Wiadomości

Wkrótce w regionie

Kontakt24

wyświetleń: 2019komentarzy: 0

Pączki jak narkotyk

04-02-2016 11:00

Pączki wokół nas. W sklepach, w domach, w pracy. I jak tu nie zjeść choć jednego...? Jeśli walczycie właśnie z pokusą sięgnięcia po pączka czy faworka, przeczytajcie, skąd u ludzi potrzeba słodkości? Sprawę tłumaczy nam dr Marek Kaczmarzyk, neurobiolog z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.
Któż oprze się im dzisiaj? fot. Natasza Gorzołka/ox.pl Któż oprze się im dzisiaj? fot. Natasza Gorzołka/ox.pl

Natasza Gorzołka: - Skąd u nas ochota na pączki?
Dr Marek Kaczmarzyk: - Pączki nie są tu wyjątkiem, generalnie mamy skłonność do sięgania po wysokokaloryczne pożywienie, a powód tej skłonności jest archaiczny. W czasach, kiedy nasze ciała i również nasze mózgi były kształtowane przez ewolucję i dobór naturalny, świat, w którym żyliśmy i żyli nasi przodkowie był światem głodu, światem niedostatku. W efekcie powstały te systemy, które nam regulują to, co nas motywuję i co nas demotywuje, m.in. taki układ, który nazywamy dość ogólnie układem nagrody.

Jak on działa?
Kiedy mamy w środowisku wysokokaloryczne jedzenie i kiedy po nie sięgniemy i je zjemy, powiedzmy, że to jest nasz pączek, to układ nagrody nagrodzi nas za to, żeśmy to wysokokaloryczne pożywienie przyjęli, ponieważ on powstał wtedy, kiedy bezkrytyczne przyjmowanie wysokokalorycznej żywności czy pożywienia było po prostu przystosowawczo korzystne. Było to sensowne.

W jaki sposób nas nagradza?
Układ nagrody nagradza nas w sposób absolutnie chemiczny i mechaniczny. W momencie, kiedy robimy coś, co jest przystosowawczo korzystne, w tym przypadku sięganie po pączka, to układ nagrody wysyła sygnały do płatów przedczołowych, to jest miejsce, gdzie znajduje się nasza świadomość, jest to nasze świadome „ja”, jest to miejsce naszego świadomego istnienia, i na zakończeniach włókien aksonalnych, które tam są skierowane uwalniana jest dopamina, czyli hormon szczęścia, czujemy się wtedy tacy mocni, silni, sprawczy. Co więcej, jeśli ten impuls idzie z przesiadką przez podwzgórzowe jądra półleżące, to na zakończeniach włókien, które się w tych jądrach rozpoczynają, wydzielane są endogenne opioidy, to są substancje podobne do narkotyków opiatowych.

Dzięki substancjom narkotycznym poprawia się nam samopoczucie…
- Tak i to dobre samopoczucie ma nas skłonić do tego, żebyśmy powtórzyli działanie. Układ nagrody mówi nam w ten sposób: „Zjadłeś pączka, było fajnie, zjedź drugiego!”.

Czy mamy jakiś wpływ na ten proces, możemy go jakoś zatrzymać?
Na szczęście u człowieka te płaty przedczołowe są obszarami świadomości, ale również obszarami, gdzie działa nasze superego [Superego stanowi wewnętrzną reprezentację wartości moralnych i ideałów uznawanych przez daną społeczność, które przekazywane są dziecku przez rodziców w procesie socjalizacji, jego rolą jest dążenie do doskonałości, a nie kierowanie się przyjemnoscią – przyp.red.], nasze kulturowe wysposażenie. Dojrzałe płaty przedczołowe – one co prawda długo dojrzewają, bo dojrzewają w pełni po 20 roku życia – dyskutują z układem nagrody w ten sposób: Układ mówi "Zjadłeś pączka, było fajnie – zjedź następnego!”, a płaty przedczołowe mówią „Tak, zjadłeś, było fajnie, ale…” i tu się pojawiąją wszelkie racjonalne przesłanki, te wszystkie szerokości, długości, trójliterowe skróty, które tak lubią panie… U dojrzałego, dorosłego, świadomego człowieka jedzenie pączków jest kompromisem pomiędzy tymi dwoma mechanizmami.

Czyli osoby do 20. roku życia są na straconej pozycji w walce ze słodkościami?
[śmiech] Nie, nie, absolutnie tego nie twierdzę. Powiedziałbym raczej, że do 20. roku życia walka może być nieco trudniejsza niż potem. Nie jest tak, że całkowicie niedojrzały płat przedczołowy nie spełnia swojej funkcji, bo inaczej musielibyśmy nastolatków izolować w zakładach penitencjarnych…
 

Dziękuję za rozmowę

 

Dla jednych informacje powyższe mogą być pocieszeniem i usprawiedliwieniem łakomstwa, dla innych mogą służyć pomocą w zrozumieniu uzależnienia od słodkości – tak czy inaczej, jedno jest pewne – u jednych i drugich walka układu nagrody z płatami przedczołowymi trwa w Tłusty Czwartek szczególnie zażarcie.

