Wiadomości

Wkrótce w regionie

Kontakt24

wyświetleń: 2026komentarzy: 0

Pączki jak narkotyk

04-02-2016 11:00

Pączki wokół nas. W sklepach, w domach, w pracy. I jak tu nie zjeść choć jednego...? Jeśli walczycie właśnie z pokusą sięgnięcia po pączka czy faworka, przeczytajcie, skąd u ludzi potrzeba słodkości? Sprawę tłumaczy nam dr Marek Kaczmarzyk, neurobiolog z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.
Któż oprze się im dzisiaj? fot. Natasza Gorzołka/ox.pl Któż oprze się im dzisiaj? fot. Natasza Gorzołka/ox.pl

Natasza Gorzołka: - Skąd u nas ochota na pączki?
Dr Marek Kaczmarzyk: - Pączki nie są tu wyjątkiem, generalnie mamy skłonność do sięgania po wysokokaloryczne pożywienie, a powód tej skłonności jest archaiczny. W czasach, kiedy nasze ciała i również nasze mózgi były kształtowane przez ewolucję i dobór naturalny, świat, w którym żyliśmy i żyli nasi przodkowie był światem głodu, światem niedostatku. W efekcie powstały te systemy, które nam regulują to, co nas motywuję i co nas demotywuje, m.in. taki układ, który nazywamy dość ogólnie układem nagrody.

Jak on działa?
Kiedy mamy w środowisku wysokokaloryczne jedzenie i kiedy po nie sięgniemy i je zjemy, powiedzmy, że to jest nasz pączek, to układ nagrody nagrodzi nas za to, żeśmy to wysokokaloryczne pożywienie przyjęli, ponieważ on powstał wtedy, kiedy bezkrytyczne przyjmowanie wysokokalorycznej żywności czy pożywienia było po prostu przystosowawczo korzystne. Było to sensowne.

W jaki sposób nas nagradza?
Układ nagrody nagradza nas w sposób absolutnie chemiczny i mechaniczny. W momencie, kiedy robimy coś, co jest przystosowawczo korzystne, w tym przypadku sięganie po pączka, to układ nagrody wysyła sygnały do płatów przedczołowych, to jest miejsce, gdzie znajduje się nasza świadomość, jest to nasze świadome „ja”, jest to miejsce naszego świadomego istnienia, i na zakończeniach włókien aksonalnych, które tam są skierowane uwalniana jest dopamina, czyli hormon szczęścia, czujemy się wtedy tacy mocni, silni, sprawczy. Co więcej, jeśli ten impuls idzie z przesiadką przez podwzgórzowe jądra półleżące, to na zakończeniach włókien, które się w tych jądrach rozpoczynają, wydzielane są endogenne opioidy, to są substancje podobne do narkotyków opiatowych.

Dzięki substancjom narkotycznym poprawia się nam samopoczucie…
- Tak i to dobre samopoczucie ma nas skłonić do tego, żebyśmy powtórzyli działanie. Układ nagrody mówi nam w ten sposób: „Zjadłeś pączka, było fajnie, zjedź drugiego!”.

Czy mamy jakiś wpływ na ten proces, możemy go jakoś zatrzymać?
Na szczęście u człowieka te płaty przedczołowe są obszarami świadomości, ale również obszarami, gdzie działa nasze superego [Superego stanowi wewnętrzną reprezentację wartości moralnych i ideałów uznawanych przez daną społeczność, które przekazywane są dziecku przez rodziców w procesie socjalizacji, jego rolą jest dążenie do doskonałości, a nie kierowanie się przyjemnoscią – przyp.red.], nasze kulturowe wysposażenie. Dojrzałe płaty przedczołowe – one co prawda długo dojrzewają, bo dojrzewają w pełni po 20 roku życia – dyskutują z układem nagrody w ten sposób: Układ mówi "Zjadłeś pączka, było fajnie – zjedź następnego!”, a płaty przedczołowe mówią „Tak, zjadłeś, było fajnie, ale…” i tu się pojawiąją wszelkie racjonalne przesłanki, te wszystkie szerokości, długości, trójliterowe skróty, które tak lubią panie… U dojrzałego, dorosłego, świadomego człowieka jedzenie pączków jest kompromisem pomiędzy tymi dwoma mechanizmami.

