Wiadomości

Wkrótce w regionie

Kontakt24

wyświetleń: 1409komentarzy: 0

''Kalendarz Śląski 2016'' (recenzja)

14-01-2016 12:35

Biel okładki aż bije po oczach. Na obrzeżach polne kwiatki. Subtelny krój czcionki barwy lila. Wygląda to jak pamiętnik podlotka. Wewnątrz mnóstwo ilustracji, czarno-białych i w kolorze. Litery gdzieniegdzie też przybierają się w kolory. Tekst ujęty w dwie szpalty, co zdecydowanie ułatwia czytanie. No i dwie obwoluty do wyboru, jedna miękka, druga twarda, w zależności od zasobności portfela i bibliofilskich inklinacji. To pierwsze wrażenia ze spotkania z ''Kalendarzem Śląskim'' na rok 2016.

Kalendarium… I tu zaskoczenie. „Kalendarz” podzielony jest bowiem na dwanaście rozdziałów: Styczeń, Luty, Marzec, Kwiecień, Maj… Żeby dojść do kolejnego miesiąca, to należy przeczytać, a przynajmniej przewertować kilka artykułów i wierszy. Każdy miesiąc (uwzględnione między innym święta państwowe polskie i czeskie, imieniny i fazy księżyca) otwiera rycina Pawła Stellera z czesko-cieszyńskiego „Kalendarza Śląskiego” na rok 1932 (choć obecny „Kalendarz”, wydawany od 1962 roku nie jest bynajmniej kontynuatorem wspomnianego wydawnictwa), zaraz przedwojenne reklamy adresowane do kobiet no i kobiety same – cały tuzin dziennikarek, zaolziańskich – wszak annał wydawany jest na Zaolziu – dziennikarek. To one właściwie pantronują każdemu z miesięcy. Kwiecień pod znakiem Doroty Havlík, rzeczniczki czeskocieszyńskiego Ratusza, czerwiec Danuty Chlup, redaktorki zaolziańskiego „Głosu Ludu”, a grudzień – Haliny Szczotki, redaktor naczelnej miesięcznika „Zwrot”.

Bo „Kalendarz” jest monograficzny, od pierwszej do ostatniej strony poświęcony jest płci pięknej we wszelkich odsłonach. I tu już się wyjaśnia czemu tak subtelna okładka, na której powonieniem wyobraźni można by było wyczuć nutkę stonowanych damskich perfum. Kobiety rządzą w „Kalendarzu” jak w kuchni. Są jego bohaterkami ale i autorkami (choć tu i ówdzie może na zasadzie niepsianego parytetu pojawiają się i męskie pióra).

O działaczkach, społeczniczkach i żołnierkach pisze Władysława Magiera, która od lat drąży temat kobiecej strony Śląska Cieszyńskiego. Beata Mońka z Zamku Cieszyn zrwraca uwagę na babski dizajn (okazuje się bowiem, że panie projektują również samochody), a Emilia Świder pisze o paniach z pracowni krawieckiej Teatru Cieszyńskiego w Czeskim Cieszynie, od których tak wiele zależy na scenie, a w ogóle nie są widoczne.

Ciekawa, również w klimacie igły i nitki jest również rozmowa, zapisana „po naszymu” z Janiną Kukuczką z Koniakowa, która szyje i reperuje stroje ludowe. „Dziś każdy chce mieć własny strój. Zapotrzebowanie jest wielki i ludzie wracają do tradycji. Przichodzóm prywatne osoby i zespoły. Obsziwóm zespoły w Koniakowie, dużo szijym na Zaolzi, więc móm kupe roboty. Sziłach dla Leszka Richtera, Karola Kufy, niodżałowanego Antosia Szpyrca, zespołu Gorol, do Dolnej Łomnej, do Ostrawy… (…) Sziłach też stroje aż za ocean.”

Skoro już zostało wspomniana postać zmarłego pod koniec grudnia 2014 roku Antoniego Szpyrca, piewcy starego Jabłonkowa, przed którym miasto to nie miało żadnych tajemnic, to na łamach „Kalendarza” pojawia się ostatni przez niego napisany tekst. O uprawianiu nierządu w niektórych gospodach jabłonkowskich w dwidziestoleciu międzywojennym. Bo skoro mowa o kobietach, to nie mogło przecież– przy całym szacunku dla Czytelniczek i pozostałych przedstawicelek płci pięknej – zabraknąć i tego wstydliwego acz odwiecznego tematu.

Ale Jarosław jot-Drużycki usiłuje wejść raczej w mentalność cieszyńskich kobiet posiłkując się jako drogowskazem cytatem z Pawła Hulki-Laskowskiego: „Sabinek śląskich nikt nie porywa. Porywają one same i swoich, i obcych, którzy przyszli na Śląsk za chlebem. I trzeba dodać, że kobiety śląskie mają wszelkie warunki potrzebne do porywania. Są naprawdę porywające”.

