Wkrótce w regionie

Kontakt24

wyświetleń: 986komentarzy: 0

''Kalendarz Ustroński 2016'' (recenzja)

22-01-2016 10:30

Okładka różowa, co nieco gryzie się z zielonym liternictwem nagłówka ''Ustroński''. W centralnym miejscu akwarela Bogusława Heczki. Czarno-białe, ale i barwne fotografie wewnątrz, kredowy papier, czytelna czcionka, co ważne przy ponad trzystustronicowym dziele składającym się z kilkudziesięciu artykułów i wierszy. A pod każdym tekstem krótka notka biograficzna o autorze. Pomysł wart upowszechnienia! To pierwsze wrażenia ze spotkania z ''Kalendarzem Ustrońskim''

„Kalendarz” otwiera wstęp redaktor naczelnej Moniki Niemiec, w którym pisze o potrzebie sąsiedzkiej bliskości, spotkań, bycia razem tak ważnej w świecie zamkniętych osiedli, odizolowanych od świata iglastym żywopłotem domów i wszechwładnego internetu, który choć otwiera na świat, to jednak zamyka na to co najbliższe „dlatego trzeba czytać ‘Kalendarz Ustroński”’, stwierdza Niemiec. A skoro tak, to czytajmy.

Zacznijmy od kalendarza. Ten prosty, skromny, w czarni, bieli i odcieniach szarości. Imieniny i podstawowe święta. Ale są też przysłowia prognostyczne, a na sąsiednich stronicach kalendarium, co to się w Ustroniu przed tylu a tylu laty, tego a tego dnia wydarzyło. Najstarszą odnotowaną datą jest 23 listopada 1788, kiedy poświęcono kościół rzymsko-katolicki pw. św. Klemensa (choć zdaje się, że znalazłoby się nieco wcześniejszych ważkich dat jak na miejscowość, o której pierwsza dziejowa wzmianka pochodzi z 1305 roku); a pod kalendarium – miejsce na notatki, by wpisać samemu daty narodzin, ślubu albo postawienia czy kupna domu. Albo datę śmierci kogoś bliskiego…

Więc nie brakuje w „Kalendarzu” wspomnień o ludziach związanych z Ustroniem, którzy już odeszli. O Marianie Żyromskim, znawcy kultury śląska Cieszyńskiego i wykładowcy akademickim, o Janie i Karolu Sztwiertni, o Henryku Lupinku, o Alojzym Gleicu, uczestniku bitwy pod Skoczowem w 1919 roku, który potem był pracownikiem policji w Katowicach i zajmował się rozpracowywaniem wywrotowych organizacji komunistycznych i z tego też powodu został zakatowany przez UB w katowickim więzieniu. Jest także– znany też czytelnikom „Kalendarza Cieszyńsiego” – tekst o Janie Cholewie, w pięćdziesiątą rocznicę śmierci tego słynnego ustrońskiego.

Ale wróćmy do miejsc, bo wszak człowiek istnieje w konkretnym miejscu. Zygmunt Białas w ciekawym artykule przedstawia wzmianki o uzdrowisku ustrońskim, jakie ukazywały się w prasie XIX i pierwszej połowy XX wieku, a Lidia Skaradnik zajmuje się początkami targowiska w Ustroniu. Nie pominięto też hutniczych tradycji miasta. Alicja Michałek opisuje perypetie powrotu do Ustronia rzeźby „Hutnik”, która powstała pod koniec XVIII wieku. „Kamienna figura przedstawiać ma Albrechta Kazimierza przyodzianego w symboliczne elementy munduru branżowego, tym samym upamiętniając zasłużonego założyciela przemysłu, który przyczynił się do tak znacznego rozwoju Ustronia”. Zajmująca historia i dla wielu, nawet mieszkańców miasta, pewnie zupełnie nieznana. Przy okazji dowiadujemy się, że w październiku minie dokładnie 245 lat od chwili, „kiedy to rozpalony zostaje pierwszy ogień w prymitywnym jeszcze wielkim piecu, który zyskuje imię św. Klemensa oraz w jednej fryszerce – formie pieca, w której surówka welkopiecowa przerabiana jest na stal” (acz niestety nie ma o tym wzmianki we wspomnianym wcześniej kalendarium). Natomiast Karol Brudny i Stanisław Malina piszą, co obecnie znajduje się na terenie nieistniejącej już od ośmiu lat Kuźni.

Nie zabrakło oczywiście tekstów gwarowych czy to prozatorskich Władysława Majętnego, czy poetyckich Wandy Mider. A Alfons Pilorz wychodząc od zdania „Ta gryfno frelka na ceście kole kościoła dała galanowi pusy” rozwodzi się nad zapożyczeniami z obcych języków, które są obecne zarówno w gwarze, jak i w polszczyźnie literackiej. Tymczasem Michał Pilch zabiera czytelników w podróż z Australii przez Daleką Azję i Rosję aż (bo tak to wygląda z tej perspektywy) do rodzinnego Ustronia.