Czyli osoby do 20. roku życia są na straconej pozycji w walce ze słodkościami?
[śmiech] Nie, nie, absolutnie tego nie twierdzę. Powiedziałbym raczej, że do 20. roku życia walka może być nieco trudniejsza niż potem. Nie jest tak, że całkowicie niedojrzały płat przedczołowy nie spełnia swojej funkcji, bo inaczej musielibyśmy nastolatków izolować w zakładach penitencjarnych…
 

Dziękuję za rozmowę

 

Dla jednych informacje powyższe mogą być pocieszeniem i usprawiedliwieniem łakomstwa, dla innych mogą służyć pomocą w zrozumieniu uzależnienia od słodkości – tak czy inaczej, jedno jest pewne – u jednych i drugich walka układu nagrody z płatami przedczołowymi trwa w Tłusty Czwartek szczególnie zażarcie.

 

Czytaj równiez o genezie tłustego czwartku: Czemu ten czwartek jest tłusty?


NG

źródło: OX.PL
dodał: NG 04-02-2016 11:00
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (0)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

Musisz się zalogować, aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta? Zarejestruj się i sprawdź, co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

Stalownicy odrobili straty z pierwszego meczu, ale w karnych lepsi byli Finowie

16-01-2018 23:59

Koniec pięknej przygody Trzyńca z Ligą Mistrzów. Pięknej, bo podopieczni Vaclava Varadi napisali nowy rozdział w historii klubu. Rozdział, który zakończył się w półfinale.

wyświetleń: 53komentarzy: 0

Strajk kobiet w Cieszynie

16-01-2018 22:25

Jutro (17.01) kobiety znów wyjdą na ulice. Strajk pod hasłem ''Deja Vu'' odbędzie się nie tylko w wielkich miastach. Swój udział w akcji zapowiedziały również mniejsze miejscowości. W Cieszynie Strajk Kobiet odbył się dziś (16.01).

wyświetleń: 337komentarzy: 0

Na papierze dłużej potrwa

16-01-2018 20:15

Zazwyczaj myślimy o tym w drugiej połowie kwietnia, ale urzędy skarbowe już przypominają, że można składać zeznania podatkowe. Najlepiej drogą elektroniczną, bo przy okienku od tego roku postoimy dłużej. Chcesz zaoszczędzić czas, złóż zeznanie podatkowe elektronicznie - do tego namawia Urząd Skarbowy w Cieszynie.

wyświetleń: 496komentarzy: 0

Halo drogowcy - mamy zimę

16-01-2018 19:15

Być może dodatnie temperatury i brak śniegu uśpiły czujność drogowców, jednak to nie jest to żadnym usprawiedliwieniem. Bo to, co dzisiaj po południu działo się na niektórych odcinkach dróg w naszym powiecie, kierowcy nazywali krótko - żenadą. Więcej słów nie nadaje się do cytowania.

wyświetleń: 3376komentarzy: 5

Sejmik przyjął budżet

16-01-2018 17:25

Sejmik Województwa Śląskiego przyjął Wieloletnią Prognozę Finansową na lata 2018-2030 oraz budżet województwa na 2018 r. Za przyjęciem uchwały budżetowej było 25 radnych, 13 opowiedziało się przeciw

wyświetleń: 306komentarzy: 0

Gdzie szusować/ gdzie na łyżwy? (odc. 6 sezon 2017/2018)

16-01-2018 16:00

Dzięki mroźnej pogodzie uruchomione zostały kolejne wyciągi narciarskie. Narciarze mogą szykować się do podboju stoków. W Wiśle wyciągi są czynne!  

wyświetleń: 610komentarzy: 0

Najmłodsi stela 05/629/2018

16-01-2018 14:00

Zapraszamy na kolejną część cyklu - ''Najmłodsi stela''- czyli fotogalerię najmłodszych mieszkańców naszego powiatu w obiektywie naszego fotoreportera.

wyświetleń: 3112komentarzy: 0

Prezydent pochodzący z Jabłonkowa?

16-01-2018 12:30

W Czechach trwają wybory prezydenckie. Aktualny prezydent Milosz Zeman, któremu przy założeniu, że frekwencja będzie niska „wróżono” że może wygrać w pierwszej turze, udało się otrzymać 38,6 proc. głosów,  tuż za nim jest, pochodzący z Jabłonkowa, przewodniczący Czeskiej Akademii Nauk Jirzi Drahosz - 26,6 proc.

wyświetleń: 880komentarzy: 0

Brenna - słońce ogrzeje szkołę

16-01-2018 10:30

Niebawem ruszą prace remontowe w Szkole Podstawowej nr 2 w Brennej. Wójt gminy właśnie podpisał umowę z wykonawcą. Zakres prac w placówce jest bardzo szeroki.

wyświetleń: 768komentarzy: 1

Znowu wieje

16-01-2018 09:55

Meteorolodzy ostrzegają przed silnym wiatrem

wyświetleń: 2044komentarzy: 2
Kontakt z redkacją .