Wiadomości

Wkrótce w regionie

Kontakt24

wyświetleń: 1332komentarzy: 0

''Kalendarz Ustroński 2016'' (recenzja)

22-01-2016 10:30

Okładka różowa, co nieco gryzie się z zielonym liternictwem nagłówka ''Ustroński''. W centralnym miejscu akwarela Bogusława Heczki. Czarno-białe, ale i barwne fotografie wewnątrz, kredowy papier, czytelna czcionka, co ważne przy ponad trzystustronicowym dziele składającym się z kilkudziesięciu artykułów i wierszy. A pod każdym tekstem krótka notka biograficzna o autorze. Pomysł wart upowszechnienia! To pierwsze wrażenia ze spotkania z ''Kalendarzem Ustrońskim''

„Kalendarz” otwiera wstęp redaktor naczelnej Moniki Niemiec, w którym pisze o potrzebie sąsiedzkiej bliskości, spotkań, bycia razem tak ważnej w świecie zamkniętych osiedli, odizolowanych od świata iglastym żywopłotem domów i wszechwładnego internetu, który choć otwiera na świat, to jednak zamyka na to co najbliższe „dlatego trzeba czytać ‘Kalendarz Ustroński”’, stwierdza Niemiec. A skoro tak, to czytajmy.

Zacznijmy od kalendarza. Ten prosty, skromny, w czarni, bieli i odcieniach szarości. Imieniny i podstawowe święta. Ale są też przysłowia prognostyczne, a na sąsiednich stronicach kalendarium, co to się w Ustroniu przed tylu a tylu laty, tego a tego dnia wydarzyło. Najstarszą odnotowaną datą jest 23 listopada 1788, kiedy poświęcono kościół rzymsko-katolicki pw. św. Klemensa (choć zdaje się, że znalazłoby się nieco wcześniejszych ważkich dat jak na miejscowość, o której pierwsza dziejowa wzmianka pochodzi z 1305 roku); a pod kalendarium – miejsce na notatki, by wpisać samemu daty narodzin, ślubu albo postawienia czy kupna domu. Albo datę śmierci kogoś bliskiego…

Więc nie brakuje w „Kalendarzu” wspomnień o ludziach związanych z Ustroniem, którzy już odeszli. O Marianie Żyromskim, znawcy kultury śląska Cieszyńskiego i wykładowcy akademickim, o Janie i Karolu Sztwiertni, o Henryku Lupinku, o Alojzym Gleicu, uczestniku bitwy pod Skoczowem w 1919 roku, który potem był pracownikiem policji w Katowicach i zajmował się rozpracowywaniem wywrotowych organizacji komunistycznych i z tego też powodu został zakatowany przez UB w katowickim więzieniu. Jest także– znany też czytelnikom „Kalendarza Cieszyńsiego” – tekst o Janie Cholewie, w pięćdziesiątą rocznicę śmierci tego słynnego ustrońskiego.

Ale wróćmy do miejsc, bo wszak człowiek istnieje w konkretnym miejscu. Zygmunt Białas w ciekawym artykule przedstawia wzmianki o uzdrowisku ustrońskim, jakie ukazywały się w prasie XIX i pierwszej połowy XX wieku, a Lidia Skaradnik zajmuje się początkami targowiska w Ustroniu. Nie pominięto też hutniczych tradycji miasta. Alicja Michałek opisuje perypetie powrotu do Ustronia rzeźby „Hutnik”, która powstała pod koniec XVIII wieku. „Kamienna figura przedstawiać ma Albrechta Kazimierza przyodzianego w symboliczne elementy munduru branżowego, tym samym upamiętniając zasłużonego założyciela przemysłu, który przyczynił się do tak znacznego rozwoju Ustronia”. Zajmująca historia i dla wielu, nawet mieszkańców miasta, pewnie zupełnie nieznana. Przy okazji dowiadujemy się, że w październiku minie dokładnie 245 lat od chwili, „kiedy to rozpalony zostaje pierwszy ogień w prymitywnym jeszcze wielkim piecu, który zyskuje imię św. Klemensa oraz w jednej fryszerce – formie pieca, w której surówka welkopiecowa przerabiana jest na stal” (acz niestety nie ma o tym wzmianki we wspomnianym wcześniej kalendarium). Natomiast Karol Brudny i Stanisław Malina piszą, co obecnie znajduje się na terenie nieistniejącej już od ośmiu lat Kuźni.

Nie zabrakło oczywiście tekstów gwarowych czy to prozatorskich Władysława Majętnego, czy poetyckich Wandy Mider. A Alfons Pilorz wychodząc od zdania „Ta gryfno frelka na ceście kole kościoła dała galanowi pusy” rozwodzi się nad zapożyczeniami z obcych języków, które są obecne zarówno w gwarze, jak i w polszczyźnie literackiej. Tymczasem Michał Pilch zabiera czytelników w podróż z Australii przez Daleką Azję i Rosję aż (bo tak to wygląda z tej perspektywy) do rodzinnego Ustronia.

Ale to tylko nikła część tego, co znajdziemy w tegorocznym annale, od osiemnastu lat wydawanym pod Czantorią. Niech zatem kolor okładki nie odstrasza (mężczyzn szczególnie) bo z „Kalendarza Ustrońskiego” można się dowiedzieć sporo, co wspomniała już na wstępie red. Niemiec: „A potem ludzie się dziwią, że po sąsiedzku mieszka ‘taaaki’ ktoś i dzieją się ‘taaakie’ rzeczy”.

