Wiadomości

Wkrótce w regionie

Kwiecień 2017
P W Ś C P S N
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

Kontakt24

wyświetleń: 1206komentarzy: 0

''Kalendarz Ustroński 2016'' (recenzja)

22-01-2016 10:30

Okładka różowa, co nieco gryzie się z zielonym liternictwem nagłówka ''Ustroński''. W centralnym miejscu akwarela Bogusława Heczki. Czarno-białe, ale i barwne fotografie wewnątrz, kredowy papier, czytelna czcionka, co ważne przy ponad trzystustronicowym dziele składającym się z kilkudziesięciu artykułów i wierszy. A pod każdym tekstem krótka notka biograficzna o autorze. Pomysł wart upowszechnienia! To pierwsze wrażenia ze spotkania z ''Kalendarzem Ustrońskim''

„Kalendarz” otwiera wstęp redaktor naczelnej Moniki Niemiec, w którym pisze o potrzebie sąsiedzkiej bliskości, spotkań, bycia razem tak ważnej w świecie zamkniętych osiedli, odizolowanych od świata iglastym żywopłotem domów i wszechwładnego internetu, który choć otwiera na świat, to jednak zamyka na to co najbliższe „dlatego trzeba czytać ‘Kalendarz Ustroński”’, stwierdza Niemiec. A skoro tak, to czytajmy.

Zacznijmy od kalendarza. Ten prosty, skromny, w czarni, bieli i odcieniach szarości. Imieniny i podstawowe święta. Ale są też przysłowia prognostyczne, a na sąsiednich stronicach kalendarium, co to się w Ustroniu przed tylu a tylu laty, tego a tego dnia wydarzyło. Najstarszą odnotowaną datą jest 23 listopada 1788, kiedy poświęcono kościół rzymsko-katolicki pw. św. Klemensa (choć zdaje się, że znalazłoby się nieco wcześniejszych ważkich dat jak na miejscowość, o której pierwsza dziejowa wzmianka pochodzi z 1305 roku); a pod kalendarium – miejsce na notatki, by wpisać samemu daty narodzin, ślubu albo postawienia czy kupna domu. Albo datę śmierci kogoś bliskiego…

Więc nie brakuje w „Kalendarzu” wspomnień o ludziach związanych z Ustroniem, którzy już odeszli. O Marianie Żyromskim, znawcy kultury śląska Cieszyńskiego i wykładowcy akademickim, o Janie i Karolu Sztwiertni, o Henryku Lupinku, o Alojzym Gleicu, uczestniku bitwy pod Skoczowem w 1919 roku, który potem był pracownikiem policji w Katowicach i zajmował się rozpracowywaniem wywrotowych organizacji komunistycznych i z tego też powodu został zakatowany przez UB w katowickim więzieniu. Jest także– znany też czytelnikom „Kalendarza Cieszyńsiego” – tekst o Janie Cholewie, w pięćdziesiątą rocznicę śmierci tego słynnego ustrońskiego.

Ale wróćmy do miejsc, bo wszak człowiek istnieje w konkretnym miejscu. Zygmunt Białas w ciekawym artykule przedstawia wzmianki o uzdrowisku ustrońskim, jakie ukazywały się w prasie XIX i pierwszej połowy XX wieku, a Lidia Skaradnik zajmuje się początkami targowiska w Ustroniu. Nie pominięto też hutniczych tradycji miasta. Alicja Michałek opisuje perypetie powrotu do Ustronia rzeźby „Hutnik”, która powstała pod koniec XVIII wieku. „Kamienna figura przedstawiać ma Albrechta Kazimierza przyodzianego w symboliczne elementy munduru branżowego, tym samym upamiętniając zasłużonego założyciela przemysłu, który przyczynił się do tak znacznego rozwoju Ustronia”. Zajmująca historia i dla wielu, nawet mieszkańców miasta, pewnie zupełnie nieznana. Przy okazji dowiadujemy się, że w październiku minie dokładnie 245 lat od chwili, „kiedy to rozpalony zostaje pierwszy ogień w prymitywnym jeszcze wielkim piecu, który zyskuje imię św. Klemensa oraz w jednej fryszerce – formie pieca, w której surówka welkopiecowa przerabiana jest na stal” (acz niestety nie ma o tym wzmianki we wspomnianym wcześniej kalendarium). Natomiast Karol Brudny i Stanisław Malina piszą, co obecnie znajduje się na terenie nieistniejącej już od ośmiu lat Kuźni.

Nie zabrakło oczywiście tekstów gwarowych czy to prozatorskich Władysława Majętnego, czy poetyckich Wandy Mider. A Alfons Pilorz wychodząc od zdania „Ta gryfno frelka na ceście kole kościoła dała galanowi pusy” rozwodzi się nad zapożyczeniami z obcych języków, które są obecne zarówno w gwarze, jak i w polszczyźnie literackiej. Tymczasem Michał Pilch zabiera czytelników w podróż z Australii przez Daleką Azję i Rosję aż (bo tak to wygląda z tej perspektywy) do rodzinnego Ustronia.

Ale to tylko nikła część tego, co znajdziemy w tegorocznym annale, od osiemnastu lat wydawanym pod Czantorią. Niech zatem kolor okładki nie odstrasza (mężczyzn szczególnie) bo z „Kalendarza Ustrońskiego” można się dowiedzieć sporo, co wspomniała już na wstępie red. Niemiec: „A potem ludzie się dziwią, że po sąsiedzku mieszka ‘taaaki’ ktoś i dzieją się ‘taaakie’ rzeczy”.

