Wkrótce w regionie

Kontakt24

wyświetleń: 1714komentarzy: 0

Czech z Polakiem jak Kargul z Pawlakiem

10-02-2016 19:50

Sytuacja społeczno-gospodarcza i polityczno-narodowościowa na Śląsku Cieszyńskim na przełomie XIX i XX wieku była tematem lutowego spotkania Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego działającego przy Zarządzie Głównym PZKO w RC. Omówił ją dr Andrzej Lis, adiunkt w Wyższej Szkole Humanistyczno-Przyrodniczej w Sandomierzu.
Wykład wygłosił dr Andrzej Lis, fot. indi Wykład wygłosił dr Andrzej Lis, fot. indi

Na wstępie opowiedział słuchaczom, jak powoli i sukcesywnie poznawał Śląsk, a później Śląsk Cieszyński osiadłszy wreszcie na granicy Cieszyna z Puńcowem. - Moja przygoda ze Śląskiem zaczęła się, kiedy w wieku 14 lat wyjechałem ze wsi kieleckiej. Myślałem, że na Śląsk, a to była Dąbrowa... - zaczął swą opowieść Lis. Następnie przeniósł się z hutnictwa do górnictwa, przeprowadził do Jastrzebia-Zdroju.
- I tam zobaczyłem różnicę pomiędzy Śląskiem a Śląskiem...
Teraz naukowiec mieszka w Puńcowie, na granicy z Cieszynem.
- Śląsk Cieszyński stał mi się bliski. Jest to perełka, ewenement w historii, gdzie w XIX wieku mówiono, że nie ma domu, w którym nie ma książki. Porównując to do moich stron... - nie krył podziwu dla wysokiego poziomu edukacji na naszym terenie naukowiec.

Lis omówił historię rewolucji przemysłowej, która doprowadziła do tego, że dobra produkowane masowo stały się ogólnodostępne w porównaniu do tych produkowanych rzemieślniczo. A Śląsk był najbardziej uprzemysłowionym regionem.
- Już wcześniej na Śląsku wytapiano żelazo w dymarkach. Następnym elementem był węgiel, pokłady karwieńskie – wyjaśniał. Wspomniał o hucie w Ustroniu, w której wyprodukowano pierwszy na kontynencie europejskim pług parowy o mocy 20 koni parowych, czyli trochę mniejszej niż konie mechaniczne. Podkreślił, że rozwój przemysłu na Śląsku spowodował zmianę w kulturze.

- Śląsk się rozwijał przemysłowo. Przemysł zaspokajał wszystkie potrzeby. Ale miało to też minusy. Zjeżdżali się ludzie napływowi. Z Niemiec ci, co mieli kapitał, ale potrzebna była też tania siła robocza. Robotnicy przyjeżdżali głównie z Małopolski. Zastanawiałem się, dlaczego jedni drugich nie lubią. Tamci, przyjezdni byli wykształceni i zostawali szefami, a szefów się nie lubi. A napływający robotnicy z kolei mniej wykształceni. I rosły napięcia
– wyjaśniał sytuację naukowiec. Wspomniał także o tym, że byli również bogaci chłopi – siedlacy. Czyli wiele odrębnych, obcych sobie światów.

Rozwój przemysłu sprawił, że ludzie dostrzegli potrzebę świadczeń socjalnych. Często dochodziło do wypadków. Ludzie zauważyli więc, że należy stworzyć kasy, żeby świadczyć rentę dla wdowy i osieroconych dzieci. Dniówka trwała kilkanaście godzin, ludzie tylko raz na kilka dni przychodzili do domu.
- Kiedy nastąpił podział Śląska na Śląsk pruski i austriacki w wyniku wojen śląskich Prusacy z brandenburczykami odcięli przemysł i bogactwo mineralne, które było na Śląsku. Prusy zajęły Ślask, zostawiając przy Austrii Księstwo Opawskie i Cieszyńskie. Zaczęły się problemy narodowościowe. Gdyby napływała jedna nacja, to byłoby jeszcze dobrze. A tu ludzie zaczęli napływać z rożnych stron. Przykładowo zaskoczyło mnie, że w Ustroniu jak miał przyjść urzędnik, to modlono się, by był to Niemiec, a nie Czech – dzielił się swymi refleksjami i spostrzeżeniami poczynionymi podczas badań historycznych Lis. Próbował też wyjaśnić, skąd wzięły się antagonizmy polsko-czeskie.

- Tu trzeba byłoby cofnąć się do Kazimierza Wielkiego. Tak, jak sąsiedzi kłócą się o miedzę, a po latach już nikt nie pamięta o co...
- pokusił się o obrazowe porównanie wprawdzie nie używając nazwisk z kultowego filmu, ale jako żyw przywodząc słuchaczom na myśl Kargula z Pawlakiem.