 

Czytaj równiez o genezie tłustego czwartku: Czemu ten czwartek jest tłusty?


NG

źródło: OX.PL
dodał: NG 04-02-2016 11:00
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (0)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

Musisz się zalogować, aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta? Zarejestruj się i sprawdź, co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

Najmłodsi stela 90/615/2017

19-11-2017 16:00

Zapraszamy na kolejną część cyklu - ''Najmłodsi stela''- czyli fotogalerię najmłodszych mieszkańców naszego powiatu w obiektywie naszego fotoreportera.

wyświetleń: 430komentarzy: 0

Prezydent odebrał medal

19-11-2017 14:35

Ks. Andrzej Byrt, proboszcz ewangelickiej parafii w Szczyrku wręczył dzisiaj przed południem (19.11) prezydentowi RP Andrzejowi Dudzie okolicznościowy medal. Związany jest on z jubileuszem 500 lat Reformacji.

wyświetleń: 653komentarzy: 2

Koncert Życzeń Stela

19-11-2017 12:25

Dziękujemy Wam za wszystkie nadesłane życzenia i zapraszamy na kolejny odcinek naszego cyklu ''Koncert Życzeń Stela'' w Portalu Śląska Cieszyńskiego OX.PL. Program poprowadzą: Małgorzata Szteler - Furmaniuk i Jacek Porzycki.

wyświetleń: 323komentarzy: 0

Ślubowanie Uniwersytetu Trzeciego Wieku

19-11-2017 10:15

W czwartek (16.11) na terenie Uniwersytetu Śląskiego odbyło się uroczyste ślubowanie nowych członków Uniwersytetu Trzeciego Wieku – w tym roku było to ok. 60 osób. Zgodnie ze statutem UTW, członkiem Uniwersytetu może zostać osoba, która ukończyła 55. Lat, jednak osoba młodsza może zostać tak zwanym członkiem wspierającym – w tym roku z tej możliwości skorzystała jedna osoba.

wyświetleń: 722komentarzy: 0

Nowy, darmowy plac zabaw w Karwinie

19-11-2017 08:15

Wiszące mosty, domki, zjeżdżalnie, wieże – nowy darmowy plac zabaw dla dzieci powstał w Karwinie.

wyświetleń: 1501komentarzy: 0

Msze i nabożeństwa online

19-11-2017 06:30

Nie możesz być na mszy lub nabożeństwie? Nic straconego, zawsze możesz uczestniczyć w nich dzięki kamerom udostępnionym online. Poniżej prezentujemy listę kościołów katolickich i ewangelickich z naszego regionu, w których zostały uruchomione transmisje na żywo, również na urządzenia mobilne. 

wyświetleń: 533komentarzy: 1

Norweski triumf w Wiśle

19-11-2017 00:15

Reprezentanci Norwegii okazali się najlepsi w pierwszym drużynowym konkursie Pucharu Świata w sezonie 2017/2018. Johann Andre Forfang, Anders Fannemel, Daniel Andre Tande i Robert Johansson wyprzedzili reprezentantów Polski oraz czwórkę z Austrii. Oba te teamy uplasowały się ex aequo na drugim stopniu podium.

wyświetleń: 568komentarzy: 1

750 lat Skoczowa. Bolesław Noga

18-11-2017 21:30

Jubileusze stanowią okazję, aby na chwilę się zatrzymać, spojrzeć wstecz, podsumować to, co wydarzyło się na przestrzeni lat. Dlatego też wyszliśmy, jako Miejskie Centrum Kultury ''Integrator'', z inicjatywą zadania trzech pytań przed kamerą osobom związanym ze Skoczowem, wyraziście wkomponowanym z racji wielu doświadczeń i pełnionych przez nich ról w lokalną społeczność.

wyświetleń: 460komentarzy: 0

Kopciuszek dla 2-letniego Szymka

18-11-2017 20:15

4 tysiące złotych - tyle datków udało się zebrać wczoraj (17.11) w Szkole Podstawowej w Hażlachu, po spektaklu "Kopciuszek", który został wystawiony przez nauczycieli tej placówki. Pieniądze zostaną przekazane na rzecz chorego Szymonka Zamarskiego.

wyświetleń: 1948komentarzy: 0

''7 cudów świata i inne budowle'' - wystawa Książnicy Cieszyńskiej

18-11-2017 18:45

W czwartek (16.11) na terenie Książnicy Cieszyńskiej odbył się wernisaż wystawy "Siedem cudów świata i inne słynne budowle". Wystawa składa się z wyeksponowanych, bogato ilustrowanych dzieł, pochodzących z okresu od XVI do XIX w., są to druki ze zbiorów Książnicy Cieszyńskiej. W czasie tworzenia wystawy zwrócono szczególną uwagę nie tylko na siedem cudów świata, ale również na inne budowle, w jakiś sposób warte zapamiętania.

wyświetleń: 257komentarzy: 0
Kontakt z redkacją .