Wiadomości

Kontakt24

wyświetleń: 1599komentarzy: 0

Czech z Polakiem jak Kargul z Pawlakiem

10-02-2016 19:50

Sytuacja społeczno-gospodarcza i polityczno-narodowościowa na Śląsku Cieszyńskim na przełomie XIX i XX wieku była tematem lutowego spotkania Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego działającego przy Zarządzie Głównym PZKO w RC. Omówił ją dr Andrzej Lis, adiunkt w Wyższej Szkole Humanistyczno-Przyrodniczej w Sandomierzu.
Wykład wygłosił dr Andrzej Lis, fot. indi Wykład wygłosił dr Andrzej Lis, fot. indi

Na wstępie opowiedział słuchaczom, jak powoli i sukcesywnie poznawał Śląsk, a później Śląsk Cieszyński osiadłszy wreszcie na granicy Cieszyna z Puńcowem. - Moja przygoda ze Śląskiem zaczęła się, kiedy w wieku 14 lat wyjechałem ze wsi kieleckiej. Myślałem, że na Śląsk, a to była Dąbrowa... - zaczął swą opowieść Lis. Następnie przeniósł się z hutnictwa do górnictwa, przeprowadził do Jastrzebia-Zdroju.
- I tam zobaczyłem różnicę pomiędzy Śląskiem a Śląskiem...
Teraz naukowiec mieszka w Puńcowie, na granicy z Cieszynem.
- Śląsk Cieszyński stał mi się bliski. Jest to perełka, ewenement w historii, gdzie w XIX wieku mówiono, że nie ma domu, w którym nie ma książki. Porównując to do moich stron... - nie krył podziwu dla wysokiego poziomu edukacji na naszym terenie naukowiec.

Lis omówił historię rewolucji przemysłowej, która doprowadziła do tego, że dobra produkowane masowo stały się ogólnodostępne w porównaniu do tych produkowanych rzemieślniczo. A Śląsk był najbardziej uprzemysłowionym regionem.
- Już wcześniej na Śląsku wytapiano żelazo w dymarkach. Następnym elementem był węgiel, pokłady karwieńskie – wyjaśniał. Wspomniał o hucie w Ustroniu, w której wyprodukowano pierwszy na kontynencie europejskim pług parowy o mocy 20 koni parowych, czyli trochę mniejszej niż konie mechaniczne. Podkreślił, że rozwój przemysłu na Śląsku spowodował zmianę w kulturze.

- Śląsk się rozwijał przemysłowo. Przemysł zaspokajał wszystkie potrzeby. Ale miało to też minusy. Zjeżdżali się ludzie napływowi. Z Niemiec ci, co mieli kapitał, ale potrzebna była też tania siła robocza. Robotnicy przyjeżdżali głównie z Małopolski. Zastanawiałem się, dlaczego jedni drugich nie lubią. Tamci, przyjezdni byli wykształceni i zostawali szefami, a szefów się nie lubi. A napływający robotnicy z kolei mniej wykształceni. I rosły napięcia
– wyjaśniał sytuację naukowiec. Wspomniał także o tym, że byli również bogaci chłopi – siedlacy. Czyli wiele odrębnych, obcych sobie światów.

Rozwój przemysłu sprawił, że ludzie dostrzegli potrzebę świadczeń socjalnych. Często dochodziło do wypadków. Ludzie zauważyli więc, że należy stworzyć kasy, żeby świadczyć rentę dla wdowy i osieroconych dzieci. Dniówka trwała kilkanaście godzin, ludzie tylko raz na kilka dni przychodzili do domu.
- Kiedy nastąpił podział Śląska na Śląsk pruski i austriacki w wyniku wojen śląskich Prusacy z brandenburczykami odcięli przemysł i bogactwo mineralne, które było na Śląsku. Prusy zajęły Ślask, zostawiając przy Austrii Księstwo Opawskie i Cieszyńskie. Zaczęły się problemy narodowościowe. Gdyby napływała jedna nacja, to byłoby jeszcze dobrze. A tu ludzie zaczęli napływać z rożnych stron. Przykładowo zaskoczyło mnie, że w Ustroniu jak miał przyjść urzędnik, to modlono się, by był to Niemiec, a nie Czech – dzielił się swymi refleksjami i spostrzeżeniami poczynionymi podczas badań historycznych Lis. Próbował też wyjaśnić, skąd wzięły się antagonizmy polsko-czeskie.

- Tu trzeba byłoby cofnąć się do Kazimierza Wielkiego. Tak, jak sąsiedzi kłócą się o miedzę, a po latach już nikt nie pamięta o co...
- pokusił się o obrazowe porównanie wprawdzie nie używając nazwisk z kultowego filmu, ale jako żyw przywodząc słuchaczom na myśl Kargula z Pawlakiem.

- W czasie rewolucji przemysłowej Czesi byli lepiej przygotowani technicznie i zajmowali wyższe stanowiska
- kontynuował wywód dotyczący genezy antagonizmów narodowościowych na naszym terenie. Zwrócił też uwagę na istniejącą w głowach mieszkańców pogranicza granicę państwową. Otwarcie przyznał, że sam, mieszkając tyle lat tak blisko granicy, na czeską stronę nie chodzi. - Nie mam po co. Wódki nie piję, papierosów nie palę to i po co mam tam chodzić. Chyba że ktoś do mnie przyjedzie i chce zobaczyć Czechy – słowy swymi potwierdził nie tylko, że faktycznie za Olzę nie chodzi, ale też że niespecjalnie interesuje się współczesnym życiem społecznym pogranicza, choć historii regionu jest znawcą.

