Wiadomości

Wkrótce w regionie

Październik 2016
P W Ś C P S N
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31            

Kontakt24

wyświetleń: 1048komentarzy: 0

''Kalendarz Ustroński 2016'' (recenzja)

22-01-2016 10:30

Okładka różowa, co nieco gryzie się z zielonym liternictwem nagłówka ''Ustroński''. W centralnym miejscu akwarela Bogusława Heczki. Czarno-białe, ale i barwne fotografie wewnątrz, kredowy papier, czytelna czcionka, co ważne przy ponad trzystustronicowym dziele składającym się z kilkudziesięciu artykułów i wierszy. A pod każdym tekstem krótka notka biograficzna o autorze. Pomysł wart upowszechnienia! To pierwsze wrażenia ze spotkania z ''Kalendarzem Ustrońskim''

„Kalendarz” otwiera wstęp redaktor naczelnej Moniki Niemiec, w którym pisze o potrzebie sąsiedzkiej bliskości, spotkań, bycia razem tak ważnej w świecie zamkniętych osiedli, odizolowanych od świata iglastym żywopłotem domów i wszechwładnego internetu, który choć otwiera na świat, to jednak zamyka na to co najbliższe „dlatego trzeba czytać ‘Kalendarz Ustroński”’, stwierdza Niemiec. A skoro tak, to czytajmy.

Zacznijmy od kalendarza. Ten prosty, skromny, w czarni, bieli i odcieniach szarości. Imieniny i podstawowe święta. Ale są też przysłowia prognostyczne, a na sąsiednich stronicach kalendarium, co to się w Ustroniu przed tylu a tylu laty, tego a tego dnia wydarzyło. Najstarszą odnotowaną datą jest 23 listopada 1788, kiedy poświęcono kościół rzymsko-katolicki pw. św. Klemensa (choć zdaje się, że znalazłoby się nieco wcześniejszych ważkich dat jak na miejscowość, o której pierwsza dziejowa wzmianka pochodzi z 1305 roku); a pod kalendarium – miejsce na notatki, by wpisać samemu daty narodzin, ślubu albo postawienia czy kupna domu. Albo datę śmierci kogoś bliskiego…

Więc nie brakuje w „Kalendarzu” wspomnień o ludziach związanych z Ustroniem, którzy już odeszli. O Marianie Żyromskim, znawcy kultury śląska Cieszyńskiego i wykładowcy akademickim, o Janie i Karolu Sztwiertni, o Henryku Lupinku, o Alojzym Gleicu, uczestniku bitwy pod Skoczowem w 1919 roku, który potem był pracownikiem policji w Katowicach i zajmował się rozpracowywaniem wywrotowych organizacji komunistycznych i z tego też powodu został zakatowany przez UB w katowickim więzieniu. Jest także– znany też czytelnikom „Kalendarza Cieszyńsiego” – tekst o Janie Cholewie, w pięćdziesiątą rocznicę śmierci tego słynnego ustrońskiego.

Ale wróćmy do miejsc, bo wszak człowiek istnieje w konkretnym miejscu. Zygmunt Białas w ciekawym artykule przedstawia wzmianki o uzdrowisku ustrońskim, jakie ukazywały się w prasie XIX i pierwszej połowy XX wieku, a Lidia Skaradnik zajmuje się początkami targowiska w Ustroniu. Nie pominięto też hutniczych tradycji miasta. Alicja Michałek opisuje perypetie powrotu do Ustronia rzeźby „Hutnik”, która powstała pod koniec XVIII wieku. „Kamienna figura przedstawiać ma Albrechta Kazimierza przyodzianego w symboliczne elementy munduru branżowego, tym samym upamiętniając zasłużonego założyciela przemysłu, który przyczynił się do tak znacznego rozwoju Ustronia”. Zajmująca historia i dla wielu, nawet mieszkańców miasta, pewnie zupełnie nieznana. Przy okazji dowiadujemy się, że w październiku minie dokładnie 245 lat od chwili, „kiedy to rozpalony zostaje pierwszy ogień w prymitywnym jeszcze wielkim piecu, który zyskuje imię św. Klemensa oraz w jednej fryszerce – formie pieca, w której surówka welkopiecowa przerabiana jest na stal” (acz niestety nie ma o tym wzmianki we wspomnianym wcześniej kalendarium). Natomiast Karol Brudny i Stanisław Malina piszą, co obecnie znajduje się na terenie nieistniejącej już od ośmiu lat Kuźni.

Nie zabrakło oczywiście tekstów gwarowych czy to prozatorskich Władysława Majętnego, czy poetyckich Wandy Mider. A Alfons Pilorz wychodząc od zdania „Ta gryfno frelka na ceście kole kościoła dała galanowi pusy” rozwodzi się nad zapożyczeniami z obcych języków, które są obecne zarówno w gwarze, jak i w polszczyźnie literackiej. Tymczasem Michał Pilch zabiera czytelników w podróż z Australii przez Daleką Azję i Rosję aż (bo tak to wygląda z tej perspektywy) do rodzinnego Ustronia.

Ale to tylko nikła część tego, co znajdziemy w tegorocznym annale, od osiemnastu lat wydawanym pod Czantorią. Niech zatem kolor okładki nie odstrasza (mężczyzn szczególnie) bo z „Kalendarza Ustrońskiego” można się dowiedzieć sporo, co wspomniała już na wstępie red. Niemiec: „A potem ludzie się dziwią, że po sąsiedzku mieszka ‘taaaki’ ktoś i dzieją się ‘taaakie’ rzeczy”.

