Wiadomości

Wkrótce w regionie

Kontakt24

wyświetleń: 2049komentarzy: 0

Pączki jak narkotyk

04-02-2016 11:00

Pączki wokół nas. W sklepach, w domach, w pracy. I jak tu nie zjeść choć jednego...? Jeśli walczycie właśnie z pokusą sięgnięcia po pączka czy faworka, przeczytajcie, skąd u ludzi potrzeba słodkości? Sprawę tłumaczy nam dr Marek Kaczmarzyk, neurobiolog z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.
Któż oprze się im dzisiaj? fot. Natasza Gorzołka/ox.pl Któż oprze się im dzisiaj? fot. Natasza Gorzołka/ox.pl

Natasza Gorzołka: - Skąd u nas ochota na pączki?
Dr Marek Kaczmarzyk: - Pączki nie są tu wyjątkiem, generalnie mamy skłonność do sięgania po wysokokaloryczne pożywienie, a powód tej skłonności jest archaiczny. W czasach, kiedy nasze ciała i również nasze mózgi były kształtowane przez ewolucję i dobór naturalny, świat, w którym żyliśmy i żyli nasi przodkowie był światem głodu, światem niedostatku. W efekcie powstały te systemy, które nam regulują to, co nas motywuję i co nas demotywuje, m.in. taki układ, który nazywamy dość ogólnie układem nagrody.

Jak on działa?
Kiedy mamy w środowisku wysokokaloryczne jedzenie i kiedy po nie sięgniemy i je zjemy, powiedzmy, że to jest nasz pączek, to układ nagrody nagrodzi nas za to, żeśmy to wysokokaloryczne pożywienie przyjęli, ponieważ on powstał wtedy, kiedy bezkrytyczne przyjmowanie wysokokalorycznej żywności czy pożywienia było po prostu przystosowawczo korzystne. Było to sensowne.

W jaki sposób nas nagradza?
Układ nagrody nagradza nas w sposób absolutnie chemiczny i mechaniczny. W momencie, kiedy robimy coś, co jest przystosowawczo korzystne, w tym przypadku sięganie po pączka, to układ nagrody wysyła sygnały do płatów przedczołowych, to jest miejsce, gdzie znajduje się nasza świadomość, jest to nasze świadome „ja”, jest to miejsce naszego świadomego istnienia, i na zakończeniach włókien aksonalnych, które tam są skierowane uwalniana jest dopamina, czyli hormon szczęścia, czujemy się wtedy tacy mocni, silni, sprawczy. Co więcej, jeśli ten impuls idzie z przesiadką przez podwzgórzowe jądra półleżące, to na zakończeniach włókien, które się w tych jądrach rozpoczynają, wydzielane są endogenne opioidy, to są substancje podobne do narkotyków opiatowych.

Dzięki substancjom narkotycznym poprawia się nam samopoczucie…
- Tak i to dobre samopoczucie ma nas skłonić do tego, żebyśmy powtórzyli działanie. Układ nagrody mówi nam w ten sposób: „Zjadłeś pączka, było fajnie, zjedź drugiego!”.

Czy mamy jakiś wpływ na ten proces, możemy go jakoś zatrzymać?
Na szczęście u człowieka te płaty przedczołowe są obszarami świadomości, ale również obszarami, gdzie działa nasze superego [Superego stanowi wewnętrzną reprezentację wartości moralnych i ideałów uznawanych przez daną społeczność, które przekazywane są dziecku przez rodziców w procesie socjalizacji, jego rolą jest dążenie do doskonałości, a nie kierowanie się przyjemnoscią – przyp.red.], nasze kulturowe wysposażenie. Dojrzałe płaty przedczołowe – one co prawda długo dojrzewają, bo dojrzewają w pełni po 20 roku życia – dyskutują z układem nagrody w ten sposób: Układ mówi "Zjadłeś pączka, było fajnie – zjedź następnego!”, a płaty przedczołowe mówią „Tak, zjadłeś, było fajnie, ale…” i tu się pojawiąją wszelkie racjonalne przesłanki, te wszystkie szerokości, długości, trójliterowe skróty, które tak lubią panie… U dojrzałego, dorosłego, świadomego człowieka jedzenie pączków jest kompromisem pomiędzy tymi dwoma mechanizmami.

Czyli osoby do 20. roku życia są na straconej pozycji w walce ze słodkościami?
[śmiech] Nie, nie, absolutnie tego nie twierdzę. Powiedziałbym raczej, że do 20. roku życia walka może być nieco trudniejsza niż potem. Nie jest tak, że całkowicie niedojrzały płat przedczołowy nie spełnia swojej funkcji, bo inaczej musielibyśmy nastolatków izolować w zakładach penitencjarnych…
 

Dziękuję za rozmowę

 

Dla jednych informacje powyższe mogą być pocieszeniem i usprawiedliwieniem łakomstwa, dla innych mogą służyć pomocą w zrozumieniu uzależnienia od słodkości – tak czy inaczej, jedno jest pewne – u jednych i drugich walka układu nagrody z płatami przedczołowymi trwa w Tłusty Czwartek szczególnie zażarcie.

