Wiadomości

Wkrótce w regionie

Styczeń 2017
P W Ś C P S N
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31          

Kontakt24

wyświetleń: 1161komentarzy: 0

''Kalendarz Ustroński 2016'' (recenzja)

22-01-2016 10:30

Okładka różowa, co nieco gryzie się z zielonym liternictwem nagłówka ''Ustroński''. W centralnym miejscu akwarela Bogusława Heczki. Czarno-białe, ale i barwne fotografie wewnątrz, kredowy papier, czytelna czcionka, co ważne przy ponad trzystustronicowym dziele składającym się z kilkudziesięciu artykułów i wierszy. A pod każdym tekstem krótka notka biograficzna o autorze. Pomysł wart upowszechnienia! To pierwsze wrażenia ze spotkania z ''Kalendarzem Ustrońskim''

„Kalendarz” otwiera wstęp redaktor naczelnej Moniki Niemiec, w którym pisze o potrzebie sąsiedzkiej bliskości, spotkań, bycia razem tak ważnej w świecie zamkniętych osiedli, odizolowanych od świata iglastym żywopłotem domów i wszechwładnego internetu, który choć otwiera na świat, to jednak zamyka na to co najbliższe „dlatego trzeba czytać ‘Kalendarz Ustroński”’, stwierdza Niemiec. A skoro tak, to czytajmy.

Zacznijmy od kalendarza. Ten prosty, skromny, w czarni, bieli i odcieniach szarości. Imieniny i podstawowe święta. Ale są też przysłowia prognostyczne, a na sąsiednich stronicach kalendarium, co to się w Ustroniu przed tylu a tylu laty, tego a tego dnia wydarzyło. Najstarszą odnotowaną datą jest 23 listopada 1788, kiedy poświęcono kościół rzymsko-katolicki pw. św. Klemensa (choć zdaje się, że znalazłoby się nieco wcześniejszych ważkich dat jak na miejscowość, o której pierwsza dziejowa wzmianka pochodzi z 1305 roku); a pod kalendarium – miejsce na notatki, by wpisać samemu daty narodzin, ślubu albo postawienia czy kupna domu. Albo datę śmierci kogoś bliskiego…

Więc nie brakuje w „Kalendarzu” wspomnień o ludziach związanych z Ustroniem, którzy już odeszli. O Marianie Żyromskim, znawcy kultury śląska Cieszyńskiego i wykładowcy akademickim, o Janie i Karolu Sztwiertni, o Henryku Lupinku, o Alojzym Gleicu, uczestniku bitwy pod Skoczowem w 1919 roku, który potem był pracownikiem policji w Katowicach i zajmował się rozpracowywaniem wywrotowych organizacji komunistycznych i z tego też powodu został zakatowany przez UB w katowickim więzieniu. Jest także– znany też czytelnikom „Kalendarza Cieszyńsiego” – tekst o Janie Cholewie, w pięćdziesiątą rocznicę śmierci tego słynnego ustrońskiego.

Ale wróćmy do miejsc, bo wszak człowiek istnieje w konkretnym miejscu. Zygmunt Białas w ciekawym artykule przedstawia wzmianki o uzdrowisku ustrońskim, jakie ukazywały się w prasie XIX i pierwszej połowy XX wieku, a Lidia Skaradnik zajmuje się początkami targowiska w Ustroniu. Nie pominięto też hutniczych tradycji miasta. Alicja Michałek opisuje perypetie powrotu do Ustronia rzeźby „Hutnik”, która powstała pod koniec XVIII wieku. „Kamienna figura przedstawiać ma Albrechta Kazimierza przyodzianego w symboliczne elementy munduru branżowego, tym samym upamiętniając zasłużonego założyciela przemysłu, który przyczynił się do tak znacznego rozwoju Ustronia”. Zajmująca historia i dla wielu, nawet mieszkańców miasta, pewnie zupełnie nieznana. Przy okazji dowiadujemy się, że w październiku minie dokładnie 245 lat od chwili, „kiedy to rozpalony zostaje pierwszy ogień w prymitywnym jeszcze wielkim piecu, który zyskuje imię św. Klemensa oraz w jednej fryszerce – formie pieca, w której surówka welkopiecowa przerabiana jest na stal” (acz niestety nie ma o tym wzmianki we wspomnianym wcześniej kalendarium). Natomiast Karol Brudny i Stanisław Malina piszą, co obecnie znajduje się na terenie nieistniejącej już od ośmiu lat Kuźni.

Nie zabrakło oczywiście tekstów gwarowych czy to prozatorskich Władysława Majętnego, czy poetyckich Wandy Mider. A Alfons Pilorz wychodząc od zdania „Ta gryfno frelka na ceście kole kościoła dała galanowi pusy” rozwodzi się nad zapożyczeniami z obcych języków, które są obecne zarówno w gwarze, jak i w polszczyźnie literackiej. Tymczasem Michał Pilch zabiera czytelników w podróż z Australii przez Daleką Azję i Rosję aż (bo tak to wygląda z tej perspektywy) do rodzinnego Ustronia.

Ale to tylko nikła część tego, co znajdziemy w tegorocznym annale, od osiemnastu lat wydawanym pod Czantorią. Niech zatem kolor okładki nie odstrasza (mężczyzn szczególnie) bo z „Kalendarza Ustrońskiego” można się dowiedzieć sporo, co wspomniała już na wstępie red. Niemiec: „A potem ludzie się dziwią, że po sąsiedzku mieszka ‘taaaki’ ktoś i dzieją się ‘taaakie’ rzeczy”.

