Wiadomości

Wkrótce w regionie

Kontakt24

wyświetleń: 1561komentarzy: 0

Czech z Polakiem jak Kargul z Pawlakiem

10-02-2016 19:50

Sytuacja społeczno-gospodarcza i polityczno-narodowościowa na Śląsku Cieszyńskim na przełomie XIX i XX wieku była tematem lutowego spotkania Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego działającego przy Zarządzie Głównym PZKO w RC. Omówił ją dr Andrzej Lis, adiunkt w Wyższej Szkole Humanistyczno-Przyrodniczej w Sandomierzu.
Czech z Polakiem jak Kargul z Pawlakiem Wykład wygłosił dr Andrzej Lis, fot. indi

Na wstępie opowiedział słuchaczom, jak powoli i sukcesywnie poznawał Śląsk, a później Śląsk Cieszyński osiadłszy wreszcie na granicy Cieszyna z Puńcowem. - Moja przygoda ze Śląskiem zaczęła się, kiedy w wieku 14 lat wyjechałem ze wsi kieleckiej. Myślałem, że na Śląsk, a to była Dąbrowa... - zaczął swą opowieść Lis. Następnie przeniósł się z hutnictwa do górnictwa, przeprowadził do Jastrzebia-Zdroju.
- I tam zobaczyłem różnicę pomiędzy Śląskiem a Śląskiem...
Teraz naukowiec mieszka w Puńcowie, na granicy z Cieszynem.
- Śląsk Cieszyński stał mi się bliski. Jest to perełka, ewenement w historii, gdzie w XIX wieku mówiono, że nie ma domu, w którym nie ma książki. Porównując to do moich stron... - nie krył podziwu dla wysokiego poziomu edukacji na naszym terenie naukowiec.

Lis omówił historię rewolucji przemysłowej, która doprowadziła do tego, że dobra produkowane masowo stały się ogólnodostępne w porównaniu do tych produkowanych rzemieślniczo. A Śląsk był najbardziej uprzemysłowionym regionem.
- Już wcześniej na Śląsku wytapiano żelazo w dymarkach. Następnym elementem był węgiel, pokłady karwieńskie – wyjaśniał. Wspomniał o hucie w Ustroniu, w której wyprodukowano pierwszy na kontynencie europejskim pług parowy o mocy 20 koni parowych, czyli trochę mniejszej niż konie mechaniczne. Podkreślił, że rozwój przemysłu na Śląsku spowodował zmianę w kulturze.

- Śląsk się rozwijał przemysłowo. Przemysł zaspokajał wszystkie potrzeby. Ale miało to też minusy. Zjeżdżali się ludzie napływowi. Z Niemiec ci, co mieli kapitał, ale potrzebna była też tania siła robocza. Robotnicy przyjeżdżali głównie z Małopolski. Zastanawiałem się, dlaczego jedni drugich nie lubią. Tamci, przyjezdni byli wykształceni i zostawali szefami, a szefów się nie lubi. A napływający robotnicy z kolei mniej wykształceni. I rosły napięcia
– wyjaśniał sytuację naukowiec. Wspomniał także o tym, że byli również bogaci chłopi – siedlacy. Czyli wiele odrębnych, obcych sobie światów.

Rozwój przemysłu sprawił, że ludzie dostrzegli potrzebę świadczeń socjalnych. Często dochodziło do wypadków. Ludzie zauważyli więc, że należy stworzyć kasy, żeby świadczyć rentę dla wdowy i osieroconych dzieci. Dniówka trwała kilkanaście godzin, ludzie tylko raz na kilka dni przychodzili do domu.
- Kiedy nastąpił podział Śląska na Śląsk pruski i austriacki w wyniku wojen śląskich Prusacy z brandenburczykami odcięli przemysł i bogactwo mineralne, które było na Śląsku. Prusy zajęły Ślask, zostawiając przy Austrii Księstwo Opawskie i Cieszyńskie. Zaczęły się problemy narodowościowe. Gdyby napływała jedna nacja, to byłoby jeszcze dobrze. A tu ludzie zaczęli napływać z rożnych stron. Przykładowo zaskoczyło mnie, że w Ustroniu jak miał przyjść urzędnik, to modlono się, by był to Niemiec, a nie Czech – dzielił się swymi refleksjami i spostrzeżeniami poczynionymi podczas badań historycznych Lis. Próbował też wyjaśnić, skąd wzięły się antagonizmy polsko-czeskie.

- Tu trzeba byłoby cofnąć się do Kazimierza Wielkiego. Tak, jak sąsiedzi kłócą się o miedzę, a po latach już nikt nie pamięta o co...
- pokusił się o obrazowe porównanie wprawdzie nie używając nazwisk z kultowego filmu, ale jako żyw przywodząc słuchaczom na myśl Kargula z Pawlakiem.

