Wiadomości

Wkrótce w regionie

Kontakt24

wyświetleń: 1920komentarzy: 0

Pączki jak narkotyk

04-02-2016 11:00

Pączki wokół nas. W sklepach, w domach, w pracy. I jak tu nie zjeść choć jednego...? Jeśli walczycie właśnie z pokusą sięgnięcia po pączka czy faworka, przeczytajcie, skąd u ludzi potrzeba słodkości? Sprawę tłumaczy nam dr Marek Kaczmarzyk, neurobiolog z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.
Któż opcze się im dzisiaj? fot. Natasza Gorzołka/ox.pl Któż opcze się im dzisiaj? fot. Natasza Gorzołka/ox.pl

Natasza Gorzołka: - Skąd u nas ochota na pączki?
Dr Marek Kaczmarzyk: - Pączki nie są tu wyjątkiem, generalnie mamy skłonność do sięgania po wysokokaloryczne pożywienie, a powód tej skłonności jest archaiczny. W czasach, kiedy nasze ciała i również nasze mózgi były kształtowane przez ewolucję i dobór naturalny, świat, w którym żyliśmy i żyli nasi przodkowie był światem głodu, światem niedostatku. W efekcie powstały te systemy, które nam regulują to, co nas motywuję i co nas demotywuje, m.in. taki układ, który nazywamy dość ogólnie układem nagrody.

Jak on działa?
Kiedy mamy w środowisku wysokokaloryczne jedzenie i kiedy po nie sięgniemy i je zjemy, powiedzmy, że to jest nasz pączek, to układ nagrody nagrodzi nas za to, żeśmy to wysokokaloryczne pożywienie przyjęli, ponieważ on powstał wtedy, kiedy bezkrytyczne przyjmowanie wysokokalorycznej żywności czy pożywienia było po prostu przystosowawczo korzystne. Było to sensowne.

W jaki sposób nas nagradza?
Układ nagrody nagradza nas w sposób absolutnie chemiczny i mechaniczny. W momencie, kiedy robimy coś, co jest przystosowawczo korzystne, w tym przypadku sięganie po pączka, to układ nagrody wysyła sygnały do płatów przedczołowych, to jest miejsce, gdzie znajduje się nasza świadomość, jest to nasze świadome „ja”, jest to miejsce naszego świadomego istnienia, i na zakończeniach włókien aksonalnych, które tam są skierowane uwalniana jest dopamina, czyli hormon szczęścia, czujemy się wtedy tacy mocni, silni, sprawczy. Co więcej, jeśli ten impuls idzie z przesiadką przez podwzgórzowe jądra półleżące, to na zakończeniach włókien, które się w tych jądrach rozpoczynają, wydzielane są endogenne opioidy, to są substancje podobne do narkotyków opiatowych.

Dzięki substancjom narkotycznym poprawia się nam samopoczucie…
- Tak i to dobre samopoczucie ma nas skłonić do tego, żebyśmy powtórzyli działanie. Układ nagrody mówi nam w ten sposób: „Zjadłeś pączka, było fajnie, zjedź drugiego!”.

Czy mamy jakiś wpływ na ten proces, możemy go jakoś zatrzymać?
Na szczęście u człowieka te płaty przedczołowe są obszarami świadomości, ale również obszarami, gdzie działa nasze superego [Superego stanowi wewnętrzną reprezentację wartości moralnych i ideałów uznawanych przez daną społeczność, które przekazywane są dziecku przez rodziców w procesie socjalizacji, jego rolą jest dążenie do doskonałości, a nie kierowanie się przyjemnoscią – przyp.red.], nasze kulturowe wysposażenie. Dojrzałe płaty przedczołowe – one co prawda długo dojrzewają, bo dojrzewają w pełni po 20 roku życia – dyskutują z układem nagrody w ten sposób: Układ mówi "Zjadłeś pączka, było fajnie – zjedź następnego!”, a płaty przedczołowe mówią „Tak, zjadłeś, było fajnie, ale…” i tu się pojawiąją wszelkie racjonalne przesłanki, te wszystkie szerokości, długości, trójliterowe skróty, które tak lubią panie… U dojrzałego, dorosłego, świadomego człowieka jedzenie pączków jest kompromisem pomiędzy tymi dwoma mechanizmami.

Czyli osoby do 20. roku życia są na straconej pozycji w walce ze słodkościami?
[śmiech] Nie, nie, absolutnie tego nie twierdzę. Powiedziałbym raczej, że do 20. roku życia walka może być nieco trudniejsza niż potem. Nie jest tak, że całkowicie niedojrzały płat przedczołowy nie spełnia swojej funkcji, bo inaczej musielibyśmy nastolatków izolować w zakładach penitencjarnych…
 

Dziękuję za rozmowę

 

Dla jednych informacje powyższe mogą być pocieszeniem i usprawiedliwieniem łakomstwa, dla innych mogą służyć pomocą w zrozumieniu uzależnienia od słodkości – tak czy inaczej, jedno jest pewne – u jednych i drugich walka układu nagrody z płatami przedczołowymi trwa w Tłusty Czwartek szczególnie zażarcie.