Ale to tylko nikła część tego, co znajdziemy w tegorocznym annale, od osiemnastu lat wydawanym pod Czantorią. Niech zatem kolor okładki nie odstrasza (mężczyzn szczególnie) bo z „Kalendarza Ustrońskiego” można się dowiedzieć sporo, co wspomniała już na wstępie red. Niemiec: „A potem ludzie się dziwią, że po sąsiedzku mieszka ‘taaaki’ ktoś i dzieją się ‘taaakie’ rzeczy”.

(wien)

„Kalendarz Ustroński 2016”, Wydawnictwo Galeria „Na Gojach”, A.K. Heczko, Ustroń 2015, ss. 304; red. Monika Niemiec, Kazimierz Heczko

***


To ostatnia recenzja z kalendarzy regionalnych na rok 2016. Wcześniej pisaliśmy już na OX.PL o „Kalendarzu Beskidzkim” , „Kalendarzu Cieszyńskim”, „Kalendarzu Goleszowskim”, „Kalendarzu z Istebnej, Jaworzynki i Koniakowa” oraz „Kalendarzu Śląskim” . Redakcjom dziękujemy za egzemplarze recenzyjne, a Czytelników zachęcamy do lektury, bo przecież „Cieszyniok bez kalyndorza je jak farorz bez brewiorza”…

zródło: ox.pl
dodał: BT 22-01-2016 10:30
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (0)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialność za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

Musisz się zalogować aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta ? Zarejestruj się i sprawdź co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

Jest umowa na Stawową

30-07-2016 15:15

Pieniądze na remont Stawowej w Pruchnej będą na pewno. Gmina Strumień podpisała umowę na przyznanie środków.

wyświetleń: 146komentarzy: 1

Przed 100 laty na łamach prasy na Śląsku Cieszyńskim pisano... (31/7/16)

30-07-2016 13:30

W dzisiejszym artykule przytoczymy m.in. artykuł o trudnościach z przestępczością wśród dzieci... nie zabraknie jednak elementów humorystycznych.

wyświetleń: 105komentarzy: 0

Przebudują boczną od Morcinka w Kaczycach

30-07-2016 11:40

Boczna droga gminna przy ul. Morcinka w Kaczycach będzie przebudowana. Urząd Gminy Zebrzydowice ogłosił przetarg.

wyświetleń: 525komentarzy: 0

22 rajdowe kilometry

30-07-2016 09:50

Będzie głośno i szybko, emocji też nie zabraknie. Goleszów i Hażlach - na ulicach tych gmin, już w niedzielę (29.07), odbędzie się czwarta runda rajdu samochodowego o Puchar ATM RALLY & RACE GC.

wyświetleń: 814komentarzy: 1

70 tys. zł za oświetlenie ul. Ks. Janusza w Zebrzydowicach

30-07-2016 07:55

Niemal 70 tysięcy zł wyda Gmina Zebrzydowice na oświetlenie prawie półkilometrowego odcinka ulicy ks. A. Janusza.

wyświetleń: 805komentarzy: 1

Centrum Usług Wspólnych w Cieszynie

29-07-2016 19:00

Od stycznia samorządy w związku z zeszłoroczną ustawą ''o zmianie ustawy o samorządzie gminnym...'' mogą tworzyć tzw. centra usług wspólnych. W Cieszynie na ostatniej sesji Rady Miejskiej samorządowcy podjęli w tej sprawie odpowiednie uchwały. Funkcjonujące dotąd tzw. ZOJO zostanie przekształcone w CUW.

wyświetleń: 1858komentarzy: 2

Grilluj w centrum Cieszyna

29-07-2016 17:00

Status konkursu: ZAKOŃCZONY

Lato, słońce, czas wolny od pracy i ludzie, z którymi lubimy go spędzać  – to wszystko tworzy doskonałe okoliczności do zorganizowania grilla. Brakuje już tylko jednego składnika – dobrej lokalizacji. Dzięki restauracji Ekotradycja z Cieszyna, możesz zorganizować grilla w centrum Cieszyna nawet jeśli mieszkasz w budynku wielorodzinnym pozbawionym ogrodu. Dodatkowo, zjesz pyszne potrawy przyrządzone przez doświadczonego kucharza.

wyświetleń: 1763komentarzy: 0

Rajd Rzeszowski bez Szejów

29-07-2016 15:40

Poznaliśmy załogi, które będą rywalizować na trasie Rajdu Rzeszowskiego w rundach Mistrzostw Polski i Mistrzostw Europy. Niestety, mimo wcześniejszej deklaracji, na liście zgłoszeń zabrakło Jarosława i Marcina Szejów.

wyświetleń: 439komentarzy: 0

Czołówka we mgle

29-07-2016 14:00

Dziś rano (29.07) tuż po 6:00 doszło w Koniakowie do czołowego zderzenia. Groźnie wyglądało, na szczęście nikt poważnie nie ucierpiał.

wyświetleń: 4858komentarzy: 0

Dwa kółka okiem obiektywu

29-07-2016 12:30

Turystyczny Klub Kolarski PTTK „Ondraszek” obchodzi w tym roku jubileusz pięćdziesięciolecia istnienia. Z tej okazji wspólnie z Klubem Fotograficznym PTTK „Start” przygotowano konkurs fotograficzny pod hasłem „Jubileusz Ondraszka w obiektywie”.

wyświetleń: 654komentarzy: 0
Kontakt z redkacją