- W czasie rewolucji przemysłowej Czesi byli lepiej przygotowani technicznie i zajmowali wyższe stanowiska
- kontynuował wywód dotyczący genezy antagonizmów narodowościowych na naszym terenie. Zwrócił też uwagę na istniejącą w głowach mieszkańców pogranicza granicę państwową. Otwarcie przyznał, że sam, mieszkając tyle lat tak blisko granicy, na czeską stronę nie chodzi. - Nie mam po co. Wódki nie piję, papierosów nie palę to i po co mam tam chodzić. Chyba że ktoś do mnie przyjedzie i chce zobaczyć Czechy – słowy swymi potwierdził nie tylko, że faktycznie za Olzę nie chodzi, ale też że niespecjalnie interesuje się współczesnym życiem społecznym pogranicza, choć historii regionu jest znawcą.

(indi)

zródło: ox.pl
dodał: BT 10-02-2016 19:50
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (0)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialność za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

Musisz się zalogować aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta ? Zarejestruj się i sprawdź co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

Przed 100 laty na łamach prasy na Śląsku Cieszyńskim pisano... (35/8/16)

27-08-2016 18:00

Czego użyli dwaj "rybacy" z Godziszowa podczas połowu? Na te i inne pytania odpowie nasz cotygodniowy przegląd prasy sprzed stu lat.

wyświetleń: 55komentarzy: 0

Samochodem w 'arkę'

27-08-2016 17:30

Dzisiaj (27 sierpnia) po godzinie piętnastej w Brennej doszło do wypadku. Samochód uderzył w dom.

wyświetleń: 656komentarzy: 1

Hashtag w Cieszynie

27-08-2016 16:30

O potędze hashtagów mogą świadczyć liczby – każdego dnia do sieci trafia 2,5 miliarda postów na Facebooku, 400 milionów tweedów i 45 milionów postów na Instagramie. Aby trafić ze swoim przekazem, inicjatywą lub tematem do szerszego grona odbiorców, grupujemy słowa poprzez używanie popularnego „krzyżyka”. Czy poznaliście już krążący po okolicy #Cieszynlove?

wyświetleń: 283komentarzy: 0

Gdziekolwiek jesteś Kultura jest z Tobą!

27-08-2016 15:05

„Gdziekolwiek jesteś. Kiedykolwiek chcesz. Kultura jest z Tobą” to hasło nowego projektu Fundacji Legalna Kultura. „Kultura na Widoku”, bo taką nazwę nosi multimedialny projekt skierowany do wszystkich, dla których kultura jest ważna i tych, którzy dopiero będą ją odkrywać.

wyświetleń: 199komentarzy: 0

Rajd Barum: awaria wyklucza Kajetanowicza z walki

27-08-2016 15:00

Wysokie trzecie miejsce po trzech odcinkach specjalnych najmocniej obsadzonej rundy sezonu – taki był bilans Kajetana Kajetanowicza po pierwszej dzisiejszej pętli Rajdu Barum. Już od samego początku rywalizacji Polacy regularnie plasowali się w ścisłej czołówce klasyfikacji imprezy i na kolejne oesy sobotniego etapu ruszyli z zamiarem utrzymania szybkiego, równego i pewnego tempa.

wyświetleń: 248komentarzy: 0

Oczami niewidomego (48): Regina Zachurzok - niepełnosprawna z Drogomyśla

27-08-2016 12:55

Tym razem chciałbym zainteresować czytelników rozmową z mieszkanką naszego powiatu Panią Reginą Zachurzok z Drogomyśla, która odpowiedziała na kilka moich pytań. Jej niepełnosprawność spowodowana jest przez stwardnienie rozsiane.

wyświetleń: 439komentarzy: 0

Wracacie z wakacji- uważajcie

27-08-2016 11:10

Od wczoraj (26.08.2016) policja w całym kraju prowadzi działania pn. „Bezpieczny weekend” .  Najbliższe dni  to ostatni weekend wakacji, co wiąże się ze wzmożonym ruchem a tym samym liczniejszymi zagrożeniami na drodze.  

wyświetleń: 628komentarzy: 0

Bezpiecznie do szkoły

27-08-2016 09:15

Już niebawem policjanci rozpoczną akcję edukacyjno-profilaktyczną „Bezpieczna droga do szkoły”. Na razie lustrowane będą drogi i przejścia dla pieszych w okolicach szkół.

wyświetleń: 387komentarzy: 0

Ogłoszono konkurs na stanowisko Dyrektora MCK Integrator w Skoczowie

27-08-2016 00:05

Burmistrz Miasta Skoczowa, Mirosław Sitko ogłosił konkurs na Dyrektora MCK Integrator.

wyświetleń: 565komentarzy: 0

Z dyrektora na likwidatora

26-08-2016 19:00

Na czwartkowej sesji cieszyńscy radni podjęli uchwałę o likwidacji Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji. Jednostka ma zakończyć działalność 31 grudnia tego roku.

wyświetleń: 2307komentarzy: 5
loading...
Kontakt z redkacją