 

Czytaj równiez o genezie tłustego czwartku: Czemu ten czwartek jest tłusty?


NG

źródło: OX.PL
dodał: NG 04-02-2016 11:00
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (0)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

Musisz się zalogować, aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta? Zarejestruj się i sprawdź, co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

Gość OX.pl - Katarzyna Gładczak [zwiastun]

23-05-2018 15:25

Katarzyna Gładczak o jubileuszu największej Szkoły Podstawowej w Cieszynie i o pracy na stanowisku dyrektora. Jak funkcjonuje SP nr 2? Co oferuje uczniom, nauczycielom i rodzicom? Jacek Porzycki zapytał również o schron, podróż tramwajem i najtrudniejsze obowiązki. Cała rozmowa już w najbliższą niedzielę, 27.05.2018 - Zapraszamy!

wyświetleń: 164komentarzy: 0

Stacje naprawcze dla rowerów

23-05-2018 13:45

W Cieszynie przy ulicy Hajduka oraz na Al. Łyska (teren Lasku Miejskiego) zamontowane zostały stcaje naprawcze dla rowerów. Realizacja projektu „Razem Damy Radę” została wdrożona dzięki akcji Castorama Tour, która odbyła się 30 lipca 2017 roku. W ramach głosowania został wyłoniony zwycięski projekt, którym okazały się stacje naprawcze dla rowerów – była to inicjatywa Urzędu Miasta.

wyświetleń: 404komentarzy: 0

Centrum Wsparcia dla osób znajdujących się w stanie kryzysu psychicznego

23-05-2018 12:35

Od grudnia 2017 roku działa uruchomione przez Fundację "Itaka" Centrum Wsparcia dla osób znajdujących się w stanie kryzysu psychicznego.

wyświetleń: 222komentarzy: 0

II Turniej Polskiej Ligi Hokeja na rolkach

23-05-2018 11:00

W sobotę 26 maja 2018 w odbędzie się II Turniej Polskiej Ligi Hokeja na rolkach. Gospodarzami tego wydarzenia będzie LUCE Bielsko Biała I. 

wyświetleń: 137komentarzy: 0

Najmłodsi stela 39/663/2018

23-05-2018 09:15

Zapraszamy na kolejną część cyklu - ''Najmłodsi stela''- czyli fotogalerię najmłodszych mieszkańców naszego powiatu w obiektywie naszego fotoreportera.

wyświetleń: 2177komentarzy: 0

Menażka i ożeż ty! - najtrudniejsze słowa dyktanda

23-05-2018 07:30

Wczoraj (22.05) w Cieszynie odbyła się kolejna, IX już edycja, Cieszyńskiego Konkursu Ortograficznego „Bezbłędny w obłędnym Cieszynie", skierowanego do uczniów cieszyńskich szkół podstawowych. W tym roku nagrodę główną, unikatowe pióro, po raz pierwszy w historii konkursu otrzymał uczeń z Czeskiego Cieszyna.

wyświetleń: 586komentarzy: 0

Zakończył się Cieszyński Miting Pływacki 2017/2018

22-05-2018 21:05

Blisko 140 zawodników z całego Śląska wzięło udział w ostatniej, finałowej rundzie Cieszyńskiego Mitingu Pływackiego w sezonie 2017/2018. Zawody cieszyły się dużym zainteresowaniem. Łącznie w 4 rundach wystartowało około 800 młodych pływaków z 21 klubów. 

wyświetleń: 530komentarzy: 0

Tektonika uczuć - premiera

22-05-2018 19:00

"Tektonika uczuć" już w piątek 25 maja o 17. 30 !Scena Polska Teatru w Czeskim Cieszynie zaprasza na premierowy spektakl w reżyserii Pavla Ondrucha.  Dramat Erica-Emanuela Schmitta ukazuje skomplikowane relacje w związku dwojga ludzi, w którym miłość odgrywa najważniejszą rolę.

wyświetleń: 359komentarzy: 0

Owce już na hali

22-05-2018 18:30

Na halach Cieńkowa w Wiśle od niedzieli pasą się znów owce.  Tegoroczny sezon wypasu rozpoczął się tradycyjnym obrzędem mieszania, czyli połączenia zwierząt w jedno stado.

wyświetleń: 662komentarzy: 0

Będą nowe rozwiązania drogowe?

22-05-2018 17:30

Władze miasta Cieszyna zauważają problem, który każdego dnia pojawia się w związku z ruchem drogowym w okolicach Wzgórza Zamkowego. W godzinach szczytu najwięcej trudności sprawia kolizja drogi z traktem kolejowym, co doprowadza do częściowego paraliżu ruchu oraz opóźnień, związanych z przejazdami autobusów. Miasto ma zająć się analizą tych rejonów zarówno pod względem walorów wizualnych, jak i możliwych rozwiązań, dotyczących likwidacji korków.

wyświetleń: 3075komentarzy: 7
Kontakt z redkacją .