(wien)

„Kalendarz Ustroński 2016”, Wydawnictwo Galeria „Na Gojach”, A.K. Heczko, Ustroń 2015, ss. 304; red. Monika Niemiec, Kazimierz Heczko

***


To ostatnia recenzja z kalendarzy regionalnych na rok 2016. Wcześniej pisaliśmy już na OX.PL o „Kalendarzu Beskidzkim” , „Kalendarzu Cieszyńskim”, „Kalendarzu Goleszowskim”, „Kalendarzu z Istebnej, Jaworzynki i Koniakowa” oraz „Kalendarzu Śląskim” . Redakcjom dziękujemy za egzemplarze recenzyjne, a Czytelników zachęcamy do lektury, bo przecież „Cieszyniok bez kalyndorza je jak farorz bez brewiorza”…

zródło: ox.pl
dodał: BT 22-01-2016 10:30
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (0)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialność za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

Musisz się zalogować aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta ? Zarejestruj się i sprawdź co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

Wypowiedz się w kwestii ustawy!

23-01-2017 13:00

Trwają konsultacje społeczne projektu uchwały Sejmiku Województwa Śląskiego w sprawie wprowadzenia na obszarze województwa śląskiego ograniczeń w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw.

wyświetleń: 489komentarzy: 1

Klaudia czeka na pomoc

23-01-2017 11:10

Nie mówi, nie chodzi, ale cieszy się z życia i dużo uśmiecha. Klaudia z Chybia czeka na Wasze wsparcie.

wyświetleń: 651komentarzy: 0

Biegali w Tomaszowie

23-01-2017 09:20

W miniony weekend (21-22.01) w Tomaszowie Lubelskim odbyły się kolejne zawody z cyklu Narodowego Programu Rozwoju Biegów Narciarskich „Bieg na Igrzyska”. Nieźle, choć nieco gorzej niż przed tygodniem, poszło młodym biegaczom i biegaczkom z regionu.

wyświetleń: 179komentarzy: 0

Dla kogo 1%? Sprawdź listę OPP z regionu!

23-01-2017 07:30

Co roku, od 12 lat, możesz wesprzeć swoim jednym procentem wybraną przez siebie Organizację Pożytku Publicznego. Czasami wydaje się, że to niewiele, ale w sumie, licząc wszystkich podatników, to kilkaset milionów, a więc i konkretna pomoc.

wyświetleń: 654komentarzy: 1

Miłośnicy turystyki kolarskiej spod znaku Ondraszka wybrali nowy zarząd klubu

22-01-2017 19:10

Na walnym zebraniu sprawozdawczo-wyborczym 20 stycznia spotkali się miłośnicy zorganizowanego kolarstwa, członkowie Turystycznego Klubu Kolarskiego "Ondraszek" przy Oddziale PTTK „Beskid Śląski” w Cieszynie.

wyświetleń: 1169komentarzy: 1

Stoch znów na Podium. Piotr Żyła ciągle w formie.

22-01-2017 18:40

Po wczorajszym (21.01.2017) drużynowym konkursie skoków narciarskich w Zakopanem w których nasza reprezentacja w składzie – Kamil Stoch, Piotr Żyła, Dawid Kubacki, Maciej Kot wywalczyła srebrny medal przyszła dziś (22.01.2017) w stolicy polskich Tatr kolej na turniej indywidualny.

wyświetleń: 1101komentarzy: 0

EkoKarlik dla Chybia

22-01-2017 17:55

Gmina Chybie została laureatem konkursu EkoKarlik 2016. W imieniu Wójta Gminy Chybie statuetkę odebrał Sekretarz Gminy - Andrzej Bura. Konkurs  skierowany był do przedsiębiorców, spółdzielni oraz jednostek samorządu terytorialnego i samorządu gospodarczego z terenu województwa śląskiego.

wyświetleń: 537komentarzy: 0

Odeszła dr Barbara Żebrokowa

22-01-2017 17:50

W dniu 19 stycznia w wieku 71 lat zmarła dr Barbara Żebrokowa. Przez ponad 40 lat była pracownikiem naukowym Uniwersytetu Śląskiego, jakiś czas wykładała również w Wyższej Szkole Biznesu w Dąbrowie Górniczej.

wyświetleń: 4339komentarzy: 0

Przed 100 laty na łamach prasy na Śląsku Cieszyńskim pisano... (4/1/17)

22-01-2017 16:00

Zapraszamy do kolejnego przeglądu prasy, wypełnionego informacjami i ciekawostkami sprzed stu lat, które były przekazywane przez ówczesne gazety, m.in. skoczowski "Ślązak".

wyświetleń: 451komentarzy: 0

Rezolucja Sejmiku na 500 - lecie

22-01-2017 14:30

Radni Sejmiku Województwa Śląskiego jednogłośnie przyjęli rezolucję w sprawie 500 lat reformacji Ma to być  wyjątkowa okazja, by zaznajomić mieszkańców województwa z historią ruchu reformacyjnego i przypomnieć znaczące wydarzenia, miejsca, a także postaci wybitnych śląskich ewangelików.

wyświetleń: 1415komentarzy: 0
Kontakt z redkacją