2,5 miliarda postów na Facebooku, 400 milionów tweedów i 45 milionów postów na Instagramie. Aby trafić ze swoim przekazem, inicjatywą lub tematem do szerszego grona odbiorców, grupujemy słowa poprzez używanie popularnego „krzyżyka”. Czy poznaliście już krążący po okolicy #Cieszynlove?

wyświetleń: 837komentarzy: 0

Gdziekolwiek jesteś Kultura jest z Tobą!

27-08-2016 15:05

„Gdziekolwiek jesteś. Kiedykolwiek chcesz. Kultura jest z Tobą” to hasło nowego projektu Fundacji Legalna Kultura. „Kultura na Widoku”, bo taką nazwę nosi multimedialny projekt skierowany do wszystkich, dla których kultura jest ważna i tych, którzy dopiero będą ją odkrywać.

wyświetleń: 505komentarzy: 0

Rajd Barum: awaria wyklucza Kajetanowicza z walki

27-08-2016 15:00

Wysokie trzecie miejsce po trzech odcinkach specjalnych najmocniej obsadzonej rundy sezonu – taki był bilans Kajetana Kajetanowicza po pierwszej dzisiejszej pętli Rajdu Barum. Już od samego początku rywalizacji Polacy regularnie plasowali się w ścisłej czołówce klasyfikacji imprezy i na kolejne oesy sobotniego etapu ruszyli z zamiarem utrzymania szybkiego, równego i pewnego tempa.

wyświetleń: 593komentarzy: 0

Oczami niewidomego (48): Regina Zachurzok - niepełnosprawna z Drogomyśla

27-08-2016 12:55

Tym razem chciałbym zainteresować czytelników rozmową z mieszkanką naszego powiatu Panią Reginą Zachurzok z Drogomyśla, która odpowiedziała na kilka moich pytań. Jej niepełnosprawność spowodowana jest przez stwardnienie rozsiane.

wyświetleń: 953komentarzy: 0

Wracacie z wakacji- uważajcie

27-08-2016 11:10

Od wczoraj (26.08.2016) policja w całym kraju prowadzi działania pn. „Bezpieczny weekend” .  Najbliższe dni  to ostatni weekend wakacji, co wiąże się ze wzmożonym ruchem a tym samym liczniejszymi zagrożeniami na drodze.  

wyświetleń: 936komentarzy: 0
loading...
Kontakt z redkacją