Wiadomości

Wkrótce w regionie

Kontakt24

wyświetleń: 1721komentarzy: 0

Skoczów: kiedyś i dziś. Część 9/16

28-02-2016 12:05

W tym roku mija 125 lat od narodzin Augustyna Morcinka - pisarza znanego wszystkim pod imieniem Gustaw. Jaki był osobiście? Częściowo na to pytanie odpowiada Jan Broda, wspominający swoje kontakty z jednym z najbardziej znanych mieszkańców Skoczowa.
fot: Muzeum im. G. Morcinka w Skoczowie fot: Muzeum im. G. Morcinka w Skoczowie

"Przed wojną znałem tylko Gustawa Morcinka z widzenia i ze słyszenia oraz z książek, które dość często się pokazywały i były chętnie czytane w naszym środowisku cieszyńskim ze względu na swoją tematykę i język gwarowy. Byłem też świadkiem, kiedy raz jechał pociągiem w towarzystwie kilku górników, którzy chwalili jego świeżo wydany "Wyrąbany chodnik" i pytali, co by mu łatwiej przychodziło: pisanie książek, czy fedrowanie kilofem, na co po krótkim namyśle odpowiedział z uśmiechem: - Ja potrafię i to i to, ale są tacy, którzy piszą o czymś, czego sami nie umieliby wykonać.

Morcinka widywałem nieraz w Cieszynie, jak spacerował ze swymi rówieśnikami- nauczycielami, częściej jeszcze z młodszymi koleżankami pod podcieniami Rynku. Byłem też kiedyś na zabawie sylwestrowej w Skoczowie, gdzie Morcinek rej wodził, tańcząc wesoło ze swymi uczennicami. Zazdrościłem mu wtedy w duchu, że tak się garnęły do niego jak do ojca. Sam jednak nie miałem śmiałości, by podejść i poznać się z nim osobiście.

W roku 1933, kiedy byłem już młodym nauczycielem w Poznańskiem, ukazał się w serii: Cuda Polski - Morcinków "Śląsk". Czytałem go, jak wielu z mych rówieśników - cieszyniaków z zapartym tchem. Ale w miarę czytania podziw mój zaczął topnieć. Natrafiłem bowiem na pewne, acz nie tak istotne, potknięcie historyczne (Morcinek nie był zresztą historykiem - pragmatykiem), a co gorsza, materiał ilustracyjny był w kilku przypadkach zafałszowany, bo włączył do książki przebranych w strój cieszyński czy góralski pogodnych znajomych, wmawiając czytelnikom, że to rodzime typy cieszyńsko-śląskie.

Wtedy to w "Nowinach śląskich" ogłosiłem polemicznokrytyczną recenzję tej książki, wytykając autorowi dostrzeżone przeze mnie błędy i niedopatrzenia, co go wielce uraziło /był przyzwyczajony do zdań pochlebnych o swych książkach/ i odgryzł mi się w sposób conajmniej złośliwy w kolejnym numerze tychże "Nowin", co pociągnęło jeszcze trzy dalsze wypowiedzi polemiczne: dyr. Fr. Popiołka, Jana Sławiczka i mego imiennika z Warszawy. -I wtedy jeszcze nie doszło do mego bezpośredniego kontaktu z nim. Lata szły. [...]

Po wojnie napisałem do niego list, kiedy po wyzwoleniu przebywał we Włoszech, na który mi rychło odpowiedział, podając szczegóły swego aresztowania. Po swym powrocie do rodzinnego domu w Skoczowie, w którym gospodarowała siostra Tereska i ja mu złożyłem wizytę. Odczuwałem trochę niepokój, czy mi nie wypomni mojej krytyki sprzed lat, ale ani wtedy, ani nigdy w czasie następnych spotkań nie zahaczył o nią.

Kiedyś po r. 1950. jechaliśmy pociągiem do Skoczowa. Na moje zapytanie nad czym obecnie pracuje, odrzekł jakimś znużonym tonem, że brak mu formy, jakiegoś chwytliwego sposobu, w którym chciałby przekazać czytelnikom wszystko to, co go jeszcze dręczy z czasów obozowych. Jakoś bezwiednie nasunął mi się projekt, by zastosował wieloczłonową formę opowieści, jak to różni obozowicze, spotkawszy się wspólnie po latach, opowiadają, a raczej przypominają sobie swe tragiczne przeżycia lat obozowych. Nie wiem jak to wówczas przyjął Morcinek, ale kiedy w r. 1957 otrzymałem w podarunku "Opowieści o ludziach z pociągu" z jego dedykacją, przypomniała mi się ta rozmowa w pociągu."

Fragment tekstu Jana Brody - "Moje kontakty z Gustawem Morcinkiem " pochodzi z "Kalendarza Miłośników Skoczowa", wydanego przez Towarzystwo Miłośników Skoczowa.

Całość dostępna w naszej OX-owej Skarbnicy: http://skarbnica.ox.pl/320,moje-kontakty-z-gustawem-morcinkiem.html .

Serdecznie dziękujemy Towarzystwu Miłośników Skoczowa za udostępnienie archiwalnych zdjęć.

Czy któryś z naszych czytelników znał Gustawa Morcinka osobiście? Jeśli tak, jak go wspominacie?


Wasze zdjęcie również ma szansę znaleźć się w naszej serii! Jeśli posiadacie zdjęcia dawnego Skoczowa (sprzed trzydziestu i więcej lat), zachęcamy do przesyłania ich na nasz adres - redakcja@ox.pl (wraz ze zgodą na bezpłatne wykorzystanie przez portal OX.PL i informacją, co przedstawia dana fotografia). Stare zdjęcia można również przynieść do naszej redakcji - po ich przeskanowaniu "na miejscu", oddamy je Państwu.

