Wiadomości

Kontakt24

wyświetleń: 1125komentarzy: 0

''Kalendarz Ustroński 2016'' (recenzja)

22-01-2016 10:30

Okładka różowa, co nieco gryzie się z zielonym liternictwem nagłówka ''Ustroński''. W centralnym miejscu akwarela Bogusława Heczki. Czarno-białe, ale i barwne fotografie wewnątrz, kredowy papier, czytelna czcionka, co ważne przy ponad trzystustronicowym dziele składającym się z kilkudziesięciu artykułów i wierszy. A pod każdym tekstem krótka notka biograficzna o autorze. Pomysł wart upowszechnienia! To pierwsze wrażenia ze spotkania z ''Kalendarzem Ustrońskim''

„Kalendarz” otwiera wstęp redaktor naczelnej Moniki Niemiec, w którym pisze o potrzebie sąsiedzkiej bliskości, spotkań, bycia razem tak ważnej w świecie zamkniętych osiedli, odizolowanych od świata iglastym żywopłotem domów i wszechwładnego internetu, który choć otwiera na świat, to jednak zamyka na to co najbliższe „dlatego trzeba czytać ‘Kalendarz Ustroński”’, stwierdza Niemiec. A skoro tak, to czytajmy.

Zacznijmy od kalendarza. Ten prosty, skromny, w czarni, bieli i odcieniach szarości. Imieniny i podstawowe święta. Ale są też przysłowia prognostyczne, a na sąsiednich stronicach kalendarium, co to się w Ustroniu przed tylu a tylu laty, tego a tego dnia wydarzyło. Najstarszą odnotowaną datą jest 23 listopada 1788, kiedy poświęcono kościół rzymsko-katolicki pw. św. Klemensa (choć zdaje się, że znalazłoby się nieco wcześniejszych ważkich dat jak na miejscowość, o której pierwsza dziejowa wzmianka pochodzi z 1305 roku); a pod kalendarium – miejsce na notatki, by wpisać samemu daty narodzin, ślubu albo postawienia czy kupna domu. Albo datę śmierci kogoś bliskiego…

Więc nie brakuje w „Kalendarzu” wspomnień o ludziach związanych z Ustroniem, którzy już odeszli. O Marianie Żyromskim, znawcy kultury śląska Cieszyńskiego i wykładowcy akademickim, o Janie i Karolu Sztwiertni, o Henryku Lupinku, o Alojzym Gleicu, uczestniku bitwy pod Skoczowem w 1919 roku, który potem był pracownikiem policji w Katowicach i zajmował się rozpracowywaniem wywrotowych organizacji komunistycznych i z tego też powodu został zakatowany przez UB w katowickim więzieniu. Jest także– znany też czytelnikom „Kalendarza Cieszyńsiego” – tekst o Janie Cholewie, w pięćdziesiątą rocznicę śmierci tego słynnego ustrońskiego.

Ale wróćmy do miejsc, bo wszak człowiek istnieje w konkretnym miejscu. Zygmunt Białas w ciekawym artykule przedstawia wzmianki o uzdrowisku ustrońskim, jakie ukazywały się w prasie XIX i pierwszej połowy XX wieku, a Lidia Skaradnik zajmuje się początkami targowiska w Ustroniu. Nie pominięto też hutniczych tradycji miasta. Alicja Michałek opisuje perypetie powrotu do Ustronia rzeźby „Hutnik”, która powstała pod koniec XVIII wieku. „Kamienna figura przedstawiać ma Albrechta Kazimierza przyodzianego w symboliczne elementy munduru branżowego, tym samym upamiętniając zasłużonego założyciela przemysłu, który przyczynił się do tak znacznego rozwoju Ustronia”. Zajmująca historia i dla wielu, nawet mieszkańców miasta, pewnie zupełnie nieznana. Przy okazji dowiadujemy się, że w październiku minie dokładnie 245 lat od chwili, „kiedy to rozpalony zostaje pierwszy ogień w prymitywnym jeszcze wielkim piecu, który zyskuje imię św. Klemensa oraz w jednej fryszerce – formie pieca, w której surówka welkopiecowa przerabiana jest na stal” (acz niestety nie ma o tym wzmianki we wspomnianym wcześniej kalendarium). Natomiast Karol Brudny i Stanisław Malina piszą, co obecnie znajduje się na terenie nieistniejącej już od ośmiu lat Kuźni.

Nie zabrakło oczywiście tekstów gwarowych czy to prozatorskich Władysława Majętnego, czy poetyckich Wandy Mider. A Alfons Pilorz wychodząc od zdania „Ta gryfno frelka na ceście kole kościoła dała galanowi pusy” rozwodzi się nad zapożyczeniami z obcych języków, które są obecne zarówno w gwarze, jak i w polszczyźnie literackiej. Tymczasem Michał Pilch zabiera czytelników w podróż z Australii przez Daleką Azję i Rosję aż (bo tak to wygląda z tej perspektywy) do rodzinnego Ustronia.

Ale to tylko nikła część tego, co znajdziemy w tegorocznym annale, od osiemnastu lat wydawanym pod Czantorią. Niech zatem kolor okładki nie odstrasza (mężczyzn szczególnie) bo z „Kalendarza Ustrońskiego” można się dowiedzieć sporo, co wspomniała już na wstępie red. Niemiec: „A potem ludzie się dziwią, że po sąsiedzku mieszka ‘taaaki’ ktoś i dzieją się ‘taaakie’ rzeczy”.