(indi)

zródło: ox.pl
dodał: BT 10-02-2016 19:50
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (0)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialność za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

Musisz się zalogować aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta ? Zarejestruj się i sprawdź co możesz zyskać.
loading...

Pozostałe wiadomości

Zbójnickie trunki

25-09-2016 19:00

Pierwszy raz w Ustroniu odbył się konkurs na zbójnickie nalewki. Smaków było wiele, bo nie zabrakło malinówki, ostrężynówki czy aroniówki. Były trunki przygotowane na igliwiu sosnowym czy też nalewki z bożego drzewka i piekielnie mocnej z... chrzanu.

wyświetleń: 1008komentarzy: 1

Skoczów: kiedyś i dziś. Część 39/16

25-09-2016 16:50

Szara teczka z napisem "Wieża" skrywa w sobie wiele historycznych prawd i ciekawostek na temat Skoczowa. Odkryjcie je razem z nami!

wyświetleń: 521komentarzy: 0

Oczami niewidomego (51): złość i nienawiść

25-09-2016 14:20

„Świat to trudne miejsce. Jemu nie zależy. Choć nie żywi nienawiści do ciebie i do mnie, nie darzy nas też miłością. Dzieją się na nim rzeczy straszne, których nie można wytłumaczyć. [...] Świat cię nie kocha. [...] Pamiętaj jednak, żeby robić swoje. Takie masz zadanie na tym trudnym świecie, musisz podtrzymywać swoją miłość i robić swoje choćby nie wiem co.” Stephen King – „Lśnienie”

wyświetleń: 311komentarzy: 0

Znasz Młodego Bohatera?

25-09-2016 12:55

Możliwe, że wśród nas żyją bezimienni młodzi bohaterowie. Jeśli znasz ciekawą historię, której głównym aktorem jest dziecko, które ocaliło bądź aktywnie przyczyniło się do ocalenia życia innego człowieka, to wyślij ją do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji!

wyświetleń: 370komentarzy: 0

Kto Cię sprawdza?

25-09-2016 11:00

Krajowy Rejestr Długów oferuje możliwość sprawdzenia czy jakakolwiek instytucja nie szukała informacji o osobach na podstawie numeru PESEL.

wyświetleń: 2353komentarzy: 2

Kościoły Śląska Cieszyńskiego. Część 39/16 - Rzymskokatolicka Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego w Ustroniu-Lipowcu

25-09-2016 09:30

W dzisiejszym artykule poznacie historię parafii w Lipowcu - jednej z najstarszych wsi Śląska Cieszyńskiego.

wyświetleń: 723komentarzy: 0

Msze i nabożeństwa online

25-09-2016 06:30

Nie możesz być na mszy lub nabożeństwie? Nic straconego, zawsze możesz uczestniczyć w nich dzięki kamerom udostępnionym online. Poniżej prezentujemy listę kościołów z naszego regionu, w których zostały uruchomione transmisje na żywo, również na urządzenia mobilne.

wyświetleń: 790komentarzy: 0

Ziobro na podium

24-09-2016 22:15

Włoch Davide Bresadola po skokach na odległość 129,5 oraz 124 metry zwyciężył w sobotnim konkursie Letniego Pucharu Kontynentalnego rozgrywanym na skoczni im. Adama Małysza w Wiśle-Malince. Tuż za nim uplasował się Słoweniec Domen Prevc, który uzyskał 126,5 oraz 125,5 metra. Podium konkursu w Wiśle uzupełnił reprezentant Polski Jan Ziobro, który oddał dwa równe skoki (126,5 i 127 m).

wyświetleń: 702komentarzy: 0

Ogólnopolski Zlot Instruktorów Turystyki Żeglarskiej w Cieszynie i spotkanie z Konkolskim

24-09-2016 19:05

W ramach Ogólnopolskiego Zlotu Instruktorów Turystyki Żeglarskiej PTTK, a także zakończenia sezonu oraz tegorocznych obchodów związanych z 50-leciem Klubu Żeglarskiego „Sternik” Cieszyn w Cieszyńskim Ośrodku Kultury „Dom Narodowy” odbyło się dziś (24.09) spotkanie ze znanym czeskim żeglarzem Richardem Konkolskim.

wyświetleń: 1142komentarzy: 2

Kino na Granicy rusza w drogę!

24-09-2016 16:50

Umknęła Ci 18. edycja Kina na Granicy? A może chcesz przeżyć to jeszcze raz? Nic straconego! Jeszcze tej jesieni, w 10 miastach w Polsce i w Czechach pojawi się Kino na Granicy! Stanie się tak za sprawą projektu Kino na Granicy w Drodze, który otrzymał wsparcie w ramach konkursu Forum Polsko-Czeskiego.

wyświetleń: 886komentarzy: 0
Kontakt z redkacją