Wiadomości

Kontakt24

wyświetleń: 1019komentarzy: 0

''Kalendarz Ustroński 2016'' (recenzja)

22-01-2016 10:30

Okładka różowa, co nieco gryzie się z zielonym liternictwem nagłówka ''Ustroński''. W centralnym miejscu akwarela Bogusława Heczki. Czarno-białe, ale i barwne fotografie wewnątrz, kredowy papier, czytelna czcionka, co ważne przy ponad trzystustronicowym dziele składającym się z kilkudziesięciu artykułów i wierszy. A pod każdym tekstem krótka notka biograficzna o autorze. Pomysł wart upowszechnienia! To pierwsze wrażenia ze spotkania z ''Kalendarzem Ustrońskim''

„Kalendarz” otwiera wstęp redaktor naczelnej Moniki Niemiec, w którym pisze o potrzebie sąsiedzkiej bliskości, spotkań, bycia razem tak ważnej w świecie zamkniętych osiedli, odizolowanych od świata iglastym żywopłotem domów i wszechwładnego internetu, który choć otwiera na świat, to jednak zamyka na to co najbliższe „dlatego trzeba czytać ‘Kalendarz Ustroński”’, stwierdza Niemiec. A skoro tak, to czytajmy.

Zacznijmy od kalendarza. Ten prosty, skromny, w czarni, bieli i odcieniach szarości. Imieniny i podstawowe święta. Ale są też przysłowia prognostyczne, a na sąsiednich stronicach kalendarium, co to się w Ustroniu przed tylu a tylu laty, tego a tego dnia wydarzyło. Najstarszą odnotowaną datą jest 23 listopada 1788, kiedy poświęcono kościół rzymsko-katolicki pw. św. Klemensa (choć zdaje się, że znalazłoby się nieco wcześniejszych ważkich dat jak na miejscowość, o której pierwsza dziejowa wzmianka pochodzi z 1305 roku); a pod kalendarium – miejsce na notatki, by wpisać samemu daty narodzin, ślubu albo postawienia czy kupna domu. Albo datę śmierci kogoś bliskiego…

Więc nie brakuje w „Kalendarzu” wspomnień o ludziach związanych z Ustroniem, którzy już odeszli. O Marianie Żyromskim, znawcy kultury śląska Cieszyńskiego i wykładowcy akademickim, o Janie i Karolu Sztwiertni, o Henryku Lupinku, o Alojzym Gleicu, uczestniku bitwy pod Skoczowem w 1919 roku, który potem był pracownikiem policji w Katowicach i zajmował się rozpracowywaniem wywrotowych organizacji komunistycznych i z tego też powodu został zakatowany przez UB w katowickim więzieniu. Jest także– znany też czytelnikom „Kalendarza Cieszyńsiego” – tekst o Janie Cholewie, w pięćdziesiątą rocznicę śmierci tego słynnego ustrońskiego.

Ale wróćmy do miejsc, bo wszak człowiek istnieje w konkretnym miejscu. Zygmunt Białas w ciekawym artykule przedstawia wzmianki o uzdrowisku ustrońskim, jakie ukazywały się w prasie XIX i pierwszej połowy XX wieku, a Lidia Skaradnik zajmuje się początkami targowiska w Ustroniu. Nie pominięto też hutniczych tradycji miasta. Alicja Michałek opisuje perypetie powrotu do Ustronia rzeźby „Hutnik”, która powstała pod koniec XVIII wieku. „Kamienna figura przedstawiać ma Albrechta Kazimierza przyodzianego w symboliczne elementy munduru branżowego, tym samym upamiętniając zasłużonego założyciela przemysłu, który przyczynił się do tak znacznego rozwoju Ustronia”. Zajmująca historia i dla wielu, nawet mieszkańców miasta, pewnie zupełnie nieznana. Przy okazji dowiadujemy się, że w październiku minie dokładnie 245 lat od chwili, „kiedy to rozpalony zostaje pierwszy ogień w prymitywnym jeszcze wielkim piecu, który zyskuje imię św. Klemensa oraz w jednej fryszerce – formie pieca, w której surówka welkopiecowa przerabiana jest na stal” (acz niestety nie ma o tym wzmianki we wspomnianym wcześniej kalendarium). Natomiast Karol Brudny i Stanisław Malina piszą, co obecnie znajduje się na terenie nieistniejącej już od ośmiu lat Kuźni.

Nie zabrakło oczywiście tekstów gwarowych czy to prozatorskich Władysława Majętnego, czy poetyckich Wandy Mider. A Alfons Pilorz wychodząc od zdania „Ta gryfno frelka na ceście kole kościoła dała galanowi pusy” rozwodzi się nad zapożyczeniami z obcych języków, które są obecne zarówno w gwarze, jak i w polszczyźnie literackiej. Tymczasem Michał Pilch zabiera czytelników w podróż z Australii przez Daleką Azję i Rosję aż (bo tak to wygląda z tej perspektywy) do rodzinnego Ustronia.

Ale to tylko nikła część tego, co znajdziemy w tegorocznym annale, od osiemnastu lat wydawanym pod Czantorią. Niech zatem kolor okładki nie odstrasza (mężczyzn szczególnie) bo z „Kalendarza Ustrońskiego” można się dowiedzieć sporo, co wspomniała już na wstępie red. Niemiec: „A potem ludzie się dziwią, że po sąsiedzku mieszka ‘taaaki’ ktoś i dzieją się ‘taaakie’ rzeczy”.

