Brenna | Chybie | Cieszyn | Czeski Cieszyn | Dębowiec | Goleszów | Hażlach | Istebna | Jasienica | Jaworze | Ostrawa | Skoczów | Strumień | Ustroń | Wisła | Zebrzydowice

Wiadomości

Wkrótce w regionie

Maj 2016
P W Ś C P S N
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31          

Kontakt24

wyświetleń: 2324komentarzy: 1

Czemu ten czwartek jest tłusty?

04-02-2016 07:40

Dziś tłusty czwartek. Większość z nas nie odmówi rytualnego pączka, nie zastanawiając się w ogóle, skąd się wziął ten zwyczaj. I czemu właściwie zwiemy ten czwartek - tłustym? Odpowiedź znaleźć można w przeszłości...
Czemu ten czwartek jest tłusty? Chrust albo faworki, tradycyjny smakołyk w tłusty czwartek, fot. Natasza Gorzołka/ox.pl

Zacznijmy od zapustów, czy też karnawału – Tłusty Czwartek jest bowiem, wraz z imprezami, balami i kuligami, tradycyjnym wyznacznikiem końcowego okresu mięsopustu. Skąd się wzięły te nazwy? Karnawał, słowo, które zrobiło we współczesnej polszczyźnie dużą karierę pochodzi z języka włoskiego, konkretnie od carnevale, jednak swój prawdziwy źródłosłów ma w języku łacińskim – carne mięso + valere obowiązywać, być ważnym, królować lub caro – mięso, vale – żegnaj, bywaj, czyli okres, w którym króluje mięso lub który poprzedza pożegnanie mięsa. Polskie nazwy Za-pusty i mięso-pusty są kalkami łacińskich słów.

Tłusty czwartek jest ostatnim czwartkiem przed Wielkim Postem, otwiera ostatni etap karnawału, tzw. ostatki lub „tłuste dni”, który obowiązkowo powinien zakończyć się w o północy w noc poprzedzającą Środę Popielcową.

- Ostatni tydzień karnawału jest szczególnie naznaczony. Zaczyna się od tzw. tłustego czwartku pączkami lub faworkami tak samo jak w niektórych rejonach Niemiec. Kończy się na Śląsku ciekawymi obrzędami, jak chociażby pogrzeb basów, czyli instrumentów, które się symbolicznie chowa – mówi nam dr Jacek Kurek. Zapusty są ściśle połączone z rokiem liturgicznym, kończą się wraz z początkiem Wielkiego Postu (od Środy Popielcowej do Wielkiego Czwartku), ale są też związane z naturalnym porządkiem. Jak zauważa historyk: - Na tym etapie zimy w domach było jeszcze dużo zapasów zgromadzonych rok wcześniej, było z czego świętować, te zapasy zaczynały się kończyć wiosną. Post ma tez takie szczególne przełożenie na cykl, kiedy jest mniej zapasów to post służy temu, że się je skromniej, albo tylko to, co zostało.

Na początku w karnawale nie chodziło o pączki wcale, ale o to, by najeść się do syta. Wiadomo – najlepsze tłuste, bo daje dużo energii i siły. Początkowo wiec w tłusty czwartek nie jadano słodkich pączków – te pojawiły się w Polsce w XVI wieku – ale „pączki” robione z ciasta chlebowego, nadziewane słoniną, mięsem, boczkiem czy kiełbasą. Prócz mięsa było też jednak coś słodkiego: - Początkowo były chrusty, czyli faworki, one zostały. To czy świętowano na słodko czy mięśnie było kwestią lokalnych tradycji. Potrawy miały na pewno symbolizować obfitość, tłustość i smaczność - komentuje dr Jacek Kurek.

Sam pączek, który dzisiaj kojarzy nam się nieodzownie z tłustym czwartkiem, jest w sumie dość niewymagającym smakołykiem: - To ma swoje uzasadnienie – potrawa na ostatki musiała być złożona ze składników, które jeszcze można było znaleźć w spiżarni. Był potrawą dobrą również dla ubogich, bo z jednej strony jest świąteczny, ale jest w zasięgu, dlatego też tak dobrze się przyjął - zauważa uczony.

Choć prosty, świąteczny pączek powinien spełniać jednak określone wymagania: - W zależności od regionu pączek ma różne wymagania, np. na Podhalu musi być z różą obowiązkowo, w jednych miejscach jest oblewany lukrem, w innych cukrem pudrem. Musi się unosić na oleju, powinien mieć jasną obwódkę, powinien wrócić do poprzedniego kształtu, kiedy się go naciśnie. A to co się daje do środka już jest zależne od upodobania i zasobności spiżarni – tam można w zasadzie dać wszystko, od maku po budyń czy ser - wymienia nauczyciel akademicki.