(wien)

„Kalendarz Ustroński 2016”, Wydawnictwo Galeria „Na Gojach”, A.K. Heczko, Ustroń 2015, ss. 304; red. Monika Niemiec, Kazimierz Heczko

***


To ostatnia recenzja z kalendarzy regionalnych na rok 2016. Wcześniej pisaliśmy już na OX.PL o „Kalendarzu Beskidzkim” , „Kalendarzu Cieszyńskim”, „Kalendarzu Goleszowskim”, „Kalendarzu z Istebnej, Jaworzynki i Koniakowa” oraz „Kalendarzu Śląskim” . Redakcjom dziękujemy za egzemplarze recenzyjne, a Czytelników zachęcamy do lektury, bo przecież „Cieszyniok bez kalyndorza je jak farorz bez brewiorza”…

zródło: ox.pl
dodał: BT 22-01-2016 10:30
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (0)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialność za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

Musisz się zalogować aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta ? Zarejestruj się i sprawdź co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

Gość OX.PL - Jolanta Dygoś

26-04-2017 17:50

Jolanta Dygoś jedna z inicjatorek i organizatorek Przeglądu Filmowego „Kino na Granicy”. Pani Dyrektor opowiada między innymi o tegorocznej edycji Festiwalu – programie, zaproszonych gościach, retrospektywach i cenach biletów…

wyświetleń: 121komentarzy: 0

Skoczów nagrodził sportowców

26-04-2017 16:20

22 kwietnia 2017 r. w Teatrze Elektrycznym odbyła się Sportowa Gala Sportu. Uroczystego otwarcia dokonał Burmistrz Miasta Skoczowa Mirosław Sitko gratulując miejscowym sportowcom, drużynom i trenerom osiągnięć uzyskanych w roku 2016.

wyświetleń: 345komentarzy: 0

Kończyce Wielkie górą na BRD

26-04-2017 14:40

Uczniowie ze Szkoły Podstawowej w Kończycach Wielkich okazali się bezkonkurencyjni w Okręgowym Turnieju Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, który został rozegrany w Mazańcowicach. Triumfatorzy będą reprezentować bielski okręg w eliminacjach wojewódzkich.

wyświetleń: 446komentarzy: 0

Kajto powalczy na Gran Canarii

26-04-2017 13:00

Rajdowe Mistrzostwa Europy przenoszą się na wymagające, asfaltowe odcinki Gran Canarii. Przed Kajetanowiczem aż 200 km ostrej jazdy.

wyświetleń: 401komentarzy: 0

Grupa Nieformalna ''Inicjatywni'' z główna nagrodą za film

26-04-2017 11:10

W stołecznym Teatrze Kamienica odbyła się gala podsumowująca IX edycję programu „Działaj Lokalnie” połączona z wręczeniem nagród w konkursie „Opowiedz…” oraz „Społecznik Roku 2016” tygodnika „Newsweek Polska”. Wśród grona laureatów znalazła się grupa „Inicjatywni” ze Strumienia działająca przy Miejsko-Gminnym Ośrodku Kultury.

wyświetleń: 538komentarzy: 0

Trzeba ratować człowieczeństwo - mówiła dr Wanda Półtawska

26-04-2017 09:15

Wczoraj (25.04) w Cieszyńskim Ośrodku Kultury ''Dom Narodowy'' odbyło się otwarte seminarium poświęcone ''Pamięci więźniów nazistowskich obozów koncentracyjnych ze szczególnym uwzględnieniem kobiet - więźniarek z Ravensbrück''. Gościem honorowym i prelegentem była 96-letnia dr Wanda Półtawska, która podczas II wojny światowej więziona była właśnie w Ravensbrück. 

wyświetleń: 606komentarzy: 1

Jaki on duży!

26-04-2017 07:30

Czegoś takiego jeszcze nie widzieliście i nie jedliście. 30-centymetrowy sznycel po wiedeńsku możecie skosztować tylko w Restauracji Trzech Braci w Cieszynie.

wyświetleń: 4878komentarzy: 0

Gość OX.pl - Katarzyna Macura

25-04-2017 21:35

Dzisiaj zapraszamy na rozmowę z Katarzyną Macurą, dyrektorką Ośrodka Promocji, Kultury i Sportu gminy Brenna.

wyświetleń: 1398komentarzy: 0

Głosuj na osobowość!

25-04-2017 17:35

Janusz Rokicki, Tomasz Wolff i Fundacja Volens – to kandydaci ze Śląska Cieszyńskiego do tytułu „Osobowości Ziem Górskich” zakwalifikowani do II etapu konkursu.

wyświetleń: 4460komentarzy: 0

8 lat w Tybecie rozpycha się na ogólnopolskiej scenie muzycznej

25-04-2017 15:50

Wyjątkowa pracowitość, niespotykana determinacja i żelazna konsekwencja w działaniach zespołu 8 lat w Tybecie to cechy, dzięki którym strumieńscy rockmani coraz bardziej rozpychają się na ogólnopolskiej scenie muzycznej.

wyświetleń: 2417komentarzy: 0
Kontakt z redkacją