 

Czytaj równiez o genezie tłustego czwartku: Czemu ten czwartek jest tłusty?


NG

zródło: OX.PL
dodał: NG 04-02-2016 11:00
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (0)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialność za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

Musisz się zalogować aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta ? Zarejestruj się i sprawdź co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

''Rajska jabłonka'' na 65-lecie Sceny Polskiej

27-09-2016 07:30

Status konkursu: TRWA

Będzie rajsko, nostalgicznie i wyjątkowo. Na Scenie Polskiej ''Rajska jabłonka'' Andrzeja Niedoby i spektakl muzyczny ''POWRÓĆMY JAK ZA DAWNYCH LAT czyli polskie piosenki międzywojenne''. Mamy dla Was bilety!

wyświetleń: 127komentarzy: 0

Dux Poloniae Baptizatur na Wzgórzu Zamkowym

26-09-2016 21:00

W piątek (23.09) na Wzgórzu Zamkowym parę minut po godzinie 20.00 odbyło się niezwykłe widowisko plenerowe według scenariusza i w reżyserii Bogusława Słupczyńskiego - Dux Poloniae Baptizatur. Spektakl ten związany jest z obchodzonym w tym roku 1050-leciem Chrztu Polski.

wyświetleń: 273komentarzy: 0

Nowa impreza w Cieszynie - ''Stela Dej''

26-09-2016 19:00

Występy artystyczne, różnego rodzaju pokazy, stoiska twórców ludowych i gastronomiczne – a to wszystko na cieszyńskim Rynku. W sobotę (24.09) odbyła się pierwsza edycja imprezy „Stela Dej”. Jest to nowa propozycja, która być może na stałe zagości w jesiennym kalendarzu wydarzeń kulturalnych Cieszyna. „Stela Dej” to także otwarty dla mieszkańców cieszyński Ratusz i spotkania z radnymi.

wyświetleń: 982komentarzy: 0

Kontrowersje wokół znaku

26-09-2016 17:20

"Dlaczego ten znak stoi w tym miejscu?"- pytają nas w e-mailach Czytelnicy. Chodzi o znak znajdujący się na ulicy Bielskiej w Skoczowie. 'C-5' czyli nakaz jazdy prosto przez skrzyżowanie. Zdaniem naszych czytelników wprowadza on kierujących w błąd. Innego zdania jest Powiatowy Zarząd Dróg w Cieszynie.

wyświetleń: 3731komentarzy: 21

Mistrzowie Skoczowa wygrali

26-09-2016 15:30

STS Restauracja Jagoda, mistrzowie ligi skoczowskiej w amatorskiej piłce siatkowej zostali mistrzami powiatu. W walce o puchar starosty cieszyńskiego pokonali w finałach trzy inne zespoły.

wyświetleń: 849komentarzy: 0

III Szachowe Grand Prix Cieszyna Juniorów - zakończenie

26-09-2016 13:50

Ponad 40 młodych szachistów wzięło udział w ostatnim, czwartym turnieju trzeciej edycji Szachowego Grand Prix Cieszyna Juniorów P-15. W klasyfikacji końcowej nie zabrakło zawodników z cieszyńskiego klubu MUKS „SZS” Cieszyn.  

wyświetleń: 395komentarzy: 0

Skok na... kurtki w Wiśle

26-09-2016 13:05

Wiślańscy policjanci wraz z funkcjonariuszami straży miejskiej zatrzymali trzech mieszkańców Będzina, którzy ukradli kurtki w centrum Wisły, a następnie chcieli je sprzedać w Internecie.

wyświetleń: 3299komentarzy: 0

Cztery osoby ranne na Bładnicach

26-09-2016 11:15

Na Bładnicach w Skoczowie doszło dziś (26.09) rano do wypadku. Ranne zostały cztery osoby.

wyświetleń: 8136komentarzy: 8

Ciekawy przegląd filmów ''Babie Lato Filmowe''

26-09-2016 11:00

Status konkursu: TRWA

Bystrzyca, Trzyniec i Jabłonków. Tuż za miedzą odbędzie się ciekawy festiwal filmów polskich, czeskich i słowackich - Babie Lato Filmowe. W dniach 5-9 października każdy kinoman musi tam być!

wyświetleń: 387komentarzy: 0

Wybrali szefa oświaty

26-09-2016 09:10

Skoczów ma nowego dyrektora Miejskiego Zarządu Oświaty. Zastąpi on na stanowisku Cezarego Tomiczka, który w lipcu odszedł ze skoczowskiego urzędu.

wyświetleń: 2459komentarzy: 3
Kontakt z redkacją