(wien)

„Kalendarz Ustroński 2016”, Wydawnictwo Galeria „Na Gojach”, A.K. Heczko, Ustroń 2015, ss. 304; red. Monika Niemiec, Kazimierz Heczko

***


To ostatnia recenzja z kalendarzy regionalnych na rok 2016. Wcześniej pisaliśmy już na OX.PL o „Kalendarzu Beskidzkim” , „Kalendarzu Cieszyńskim”, „Kalendarzu Goleszowskim”, „Kalendarzu z Istebnej, Jaworzynki i Koniakowa” oraz „Kalendarzu Śląskim” . Redakcjom dziękujemy za egzemplarze recenzyjne, a Czytelników zachęcamy do lektury, bo przecież „Cieszyniok bez kalyndorza je jak farorz bez brewiorza”…

zródło: ox.pl
dodał: BT 22-01-2016 10:30
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (0)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialność za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

Musisz się zalogować aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta ? Zarejestruj się i sprawdź co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

Ostatni weekend wakacji - podsumowanie policyjnych działań

29-08-2016 10:15

Ostatni weekend tegorocznych wakacji za nami. W ciągu kilku dni mundurowi w całym powiecie cieszyńskim przeprowadzili ponad 250 interwencji. Na drogach policjanci zatrzymali jedenastu kierowców pod wpływem alkoholu i jednego pod działaniem narkotyków. Stróże prawa odnotowali jeden wypadek i 14 kolizji. Doszło również do zdarzenia z udziałem paralotni.

wyświetleń: 230komentarzy: 0

Pracowita sobota strażaków

29-08-2016 09:15

17 interwencji w minioną sobotę (27.08) mieli strażacy w powiecie. Było m.in. zwalone drzewo, pożar auta i wypadek podczas rajdu. Aż trzy wyjazdy zaliczyli strażacy z Istebnej.

wyświetleń: 1283komentarzy: 0

Krystyna Janda zagra Marię Callas podczas festiwalu Viva il Canto

29-08-2016 07:30

Festiwal Viva il canto w Cieszynie będzie gościł niesamowitą artystkę. Krystyna Janda wystąpi 24 września na scenie Teatru im. Adama Mickiewicza wcielając się w rolę Marii Callas.

wyświetleń: 220komentarzy: 0

Rajd Barum: Kajetanowicz liderem

28-08-2016 19:55

Choć na rozstrzygnięcie losów tytułów w klasyfikacjach indywidualnych FIA ERC musimy jeszcze poczekać co najmniej do wrześniowego Rajdu Lipawy na Łotwie, to już dziś LOTOS Rally Team może się cieszyć z drugiego z rzędu tytułu Rajdowych Mistrzów Europy w klasyfikacji zespołowej. Po zakończonym dziś Rajdzie Barum polski zespół ma 58 punktów przewagi. W pozostałych dwóch rundach sezonu można zdobyć maksymalnie 50 punktów, co oznacza, że żadna ekipa nie zdoła już wyprzedzić zespołu Kajetanowicza.

wyświetleń: 783komentarzy: 0

Najmłodsi stela 84/486/2016

28-08-2016 17:30

Zapraszamy na kolejną część cyklu - ''Najmłodsi stela''- czyli fotogalerię najmłodszych mieszkańców naszego powiatu w obiektywie naszego fotoreportera.

wyświetleń: 4936komentarzy: 0

Malarstwo Moniki Panek

28-08-2016 15:25

3 września, tj. w sobotę odbędzie się wernisaż wystawy Moniki Panek pt. Stany Ulotne. Prezentacja malarstwa artystki potrwa do 30 września w Galerii Muflon w Ustroniu.

wyświetleń: 414komentarzy: 0

Skoczów: kiedyś i dziś. Część 35/16

28-08-2016 13:00

W dzisiejszym artykule z serii o Skoczowie pozostaniemy w tematyce pożarniczej, opowiadając o początkach miejscowej straży pożarnej.

wyświetleń: 1031komentarzy: 0

Archiwalia Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w zbiorach Książnicy

28-08-2016 10:30

W piątkowe popołudnie (26 sierpnia) w Książnicy Cieszyńskiej zapoznać się możny było z historią archiwów Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego przechowywanych w tutejszej placówce. O ich losach nim trafiły pod opiekę Książnicy i konserwacji, jakiej poddali dokumenty jej pracownicy opowiedziała zebranym Łucja Brzeżycka.

wyświetleń: 295komentarzy: 0

Kościoły Śląska Cieszyńskiego. Część 35/16 - Parafia Ewangelicko-Augsburska w Ustroniu

28-08-2016 08:15

Wiosną 1654 roku - w okresie od 21 marca do 18 kwietnia - ewangelikom odebrano 50 kościołów na Śląsku Cieszyńskim. po tym trudnym czasie powstała m.in. parafia ewangelicka w Ustroniu.

wyświetleń: 1101komentarzy: 2

Msze i nabożeństwa online

28-08-2016 06:30

Nie możesz być na mszy lub nabożeństwie? Nic straconego, zawsze możesz uczestniczyć w nich dzięki kamerom udostępnionym online. Poniżej prezentujemy listę kościołów z naszego regionu, w których zostały uruchomione transmisje na żywo, również na urządzenia mobilne.

wyświetleń: 785komentarzy: 0
loading...
Kontakt z redkacją