- W czasie rewolucji przemysłowej Czesi byli lepiej przygotowani technicznie i zajmowali wyższe stanowiska
- kontynuował wywód dotyczący genezy antagonizmów narodowościowych na naszym terenie. Zwrócił też uwagę na istniejącą w głowach mieszkańców pogranicza granicę państwową. Otwarcie przyznał, że sam, mieszkając tyle lat tak blisko granicy, na czeską stronę nie chodzi. - Nie mam po co. Wódki nie piję, papierosów nie palę to i po co mam tam chodzić. Chyba że ktoś do mnie przyjedzie i chce zobaczyć Czechy – słowy swymi potwierdził nie tylko, że faktycznie za Olzę nie chodzi, ale też że niespecjalnie interesuje się współczesnym życiem społecznym pogranicza, choć historii regionu jest znawcą.

(indi)

zródło: ox.pl
dodał: BT 10-02-2016 19:50
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (0)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialność za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

Musisz się zalogować aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta ? Zarejestruj się i sprawdź co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

Najmłodsi stela 118/519/2016

10-12-2016 16:40

Zapraszamy na kolejną część cyklu - ''Najmłodsi stela''- czyli fotogalerię najmłodszych mieszkańców naszego powiatu w obiektywie naszego fotoreportera.

wyświetleń: 299komentarzy: 0

Przed 100 laty na łamach prasy na Śląsku Cieszyńskim pisano... (50/12/16)

10-12-2016 14:30

W dzisiejszym przeglądzie prasy sprzed stu lat m.in.: o planach powstania tamy na Olzie, pogrzebie mistrza siodlarskiego Franciszka Drabiny.

wyświetleń: 134komentarzy: 0

Złóż życzenia wideo na OXie! Za darmo!

10-12-2016 12:40

Już za miesiąc Boże Narodzenie. Czas radości, refleksji, rodzinnych spotkań. Wkrótce również sylwester, kiedy z nadzieją witamy Nowy Rok. Zarówno przy pierwszej, jak i drugiej okazji składamy bliskim osobom wiele życzeń.

wyświetleń: 441komentarzy: 2

Masz bezpieczne światła?

10-12-2016 10:05

Ruszyła akcja "Twoje Światła - Twoje Bezpieczeństwo". Będzie ona realizowana od 10 do 21 grudnia we współpracy ze stacjami diagnostycznymi. Celem akcji jest zwrócenie uwagi na wpływ oświetlenia pojazdów na bezpieczeństwo w ruchu drogowym.

wyświetleń: 811komentarzy: 3

Mikołaj odwiedził nasze dzieci

10-12-2016 08:00

Mikołaj odwiedził dzieci w kilku gminach naszego powiatu. Były prezenty, a więc i uśmiechy na twarzach najmłodszych, którzy na spotkania z tak zacnym gościem przychodzili z rodzicami.

wyświetleń: 470komentarzy: 0

Zmiany w kierownictwie PPSP

09-12-2016 20:00

Od dzisiaj (9 grudnia) cieszyńscy strażacy mają nowego zwierzchnika. Tymczasowo obowiązki Komendanta Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej pełni dotychczasowy zastępca komendanta mł. Brygadier Jerzy Lazar.

wyświetleń: 2181komentarzy: 3

Gdzie szusować? (odc. 1 sezon 2016/2017)

09-12-2016 18:00

Choć w Skoczowie czy Cieszynie śniegu za bardzo nie widać, w górach biało. Wystartowały już lub „na dniach” startują wyciągi. Gdzie można już szusować?

wyświetleń: 2189komentarzy: 0

Strumień: nowe stawki

09-12-2016 16:05

9 zł miesięcznie od osoby, jeśli odpady komunalne są w sposób selektywny zbierane i odbierane oraz 18 zł miesięcznie od osoby, jeśli odpady komunalne nie są segregowane. Takie stawki uchwalili strumieńscy radni podczas ostatniej sesji.

wyświetleń: 1014komentarzy: 0

Podróże bliskie i dalekie

09-12-2016 14:30

Nowa wystawa w Muzeum Śląska Cieszyńskiego odkrywa przed zwiedzającymi to, co z dalekich podróży przywozili nasi przodkowie.

wyświetleń: 615komentarzy: 0

Pożar restauracji na Równicy

09-12-2016 12:40

Dziś w nocy (8/9.12.2016) palił się drewniany dach restauracji na Równicy w Ustroniu. Działania straży pożarnej trwały do rana.

wyświetleń: 11821komentarzy: 4
Kontakt z redkacją