Wiadomości

Wkrótce w regionie

Kontakt24

wyświetleń: 1825komentarzy: 0

Czech z Polakiem jak Kargul z Pawlakiem

10-02-2016 19:50

Sytuacja społeczno-gospodarcza i polityczno-narodowościowa na Śląsku Cieszyńskim na przełomie XIX i XX wieku była tematem lutowego spotkania Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego działającego przy Zarządzie Głównym PZKO w RC. Omówił ją dr Andrzej Lis, adiunkt w Wyższej Szkole Humanistyczno-Przyrodniczej w Sandomierzu.
Wykład wygłosił dr Andrzej Lis, fot. indi Wykład wygłosił dr Andrzej Lis, fot. indi

Na wstępie opowiedział słuchaczom, jak powoli i sukcesywnie poznawał Śląsk, a później Śląsk Cieszyński osiadłszy wreszcie na granicy Cieszyna z Puńcowem. - Moja przygoda ze Śląskiem zaczęła się, kiedy w wieku 14 lat wyjechałem ze wsi kieleckiej. Myślałem, że na Śląsk, a to była Dąbrowa... - zaczął swą opowieść Lis. Następnie przeniósł się z hutnictwa do górnictwa, przeprowadził do Jastrzebia-Zdroju.
- I tam zobaczyłem różnicę pomiędzy Śląskiem a Śląskiem...
Teraz naukowiec mieszka w Puńcowie, na granicy z Cieszynem.
- Śląsk Cieszyński stał mi się bliski. Jest to perełka, ewenement w historii, gdzie w XIX wieku mówiono, że nie ma domu, w którym nie ma książki. Porównując to do moich stron... - nie krył podziwu dla wysokiego poziomu edukacji na naszym terenie naukowiec.

Lis omówił historię rewolucji przemysłowej, która doprowadziła do tego, że dobra produkowane masowo stały się ogólnodostępne w porównaniu do tych produkowanych rzemieślniczo. A Śląsk był najbardziej uprzemysłowionym regionem.
- Już wcześniej na Śląsku wytapiano żelazo w dymarkach. Następnym elementem był węgiel, pokłady karwieńskie – wyjaśniał. Wspomniał o hucie w Ustroniu, w której wyprodukowano pierwszy na kontynencie europejskim pług parowy o mocy 20 koni parowych, czyli trochę mniejszej niż konie mechaniczne. Podkreślił, że rozwój przemysłu na Śląsku spowodował zmianę w kulturze.

- Śląsk się rozwijał przemysłowo. Przemysł zaspokajał wszystkie potrzeby. Ale miało to też minusy. Zjeżdżali się ludzie napływowi. Z Niemiec ci, co mieli kapitał, ale potrzebna była też tania siła robocza. Robotnicy przyjeżdżali głównie z Małopolski. Zastanawiałem się, dlaczego jedni drugich nie lubią. Tamci, przyjezdni byli wykształceni i zostawali szefami, a szefów się nie lubi. A napływający robotnicy z kolei mniej wykształceni. I rosły napięcia
– wyjaśniał sytuację naukowiec. Wspomniał także o tym, że byli również bogaci chłopi – siedlacy. Czyli wiele odrębnych, obcych sobie światów.

Rozwój przemysłu sprawił, że ludzie dostrzegli potrzebę świadczeń socjalnych. Często dochodziło do wypadków. Ludzie zauważyli więc, że należy stworzyć kasy, żeby świadczyć rentę dla wdowy i osieroconych dzieci. Dniówka trwała kilkanaście godzin, ludzie tylko raz na kilka dni przychodzili do domu.
- Kiedy nastąpił podział Śląska na Śląsk pruski i austriacki w wyniku wojen śląskich Prusacy z brandenburczykami odcięli przemysł i bogactwo mineralne, które było na Śląsku. Prusy zajęły Ślask, zostawiając przy Austrii Księstwo Opawskie i Cieszyńskie. Zaczęły się problemy narodowościowe. Gdyby napływała jedna nacja, to byłoby jeszcze dobrze. A tu ludzie zaczęli napływać z rożnych stron. Przykładowo zaskoczyło mnie, że w Ustroniu jak miał przyjść urzędnik, to modlono się, by był to Niemiec, a nie Czech – dzielił się swymi refleksjami i spostrzeżeniami poczynionymi podczas badań historycznych Lis. Próbował też wyjaśnić, skąd wzięły się antagonizmy polsko-czeskie.

- Tu trzeba byłoby cofnąć się do Kazimierza Wielkiego. Tak, jak sąsiedzi kłócą się o miedzę, a po latach już nikt nie pamięta o co...
- pokusił się o obrazowe porównanie wprawdzie nie używając nazwisk z kultowego filmu, ale jako żyw przywodząc słuchaczom na myśl Kargula z Pawlakiem.