(wien)

„Kalendarz Ustroński 2016”, Wydawnictwo Galeria „Na Gojach”, A.K. Heczko, Ustroń 2015, ss. 304; red. Monika Niemiec, Kazimierz Heczko

***


To ostatnia recenzja z kalendarzy regionalnych na rok 2016. Wcześniej pisaliśmy już na OX.PL o „Kalendarzu Beskidzkim” , „Kalendarzu Cieszyńskim”, „Kalendarzu Goleszowskim”, „Kalendarzu z Istebnej, Jaworzynki i Koniakowa” oraz „Kalendarzu Śląskim” . Redakcjom dziękujemy za egzemplarze recenzyjne, a Czytelników zachęcamy do lektury, bo przecież „Cieszyniok bez kalyndorza je jak farorz bez brewiorza”…

źródło: ox.pl
dodał: BT 22-01-2016 10:30
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (0)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

Musisz się zalogować, aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta? Zarejestruj się i sprawdź, co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

Brenna - słońce ogrzeje szkołę

16-01-2018 10:30

Niebawem ruszą prace remontowe w Szkole Podstawowej nr 2 w Brennej. Wójt gminy właśnie podpisał umowę z wykonawcą. Zakres prac w placówce jest bardzo szeroki.

wyświetleń: 106komentarzy: 0

Znowu wieje

16-01-2018 09:55

Meteorolodzy ostrzegają przed silnym wiatrem

wyświetleń: 396komentarzy: 1

ZSGH najlepsze na Śląsku

16-01-2018 09:15

Ranking Liceów i Techników Perspektywy to lista szkół, których uczniowie osiągają szczególne sukcesy, zarówno jeżeli chodzi o wyniki maturalne, jak i o udział w olimpiadach, czy też o wyniki egzaminów zawodowych (w przypadku rankingu techników). Został już ogłoszony ranking najlepszych szkół w edycji Perspektywy 2018, w którym bardzo wysoko uplasował się Zespół Szkół Gastronomiczno-Hotelarskich w Wiśle.

wyświetleń: 264komentarzy: 0

Opłaty za wjazd do miast

16-01-2018 07:30

W związku ze zmianami w prawie, w przeciągu najbliższych lat, a może nawet miesięcy kierowcy mogą się bardzo zdziwić. Wszystko za sprawą faktu, że rząd przyjął projekt ustawy, zakładającej możliwość pobierania opłat za wjazd do centrów miast. O tym, czy kierowcy zapłacą za dojazd do centrum określonego miasta nawet 30 zł mają zadecydować samorządy terytorialne.

wyświetleń: 1599komentarzy: 1

''Melodie Świata'' z podziękowaniami

15-01-2018 23:25

Wczoraj (14.01) w Hotelu Gołębiewski w Wiśle odbył się Koncert Noworoczny  "Melodie Świata". To inaugurujące rok 2018 spotkanie było okazją do podziękowań lokalnym firmom i instytucjom, które współpracują z Miastem Wisła.

wyświetleń: 470komentarzy: 0

Drugie zwycięstwo, w tym roku, odnieśli cieszyńscy tenisiści

15-01-2018 23:21

Tenisiści stołowi Fundacji Talent Sferawent Cieszyn mają za sobą przedostatni mecz pierwszej rundy. Wczoraj (15.01) odnieśli dwunaste (w czternastu meczach) zwycięstwo w tym sezonie.

wyświetleń: 206komentarzy: 0

Ponad 117 tys. zł zebrano w Cieszynie

15-01-2018 19:30

Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy zagrała wczoraj (14.01) w Cieszynie. Zbiórce publicznej towarzyszyły liczne atrakcje. Cieszyński Sztab 26. Finału WOŚP postawił m.in. na koncerty, zajęcia dla najmłodszych, licytacje i wydarzenia sportowe. Nie zabrakło również cieszącego się dużym zainteresowaniem morsowania na cieszyńskim Rynku.

wyświetleń: 1745komentarzy: 1

Intymny i kameralny koncert Johna Portera

15-01-2018 18:00

W sobotę (13.01) we wnętrzach cieszyńskiego Browaru Zamkowego odbył się koncert walijskiego muzyka, kompozytora i tekściarza Johna Portera. Zapraszamy do wysłuchania wywiadu z artystą. 

wyświetleń: 777komentarzy: 2

Ustroń: Inauguracja akcji ''Bezpieczne ferie''

15-01-2018 17:55

W niedzielę 15.01.2018  w Ustroniu na stoku Czantorii, cieszyńscy policjanci zainaugurowali akcję "Bezpieczne ferie 2018".

wyświetleń: 494komentarzy: 0

Starostowie o zdrowiu

15-01-2018 17:30

Na zaproszenie Starosty Cieszyńskiego Janusza Króla w Rezydencji Prezydenta RP Zamek w Wiśle odbyło się posiedzenie Konwentu Powiatów Województwa Śląskiego. W posiedzeniu wziął udział Wicewojewoda Śląski Jan Chrząszcz, który podziękował starostom za dotychczasową współpracę.

wyświetleń: 761komentarzy: 0
Kontakt z redkacją .