POPRZEDNI ARTYKUŁ Z SERII

PD

zródło: ox.pl
dodał: PD 28-02-2016 12:05
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (0)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialność za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

Musisz się zalogować aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta ? Zarejestruj się i sprawdź co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

Cieszyn: Radni podjęli decyzję ws. szkół podstawowych i gimnazjów

26-02-2017 19:45

W związku z reformą oświaty cieszyński magistrat przygotował do rozważenia kilka wariantów wprowadzenia zmian, w sieci szkół podstawowych, dla których organem prowadzącym jest Gmina Cieszyn. Na czwartkowej (23.02) sesji Rady Miejskiej Cieszyna przedstawiono cztery warianty dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego. Jednogłośnie wybrano wariant I – jaki? O tym w materiale.  

wyświetleń: 346komentarzy: 0

Karnawał po cieszyńsku

26-02-2017 19:00

Karnawał się kończy warto więc z nostalgią powspominać to, co działo się w tym czasie i już dziś zaplanować zabawę w przyszłym roku.Towarzystwo Miłośników Jaworza od lat pielęgnuje tradycję cieszyńską . Nie ma się więc co dziwić, że w Jaworzu coraz bardziej popularny jest Bal Śląski, który budzi zainteresowanie nie tylko miłośników cieszyńskiego stroju.

wyświetleń: 404komentarzy: 0

Co wiemy o PZKO?

26-02-2017 18:00

„Mój dom murem podzielony” - cisną się na usta słowa znanej piosenki na myśl o przeciętym granicą państwową Śląsku Cieszyńskim. Bo przyznać trzeba, że my tutaj, na prawym brzegu Olzy często zupełnie nie wiemy nie tyle co robią nasi rodacy na lewym brzegu granicznej rzeki, co nawet nie wiemy, że tam też żyją Polacy. I to nie tacy, co wyjechali z kraju i osiedli w sąsiednim. Ich dziadkowie, pra, pra pra dziadkowie mieszkali w dokładnie tych samych miejscach.

wyświetleń: 208komentarzy: 0

Fiesta Kubańska w Ustroniu

26-02-2017 17:14

W sobotę (25.02) Ustroń rozbrzmiewał gorącymi rytmami. Na zakończenie karnawału mieszkańcy i turyści zebrani na ustrońskim rynku mogli nauczyć się tańczyć Salsę, Bachiata oraz Reggaeton, a wszystko za sprawą p. Mateusza ze Studia Passo w Cieszynie. Fiestę kubańską rozpoczął występ Radka Stojdy, który zagrał m.in. utwór Carlosa Santany, natomiast na koniec imprezy wystąpiła gwiazda - zespół Buenos Amigos. Zespół zagrał najgorętsze latynoskie przeboje, porywając do tańca wszystkich zebranych na rynku.

wyświetleń: 454komentarzy: 0

Najmłodsi stela 16/542/2017

26-02-2017 15:00

Zapraszamy na kolejną część cyklu - ''Najmłodsi stela''- czyli fotogalerię najmłodszych mieszkańców naszego powiatu w obiektywie naszego fotoreportera.

wyświetleń: 4397komentarzy: 0

Przed 100 laty na łamach prasy na Śląsku Cieszyńskim pisano... (9/2/17)

26-02-2017 13:00

Do grona gazet cytowanych w naszym cyklu dołącza dziś "Dziennik Cieszyński". Jego redakcja mieściła się na ul. Ciężarowej w Cieszynie. To właśnie z tego tytułu pochodzą wszystkie informacje z dzisiejszego artykułu.

wyświetleń: 386komentarzy: 0

Mistrzowie parkowania (14)

26-02-2017 11:30

Na zakazie, na dwóch miejscach, na chodniku, na środku drogi, na miejscu dla niepełnosprawnych- tak parkują 'mistrzowie' w Cieszynie. Straż Miejska stworzyła galerię najbardziej wyjątkowych sposobów parkowania, oczywiście niezgodnych z przepisami.  

wyświetleń: 3798komentarzy: 5

Selfie ale z książką

26-02-2017 10:00

Codziennie mali i duzi robią ich na całym świecie tysiące, specjalną funkcję służącą do ich robienia można znaleźć w wielu telefonach, mowa o  – „selfie”.  W Skoczowie można zrobić sobie takie zdjęcie a dodatkowo wziąć udział w konkursie i wygrać nagrody.

wyświetleń: 249komentarzy: 0

Msze i nabożeństwa online

26-02-2017 06:30

Nie możesz być na mszy lub nabożeństwie? Nic straconego, zawsze możesz uczestniczyć w nich dzięki kamerom udostępnionym online. Poniżej prezentujemy listę kościołów z naszego regionu, w których zostały uruchomione transmisje na żywo, również na urządzenia mobilne.

wyświetleń: 1147komentarzy: 0

Hażlach: O misjach w Kosowie i Liberii w SP

25-02-2017 20:45

Pod ostrzałem pytań uczniów, znaleźli się prelegenci, którzy zostali zaproszeni do Szkoły Podstawowej w Hażlachu. Jednym z gości był starszy sierżant Artur Walczuk, który opowiadał o służbie ONZ w Liberii.

wyświetleń: 1271komentarzy: 0
Kontakt z redkacją