- W czasie rewolucji przemysłowej Czesi byli lepiej przygotowani technicznie i zajmowali wyższe stanowiska
- kontynuował wywód dotyczący genezy antagonizmów narodowościowych na naszym terenie. Zwrócił też uwagę na istniejącą w głowach mieszkańców pogranicza granicę państwową. Otwarcie przyznał, że sam, mieszkając tyle lat tak blisko granicy, na czeską stronę nie chodzi. - Nie mam po co. Wódki nie piję, papierosów nie palę to i po co mam tam chodzić. Chyba że ktoś do mnie przyjedzie i chce zobaczyć Czechy – słowy swymi potwierdził nie tylko, że faktycznie za Olzę nie chodzi, ale też że niespecjalnie interesuje się współczesnym życiem społecznym pogranicza, choć historii regionu jest znawcą.

(indi)

zródło: ox.pl
dodał: BT 10-02-2016 19:50
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (0)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialność za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

Musisz się zalogować aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta ? Zarejestruj się i sprawdź co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

Walczyli o Ciupagę Ondraszka

27-03-2017 09:10

O Ciupagę Ondraszka, rywalizowały po raz kolejny w minioną sobotę (25.03.2017) drużyny CJTH Czarne Pantery, Dragons Tychy, Luce Bielsko Biała oraz Tornado Bielsko Biała. Nie brakowało sportowych emocji a rozgrywki stały na bardzo wysokim poziomie.

wyświetleń: 116komentarzy: 0

Gwiazdy w Biegu Po Nowe Życie

27-03-2017 07:30

Już tylko tydzień pozostał do jubileuszowego, 10. Biegu po Nowe Życie. 1 kwietnia w marszu nordic walking spotkamy się ze sportowcami z Polskiego Stowarzyszenia Sportu po Transplantacji, oraz gwiazdami teatru, filmu, sceny muzycznej i kabaretowej, dziennikarzami i sportowcami.

wyświetleń: 484komentarzy: 1

750 lat Skoczowa. Mateusz Czupryna

26-03-2017 19:00

Jubileusze stanowią okazję, aby na chwilę się zatrzymać, spojrzeć wstecz, podsumować to, co wydarzyło się na przestrzeni lat. Dlatego też wyszliśmy, jako Miejskie Centrum Kultury ''Integrator'', z inicjatywą zadania trzech pytań przed kamerą osobom związanym ze Skoczowem, wyraziście wkomponowanym z racji wielu doświadczeń i pełnionych przez nich ról w lokalną społeczność.

wyświetleń: 2114komentarzy: 8

Skonsultuj boisko w Kończycach Wielkich

26-03-2017 17:10

Mieszkańcy gminy Hażlach mogą zaopiniować i zgłosić uwagi dotyczące projektu  budowy boiska wielofunkcyjnego w Kończycach Wielkich.

wyświetleń: 1372komentarzy: 1

Wiosenna lekcja przyrody w terenie

26-03-2017 16:00

W trzecim dniu wiosny uczniowie z klas IV,V i VI Szkoły Podstawowej nr 3 w Ustroniu Polanie wyruszyli do cieszyńskich rezerwatów przyrody. Pod opieką swych nauczycieli oraz przewodnictwem Instruktora Ochrony Przyrody PTTK Jana Machały poznawali wiosenne walory przyrodnicze rezerwatów „Lasek Miejski nad Olzą i Puńcówką.

wyświetleń: 609komentarzy: 0

Słoneczna Gmina Jasienica

26-03-2017 14:40

Jasienica zabiega o ok. 3 mln zł dotacji, by zamontować panele słoneczne na nawet 110 gospodarstwach domowych.

wyświetleń: 657komentarzy: 0

Oczami niewidomego: rozłąka

26-03-2017 12:55

„Tęsknota umacnia związek. Jednak za długa rozłąka ma odwrotny skutek.”

wyświetleń: 520komentarzy: 0

Kościoły Śląska Cieszyńskiego. Część 4/17 - Kościół Zielonoświątkowy - Zbór ''Betel'' w Ustroniu

26-03-2017 11:05

Dziś poznamy historię pierwszego zboru Związku Stanowczych Chrześcijan. Dziś znany jest pod nazwą "Betel", a jego główna placówka znajduje się w Ustroniu.

wyświetleń: 1339komentarzy: 2

Koncert Życzeń Stela OX.PL

26-03-2017 08:35

Dziękujemy Wam za wszystkie nadesłane życzenia i zapraszamy na trzeci odcinek naszego nowego cyklu ''Koncert Życzeń Stela'' w Portalu Śląska Cieszyńskiego OX.PL.

wyświetleń: 1847komentarzy: 0

Msze i nabożeństwa online

26-03-2017 06:30

Nie możesz być na mszy lub nabożeństwie? Nic straconego, zawsze możesz uczestniczyć w nich dzięki kamerom udostępnionym online. Poniżej prezentujemy listę kościołów katolickich i ewangelickich z naszego regionu, w których zostały uruchomione transmisje na żywo, również na urządzenia mobilne.

wyświetleń: 790komentarzy: 0
Kontakt z redkacją