Wiadomości

Wkrótce w regionie

Kontakt24

wyświetleń: 1268komentarzy: 0

''Kalendarz Ustroński 2016'' (recenzja)

22-01-2016 10:30

Okładka różowa, co nieco gryzie się z zielonym liternictwem nagłówka ''Ustroński''. W centralnym miejscu akwarela Bogusława Heczki. Czarno-białe, ale i barwne fotografie wewnątrz, kredowy papier, czytelna czcionka, co ważne przy ponad trzystustronicowym dziele składającym się z kilkudziesięciu artykułów i wierszy. A pod każdym tekstem krótka notka biograficzna o autorze. Pomysł wart upowszechnienia! To pierwsze wrażenia ze spotkania z ''Kalendarzem Ustrońskim''

„Kalendarz” otwiera wstęp redaktor naczelnej Moniki Niemiec, w którym pisze o potrzebie sąsiedzkiej bliskości, spotkań, bycia razem tak ważnej w świecie zamkniętych osiedli, odizolowanych od świata iglastym żywopłotem domów i wszechwładnego internetu, który choć otwiera na świat, to jednak zamyka na to co najbliższe „dlatego trzeba czytać ‘Kalendarz Ustroński”’, stwierdza Niemiec. A skoro tak, to czytajmy.

Zacznijmy od kalendarza. Ten prosty, skromny, w czarni, bieli i odcieniach szarości. Imieniny i podstawowe święta. Ale są też przysłowia prognostyczne, a na sąsiednich stronicach kalendarium, co to się w Ustroniu przed tylu a tylu laty, tego a tego dnia wydarzyło. Najstarszą odnotowaną datą jest 23 listopada 1788, kiedy poświęcono kościół rzymsko-katolicki pw. św. Klemensa (choć zdaje się, że znalazłoby się nieco wcześniejszych ważkich dat jak na miejscowość, o której pierwsza dziejowa wzmianka pochodzi z 1305 roku); a pod kalendarium – miejsce na notatki, by wpisać samemu daty narodzin, ślubu albo postawienia czy kupna domu. Albo datę śmierci kogoś bliskiego…

Więc nie brakuje w „Kalendarzu” wspomnień o ludziach związanych z Ustroniem, którzy już odeszli. O Marianie Żyromskim, znawcy kultury śląska Cieszyńskiego i wykładowcy akademickim, o Janie i Karolu Sztwiertni, o Henryku Lupinku, o Alojzym Gleicu, uczestniku bitwy pod Skoczowem w 1919 roku, który potem był pracownikiem policji w Katowicach i zajmował się rozpracowywaniem wywrotowych organizacji komunistycznych i z tego też powodu został zakatowany przez UB w katowickim więzieniu. Jest także– znany też czytelnikom „Kalendarza Cieszyńsiego” – tekst o Janie Cholewie, w pięćdziesiątą rocznicę śmierci tego słynnego ustrońskiego.

Ale wróćmy do miejsc, bo wszak człowiek istnieje w konkretnym miejscu. Zygmunt Białas w ciekawym artykule przedstawia wzmianki o uzdrowisku ustrońskim, jakie ukazywały się w prasie XIX i pierwszej połowy XX wieku, a Lidia Skaradnik zajmuje się początkami targowiska w Ustroniu. Nie pominięto też hutniczych tradycji miasta. Alicja Michałek opisuje perypetie powrotu do Ustronia rzeźby „Hutnik”, która powstała pod koniec XVIII wieku. „Kamienna figura przedstawiać ma Albrechta Kazimierza przyodzianego w symboliczne elementy munduru branżowego, tym samym upamiętniając zasłużonego założyciela przemysłu, który przyczynił się do tak znacznego rozwoju Ustronia”. Zajmująca historia i dla wielu, nawet mieszkańców miasta, pewnie zupełnie nieznana. Przy okazji dowiadujemy się, że w październiku minie dokładnie 245 lat od chwili, „kiedy to rozpalony zostaje pierwszy ogień w prymitywnym jeszcze wielkim piecu, który zyskuje imię św. Klemensa oraz w jednej fryszerce – formie pieca, w której surówka welkopiecowa przerabiana jest na stal” (acz niestety nie ma o tym wzmianki we wspomnianym wcześniej kalendarium). Natomiast Karol Brudny i Stanisław Malina piszą, co obecnie znajduje się na terenie nieistniejącej już od ośmiu lat Kuźni.

Nie zabrakło oczywiście tekstów gwarowych czy to prozatorskich Władysława Majętnego, czy poetyckich Wandy Mider. A Alfons Pilorz wychodząc od zdania „Ta gryfno frelka na ceście kole kościoła dała galanowi pusy” rozwodzi się nad zapożyczeniami z obcych języków, które są obecne zarówno w gwarze, jak i w polszczyźnie literackiej. Tymczasem Michał Pilch zabiera czytelników w podróż z Australii przez Daleką Azję i Rosję aż (bo tak to wygląda z tej perspektywy) do rodzinnego Ustronia.

Ale to tylko nikła część tego, co znajdziemy w tegorocznym annale, od osiemnastu lat wydawanym pod Czantorią. Niech zatem kolor okładki nie odstrasza (mężczyzn szczególnie) bo z „Kalendarza Ustrońskiego” można się dowiedzieć sporo, co wspomniała już na wstępie red. Niemiec: „A potem ludzie się dziwią, że po sąsiedzku mieszka ‘taaaki’ ktoś i dzieją się ‘taaakie’ rzeczy”.