Jak się jednak okazuje, tłusty czwartek nie był znany naszym dalszym przodkom na Ziemi Cieszyńskiej: - Nazwa „Tłusty Czwartek” nie należy do cieszyńskiej tradycji. Przyszła z Polski przed paroma dekadami. W ogóle nie istniał ten dzień w cieszyńskiej tradycji, hulaszcze tłuste czwartki były ozdobą Polski szlacheckiej, w Cieszyńskiem nigdy nie zawracano uwagi na uginające się stoły. Wyraźniej zaistniały w niej natomiast ostanie trzy dni przed Środą Popielcową, nazywane ostatkami. Odbywały się tu i ówdzie tzw. muzyki ostatkowe, na których wykonywano niekiedy tzw. tańce na urodzaj, polegające przede wszystkim na skakaniu, co miała charakter magiczno-wegetacyjny. Tutaj obowiązkowe były krepliki, czyli pączki jako symbol postny. Wokoło ziemi cieszyńskiej, np. na Górnym Śląsku, głębiej w Polsce, też na Morawach pojawiali się ostatkorze, przebierańcy wodzący zwierzęta "męskie", będące symbolem prokreacyjności (niedźwiedź, kurek, koń i in.) Również tzw. pochowanie basu (pogrzeb basów) jest nowością sprzed mniej więcej ćwierć wieku, która przyszła tu z Moraw – tłumaczy prof. Daniel Kadłubiec.

Swojskie czy nie, święto tak czy inaczej weszło do naszego kalendarza. Brak konsumpcji pączka uważa sie za złą wróżbę nawet dzisiaj. Jeśli jeszcze nie skosztowaliście żadnego, możecie na szybko upiec, korzystając z przepisu podanego przez nas rok temu [zobacz Tutaj ] lub postawić na starszą potrawę - faworki. Przepis na faworki ze zdjęcia (przetestowany wczoraj przez autorkę tekstu):


3 łyżki gęstej śmietany 18%
255 g (1,5 szklanki) mąki
3 żółtka
50 g masła
½ opakowania proszku do pieczenia  (ok. 8 g)
szczypta soli
1 łyżka soku z cytryny
1 łyżeczka spirytusu

1 kg smalcu lub innego tłuszczu do smażenia
cukier puder do posypania

Składniki (prócz cukru pudru i oleju) razem wymieszać, zagnieść ciasto, rozwałkować (cienko!), ciąć paski około 10x3 cm. W środku przeciąć wzdłuż na ok. 5 cm i przeciągnąć jeden koniec faworka przez otwór. Smażyć na dobrze rozgrzanym głębokim oleju (faworek po wrzuceniu powinien błyskawicznie wypłynąć na powierzchnię i w parę sekund się zarumienić). Obficie posypać cukrem pudrem. Smacznego!

 

Natasza Gorzołka

zródło: OX.PL
dodał: NG 04-02-2016 07:40
drukuj artykuł


Komentarze (1)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialność za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

cd minerwa
04-02-2016 10:08
cd minerwa
Jak podaje wikipedia - " Geneza tłustego czwartku sięga pogaństwa. Był to dzień, w którym świętowano odejście zimy i nadejście wiosny. Ucztowanie opierało się na jedzeniu tłustych potraw, szczególnie mięs oraz piciu wina, a zagryzkę stanowiły pączki przygotowywane z ciasta chlebowego i nadziewane słoniną. Rzymianie obchodzili w ten sposób raz w roku tzw. tłusty dzień" .
Rzymianie bawili sie naprawde hucznie. 2 lutego obchodzono Paganalia - swieto ku czci bogini Ceres (od wegetacji i urodzaju) i Tellus (bogini plodnosci). Skladano ofiary w postaci plackow ofiarnych, wypiekow domowych proszac o ochrone siewow przed zimnem, zla pogoda.
Charakterystyczne dla Slaska sa zwyczaje i obrzedy wiosenne, poniewaz w nich zachowalo sie najwiecej zjawisk reliktowych z poganstwa. Obrzedy te mocno sa zwiazane z wierzeniami ludowymi - ziemia i uprawa, gdzie glownym celem jest zapewnienie urodzaju. Obrzedy te mialy za zadanie zrzucaniu zla, choroby, zimy.