(wien)

„Kalendarz Ustroński 2016”, Wydawnictwo Galeria „Na Gojach”, A.K. Heczko, Ustroń 2015, ss. 304; red. Monika Niemiec, Kazimierz Heczko

***


To ostatnia recenzja z kalendarzy regionalnych na rok 2016. Wcześniej pisaliśmy już na OX.PL o „Kalendarzu Beskidzkim” , „Kalendarzu Cieszyńskim”, „Kalendarzu Goleszowskim”, „Kalendarzu z Istebnej, Jaworzynki i Koniakowa” oraz „Kalendarzu Śląskim” . Redakcjom dziękujemy za egzemplarze recenzyjne, a Czytelników zachęcamy do lektury, bo przecież „Cieszyniok bez kalyndorza je jak farorz bez brewiorza”…

zródło: ox.pl
dodał: BT 22-01-2016 10:30
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (0)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialność za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

Musisz się zalogować aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta ? Zarejestruj się i sprawdź co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

Najmłodsi stela 117/518/2016

06-12-2016 13:00

Zapraszamy na kolejną część cyklu - ''Najmłodsi stela''- czyli fotogalerię najmłodszych mieszkańców naszego powiatu w obiektywie naszego fotoreportera.

wyświetleń: 38komentarzy: 0

Otrzymali odznaczenie

06-12-2016 12:15

W drugą niedzielę Adwentu, 4 grudnia na nabożeństwie w Kościele Ewangelickim w Szczyrku goście z Niemiec Henni Wildeboer i Manfred Thiel z Westerstede otrzymali odznaczenia ''zasłużony dla Województwa Śląskiego''. Wyróżnienie wręczyła Wicemarszałek Województwa Śląskiego Sylwia Cieślar.

wyświetleń: 156komentarzy: 0

Pierściec: uroczystości w sanktuarium św. Mikołaja

06-12-2016 10:20

Największe polskie sanktuarium św. Mikołaja znajduje się w Pierśćcu na Śląsku Cieszyńskim. Właśnie przybywają tam kolejne grupy pielgrzymkowe, pragnące modlić się za wstawiennictwem patrona chorych i ubogich. Główne uroczystości odpustowe w Pierśćcu odbędą się w niedzielę 11 grudnia.

wyświetleń: 422komentarzy: 1

Ćwiczyli w Bąkowie

06-12-2016 09:00

Strażacy Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej Państwowej Straży Pożarnej ze Skoczowa oraz jednostki OSP z terenu gminy Strumień ćwiczyli w sobotę, 3 grudnia wspólnie w Bąkowie.

wyświetleń: 362komentarzy: 0

Dawne obrzędy na św. Mikołaja

06-12-2016 07:30

Wspomnienie św. Mikołaja zajmowało wyjątkowe miejsce w tradycjach obrzędowych na śląsku cieszyńskim. Dziś gdy 6 grudnia przybrał stricte komercyjnego wymiaru, warto przypomnieć sobie o tradycjach związanych z tym świętem w naszym regionie.

wyświetleń: 543komentarzy: 0

Zimna woda zdrowia doda

05-12-2016 19:45

Podobno najgorsze są pierwsze sekundy, później już można się przyzwyczaić. Podobno. W Skoczowie powstała grupa morsów, co weekend zapraszają chętnych do wspólnych, lodowatych kąpieli.

wyświetleń: 3573komentarzy: 1

50-lecie szkoły w Ochabach

05-12-2016 18:50

Mieszkańcy Ochab świętowali 2 grudnia 50-lecie tamtejszego Zespołu Szkół. Na obchodach rocznicy placówki nie zabrakło uczniów, absolwentów, nauczycieli, a także miejscowych władz.

wyświetleń: 847komentarzy: 0

Młody koszykarz z sukcesami

05-12-2016 18:00

Wychowanek KS MOSiR Cieszyn, Mateusz Czempiel został powołany do Kadry Polski U16 rocznik 2001 i wraz z drużyną wywalczył na Białorusi drugie miejsce podczas XX Międzynarodowego Memoriału im. Ryzhenkova.

wyświetleń: 643komentarzy: 0

Mikołajkowy Marsz

05-12-2016 17:00

Bardzo liczna grupa Mikołajów zebrała się 3 grudnia na placu Hoffa w Wiśle. Tradycja jest już w tej miejscowości Mikołajkowy Marsz Nordic Walking. W imprezie udział wzięło ok. 150 osób, które pokonywały dwie trasy – 10 km i 15 km z „górskim hakiem” (ok. 18,5 km).

wyświetleń: 624komentarzy: 0

60 lat posługi kapłańskiej

05-12-2016 15:10

Niezwykła uroczystość odbyła się w niedzielę 4 grudnia w kościele Dobrego Pasterza w Istebnej, gdzie podczas uroczystej Mszy Świętej wspólnota parafialna i zaproszeni goście dziękowali Panu Bogu za 60 lat posługi kapłańskiej Księdza Prałata Jerzego Patalonga.

wyświetleń: 2572komentarzy: 13
Kontakt z redkacją