(wien)

„Kalendarz Ustroński 2016”, Wydawnictwo Galeria „Na Gojach”, A.K. Heczko, Ustroń 2015, ss. 304; red. Monika Niemiec, Kazimierz Heczko

***


To ostatnia recenzja z kalendarzy regionalnych na rok 2016. Wcześniej pisaliśmy już na OX.PL o „Kalendarzu Beskidzkim” , „Kalendarzu Cieszyńskim”, „Kalendarzu Goleszowskim”, „Kalendarzu z Istebnej, Jaworzynki i Koniakowa” oraz „Kalendarzu Śląskim” . Redakcjom dziękujemy za egzemplarze recenzyjne, a Czytelników zachęcamy do lektury, bo przecież „Cieszyniok bez kalyndorza je jak farorz bez brewiorza”…

źródło: ox.pl
dodał: BT 22-01-2016 10:30
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (0)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

Musisz się zalogować, aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta? Zarejestruj się i sprawdź, co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

Gość OX.pl - Dariusz Itner

16-08-2017 19:15

Czy Polska powinna wyjść z Unii Europejskiej? Czy Facebook blokuje treści patriotyczne? Na te i inne pytania odpowiedział Gość ox. pl - Dariusz Itner, który przedstawił również swój pogląd na reformę szkolnictwa. Jacek Porzycki zapytał też o kwestię manipulacji w sferze publicznej i o wartości, które są ważne dla Gościa.

wyświetleń: 1652komentarzy: 0

Wybudują, ale drożej

16-08-2017 17:20

O blisko 200 tysięcy zł więcej niż zakładano za demontaż starego i budowę nowego zadaszenia trybuny przy stadionie RKS Cukrownik będzie musiała wydać gmina Chybie. Pieniędzy musiano szukać w budżecie. Mimo znacznie droższej inwestycji, prace niebawem ruszą.

wyświetleń: 924komentarzy: 0

26 nowych miejsc do parkowania pojawiło się w Strumieniu

16-08-2017 16:00

To dobra wiadomość dla posiadaczy czterech kółek i nie tylko - w Strumieniu pojawiły się nowe miejsca do parkowania.

wyświetleń: 1014komentarzy: 0

Wielki sprawdzian z języka polskiego w Cieszynie

16-08-2017 14:30

Z ortografią, czy też interpunkcją mogą mieć problemy nawet rdzenni mieszkańcy Polski, w związku z czym możemy sobie wyobrazić, jakie jest to wyzwanie dla obcokrajowców. Na szczęście wiele osób nie boi się wyzwań, w związku z czym starają się poznać obce języki nie tylko w stopniu komunikatywnym, ale również wszystkie jego niuanse. Z tego właśnie względu każdego roku w Cieszynie organizowana jest Letnia Szkoła Języka, Literatury i Kultury Polskiej. Nie inaczej było w tym roku...

wyświetleń: 414komentarzy: 0

Długi weekend w statystyce

16-08-2017 14:29

O 22.00 zakończyła się wczoraj (15.08.2017) prowadzona na terenie naszego województwa akcja ''Bezpieczny Weekend''. Podczas długiego sierpniowego weekendu nad bezpieczeństwem na drogach czuwało ponad 6 tysięcy śląskich policjantów.

wyświetleń: 1301komentarzy: 0

Armata wystrzeliła

16-08-2017 12:45

Kilka dni temu na naszym portalu pojawiła się informacja o replice armaty z przełomu XVII i XVIII wieku, która stanęła na cieszyńskim Wzgórzu Zamkowym. Armata pojawiła się w filmach "Pan Tadeusz" oraz "Ogniem i mieczem", w związku z czym spokojnie możemy uznać ją, za lokalną sławę. Ponieważ 15 sierpnia to Święto Wojska Polskiego, władze Cieszyna postanowiły uczcić to wydarzenie wystrzałem ze wspomnianej armaty.

wyświetleń: 1250komentarzy: 1

W Cieszynie zrobisz przegląd auta za darmo

16-08-2017 11:00

Jesienny przegląd auta jeszcze przed Tobą? W Cieszynie będziesz mogła/mógł zrobić go bezpłatnie. Gdzie?

wyświetleń: 2076komentarzy: 1

Najmłodsi stela 65/590/2017

16-08-2017 09:20

Zapraszamy na kolejną część cyklu - ''Najmłodsi stela''- czyli fotogalerię najmłodszych mieszkańców naszego powiatu w obiektywie naszego fotoreportera.

wyświetleń: 4397komentarzy: 0

WYPRAWKA SZKOLNA Z STX HURT-DETAL

16-08-2017 07:30

Sezon wakacyjny w pełni, nadmorskie kurorty pękają w szwach, szlaki górskie oblegają turyści, a ruch na drogach nie maleje. Jednakże już na horyzoncie czasu pojawia się coraz to wyraźniejsza wizja nowego roku szkolnego. Koniec wakacyjnego odpoczynku i urlopowych wyjazdów niestety zakończy się, a dotychczas opustoszałe szkolne korytarze i ławki znów zaroją się od uczniów.

wyświetleń: 1006komentarzy: 0

Gość Ox.pl - Doda

15-08-2017 20:00

O Dorocie Rabczewskiej napisano i powiedziano już bardzo dużo. Skandalistka? Słuch absolutny? Królowa autokreacji? Na pewno piosenkarka nie stoi w miejscu i dojrzewa na oczach mediów i fanów. Jacek Porzycki zapytał artystkę, czy często czuje się "okazem w szkle" i jak wysoki był "podatek od miłości"? Nie zabrakło również pytań o styl życia, kontrowersje i ... patriotyzm.

wyświetleń: 5282komentarzy: 4
Kontakt z redkacją .