Obecnie wszystko sluzy zabawie i wyrazaniu radosci z nadchodzacej wiosny.
Musisz się zalogować aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta ? Zarejestruj się i sprawdź co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

Nietoperze w... gorzelni

31-05-2016 18:00

Nietoperze zamieszkały w starej gorzelni dworskiej w Górkach Wielkich. Żeby było im wygodniej, Dwór Kossaków ufundował im… drzwi.

wyświetleń: 2komentarzy: 0

Dzień Otwarty w Szkole Policji

31-05-2016 17:45

Chcesz zostać policjantem? Czy chcesz zobaczyć jak wyglądają szkolenia w służbach mundurowych? W Katowicach odbędzie się  Dzień Otwarty Szkoły Policji.

wyświetleń: 45komentarzy: 0

Ustroń ma nowe logo!

31-05-2016 16:00

Schematyczny symbol gór, a pod nimi rzeka – tak wygląda zwycięskie logo Ustronia wybrane spośród niespełna 2.000 projektów, nadesłanych z całego świata. Jak Wam się podoba?

wyświetleń: 304komentarzy: 5

Dzień bez Papierosa

31-05-2016 14:40

Od 1987 roku, w ostatni dzień maja, obchodzimy Światowy Dzień bez Papierosa. Jest to święto, które ma stanowić okazję do refleksji nad problemem nałogu palenia i jego konsekwencji.

wyświetleń: 204komentarzy: 0

Wypadek w Kończycach Małych

31-05-2016 13:50

Na ulicy Korczaka w Kończycach Małych doszło do wypadku drogowego w którym ranne zostały dwie osoby.

wyświetleń: 2330komentarzy: 1

Bilety na koncert Bednarka!

31-05-2016 13:15

Status konkursu: ZAKOŃCZONY

Już w ten piątek (3.06.2016) w Cieszynie odbędzie się występ Kamila Bednarka, który odbędzie się w ramach V koncertu charytatywnego ''Wyśpiewajmy marzenia''. Mamy dla Was aż cztery wejściówki do rozdania!

wyświetleń: 569komentarzy: 9

Kamil Heller i Filip Nivette wygrywają Gdańsk Castrol

31-05-2016 13:05

W swoim drugim starcie w cyklu Rajdowych Samochodowych Mistrzostw Polski sezonu 2016, załoga Filip Nivette i pochodzący z Ustronia Kamil Heller odniosła spektakularne zwycięstwo. Załoga jadąca po raz pierwszy Skodą Fabią R5 z włoskiego zespołu Italia Motorsport wyprzedziła na ostatnim Odcinku Specjalnym dotychczasowych liderów rajdu Jarosława Kołtuna i Ireneusza Pleskota, wygrywając rajd o jedyne 1,1 sekundy

wyświetleń: 103komentarzy: 0

Serwisowanie LPG - jak i gdzie?

31-05-2016 11:30

Instalacja LPG skutecznie obcina wydatki na eksploatację samochodu, ale tylko wtedy, gdy odpowiednio o nią dbamy. Jeśli zapomnimy o właściwym serwisowaniu, spalanie wzrośnie i pojawi się ryzyko poważnych awarii silnika, na które być może będzie trzeba wydać przynajmniej równowartość zaoszczędzonych pieniędzy. Oszczędzając na rodzaju paliwa, nie można oszczędzać na regularnym serwisowaniu. Jak dbać o LPG, by jazda samochodem była tania i bezawaryjna?

wyświetleń: 432komentarzy: 0

Zwycięstwo Filipa Nivette i Kamila Hellera

31-05-2016 11:00

W swoim drugim starcie w cyklu Rajdowych Samochodowych Mistrzostw Polski sezonu 2016, załoga Filip Nivette i pochodzący z Ustronia Kamil Heller odniosła spektakularne zwycięstwo. Załoga jadąca po raz pierwszy Skodą Fabią R5 z włoskiego zespołu Italia Motorsport wyprzedziła na ostatnim Odcinku Specjalnym dotychczasowych liderów rajdu Jarosława Kołtuna i Ireneusza Pleskota, wygrywając rajd o jedyne 1,1 sekundy!

wyświetleń: 231komentarzy: 0

Burzowo!

31-05-2016 10:55

Kolejne ostrzeżenia o burzach z gradem wydało Centralne Biuro Prognoz Meteorologicznych. Pioruny i lodowe kulki mogą pojawić się w całym województwie śląskim.

wyświetleń: 1275komentarzy: 0
Kontakt z redkacją