(wien)

„Kalendarz Ustroński 2016”, Wydawnictwo Galeria „Na Gojach”, A.K. Heczko, Ustroń 2015, ss. 304; red. Monika Niemiec, Kazimierz Heczko

***


To ostatnia recenzja z kalendarzy regionalnych na rok 2016. Wcześniej pisaliśmy już na OX.PL o „Kalendarzu Beskidzkim” , „Kalendarzu Cieszyńskim”, „Kalendarzu Goleszowskim”, „Kalendarzu z Istebnej, Jaworzynki i Koniakowa” oraz „Kalendarzu Śląskim” . Redakcjom dziękujemy za egzemplarze recenzyjne, a Czytelników zachęcamy do lektury, bo przecież „Cieszyniok bez kalyndorza je jak farorz bez brewiorza”…

zródło: ox.pl
dodał: BT 22-01-2016 10:30
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (0)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialność za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

Musisz się zalogować aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta ? Zarejestruj się i sprawdź co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

Cieszyn: Naczelnik Wydziału Sportu przedstawia priorytety działań

30-09-2016 23:30

Na wniosek radnego Rady Miejskiej Cieszyna Krzysztofa Heroka, Naczelnik Wydziału Sportu Cezary Cieńciała przedstawił na wczorajszej (29.09) sesji wizję funkcjonowania sportu oraz propozycję zmian w zarządzaniu i utrzymaniu obiektów sportowych.

wyświetleń: 102komentarzy: 0

Seniorzy rozpoczęli nowy rok akademicki

30-09-2016 18:00

Seniorzy wracają do nauki. W tym tygodniu w Cieszynie odbyła się inauguracja Nowego Roku Akademickiego 2016/2017 Stowarzyszenia Cieszyński Uniwersytet III Wieku. Uroczystość w Teatrze im. A. Mickiewicza uświetnił występ dziennikarzy - Leszka Mazana i Mieczysława Czumy.

wyświetleń: 667komentarzy: 0

Najmłodsi stela 97/499/2016

30-09-2016 16:00

Zapraszamy na kolejną część cyklu - ''Najmłodsi stela''- czyli fotogalerię najmłodszych mieszkańców naszego powiatu w obiektywie naszego fotoreportera.

wyświetleń: 2286komentarzy: 0

W. K. spod Witalusza ''pisarz wyklęty?''

30-09-2016 14:30

(…) „Wyklęto” więc jednego z najpopularniejszych i najbardziej typowych pisarzy ludowych Śląska Cieszyńskiego. Przekreślono czterdziestoletni dorobek pisarza- z bólem pisał na łamach „Głosu Ziemi Cieszyńskiej” w 1957 roku Edmund Rosner. Nie mógł, czy też nie chciał on jednak wówczas precyzyjnie wskazać „winnego” owego stanu rzeczy.

wyświetleń: 447komentarzy: 0

HEY gra dla Was

30-09-2016 13:00

Status konkursu: ZAKOŃCZONY

Już za tydzień w cieszyńskim teatrze wystąpi jeden z najważniejszych polskich zespołów rockowych. Od lat wpływający na historię polskiej muzyki. Od 1992 r. ich twórczość - znakomite kompozycje opatrzone poruszającymi i szczerymi tekstami Katarzyny Nosowskiej - szybko zjednały sobie publiczność. Teraz czas na spotkanie z zespołem w Cieszynie.

wyświetleń: 689komentarzy: 2

Zaolzie. Jubileusz Sceny Polskiej

30-09-2016 11:10

Scena Polska Teatru Cieszyńskiego w Czeskim Cieszynie to jedyny na świecie polski teatr zawodowy poza granicami kraju. Istnieje już 65 lat. Uroczystą galę i bankiet z tej okazji zorganizowano w minioną sobotę, 24 września.

wyświetleń: 233komentarzy: 0

Najlepsi sportowcy Powiatu Cieszyńskiego docenieni

30-09-2016 09:15

W środę (28.09) w sali sesyjnej Starostwa Powiatowego w Cieszynie odbyła się uroczystość podczas której wręczono nagrody i wyróżnienia Powiatu Cieszyńskiego za wybitne osiągnięcia sportowe uzyskane w roku 2015. Uhonorowano także szkoły i gminy, które zajęły trzy pierwsze miejsca we współzawodnictwie sportowym dzieci i młodzieży w roku szkolnym 2015/2016.

wyświetleń: 1371komentarzy: 2

Uniwersytet Śląski - dla miasta i regionu

30-09-2016 07:30

Już niedługo rozpocznie się październik, a wraz z nim kolejny rok akademicki. Do miasta, na powrót, zawitają studenci i kadra wykładowców jednego z największych ośrodków akademickich regionu i Polski - Uniwersytetu Śląskiego, który od wielu pokoleń związany jest również z Cieszynem.

wyświetleń: 475komentarzy: 0

Portal OX.PL poleca!

29-09-2016 20:15

Jakie imprezy odbywać będą się w najbliższym czasie w regionie? Czego nie wolno przegapić? Zapraszamy Was na kolejny odcinek wideozapowiedzi.

wyświetleń: 884komentarzy: 0

Weekendowe propozycje rowerowe (WPR). Odcinek 4: Białogród i cesarsko-pruskie słupy graniczne

29-09-2016 18:35

Mamy dla Was nowy dział przygotowany przez zapalonego rowerzystę, Daniela Pipienia. Co tydzień pokażemy Wam ciekawe propozycje weekendowych tras rowerowych na Śląsku Cieszyńskim. Dziś propozycja wycieczki śladem dawnej granicy prusko-austriackiej.

wyświetleń: 1301komentarzy: 0
Kontakt z redkacją