A przede wszystkim pracowite.
„Więc radzę dziewczynie śląskiej
Poznać lepiej co to praca
I umysł w wiedzę wzbogaca
Szkoła Gospodarczaa w Końskiej”.

To hymn Końszczanek, uczennic Szkoły Gospodyń Wiejskich w zaolziańskiej Końskiej, o której pisze Kazimierz Jaworski i przedstawia najbardziej znane nauczycielki i absolwentki w tym żyjącą do dziś cenioną poetkę tworzącą w gwarze Anielę Kupiec, której wiersze również zdobią tegoroczny „Kalendarz”. Przypomniane też zostały fraszki Janusza Gaudyna, lekarza ale i literata:
„Chociaż o wszystkim piszą gazety,
to nie opiszą, czego chcą kobiety.”

„Czego chcemy? (…) Podnieść poziom umysłowy kobiet, roztoczyć przed nimi szersze horyzonty, dać mężowi-robotnikowi uświadomioną żonę, dzieciom rozumną matkę”, pisała w związanym z cieszyńską socjaldemokracją „Głosie Kobiet” Dorota Kłuszyńska. Ten cytat pojawia się w artykule Wojciecha Święsa o kobiecej prasie, która ukazywała się na Śląsku Cieszyńskim do 1939 roku. Trudno powiedzieć, czy to mało, a może jednak dużo, ale autor doliczył się czterech regionalnych tytułów przenaczonych tylko dla czytelniczek, choć przy wydatnej pomocy męskiej.

No i o jeszcze jednym mężczyźnie warto wspomnieć w kontekście tegorocznego „Kalendarza Śląskiego”. To Ladislav Szpyrc, który wpłynął na jego kobiecą formę, zaprojektował cały układ graficzny, okładkę i samodzielnie zasadził na niej dla pań polne kwiaty. Bo dobry produkt musi być ładnie zapakowany.

(wien)

„Kalendarz Śląski 2016”, wyd. Polski Związek Kulturalno-Oświatowy w Republice Czeskiej, Czeski-Cieszyn 2015, ss. 224; red. Izabela Kraus-Żur

***


Pisaliśmy już o „Kalendarzu Beskidzkim”, „Kalendarzu Cieszyńskim” , „Kalendarzu Goleszowskim” i „Kalendarzu z Istebnej, Jaworzynki i Koniakowa” . W najbliższym czasie na OX.PL ukaże się ostatnia już recenzja - „Kalendarza Ustrońskiego”.

źródło: ox.pl
dodał: BT 14-01-2016 12:35
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (0)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

Musisz się zalogować, aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta? Zarejestruj się i sprawdź, co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

Centrum Wsparcia dla osób znajdujących się w stanie kryzysu psychicznego

23-05-2018 12:35

Od grudnia 2017 roku działa uruchomione przez Fundację "Itaka" Centrum Wsparcia dla osób znajdujących się w stanie kryzysu psychicznego.

wyświetleń: 29komentarzy: 0

II Turniej Polskiej Ligi Hokeja na rolkach

23-05-2018 11:00

W sobotę 26 maja 2018 w odbędzie się II Turniej Polskiej Ligi Hokeja na rolkach. Gospodarzami tego wydarzenia będzie LUCE Bielsko Biała I. 

wyświetleń: 85komentarzy: 0

Najmłodsi stela 39/663/2018

23-05-2018 09:15

Zapraszamy na kolejną część cyklu - ''Najmłodsi stela''- czyli fotogalerię najmłodszych mieszkańców naszego powiatu w obiektywie naszego fotoreportera.

wyświetleń: 1041komentarzy: 0

Menażka i ożeż ty! - najtrudniejsze słowa dyktanda

23-05-2018 07:30

Wczoraj (22.05) w Cieszynie odbyła się kolejna, IX już edycja, Cieszyńskiego Konkursu Ortograficznego „Bezbłędny w obłędnym Cieszynie", skierowanego do uczniów cieszyńskich szkół podstawowych. W tym roku nagrodę główną, unikatowe pióro, po raz pierwszy w historii konkursu otrzymał uczeń z Czeskiego Cieszyna.

wyświetleń: 419komentarzy: 0

Zakończył się Cieszyński Miting Pływacki 2017/2018

22-05-2018 21:05

Blisko 140 zawodników z całego Śląska wzięło udział w ostatniej, finałowej rundzie Cieszyńskiego Mitingu Pływackiego w sezonie 2017/2018. Zawody cieszyły się dużym zainteresowaniem. Łącznie w 4 rundach wystartowało około 800 młodych pływaków z 21 klubów. 

wyświetleń: 428komentarzy: 0

Tektonika uczuć - premiera

22-05-2018 19:00

"Tektonika uczuć" już w piątek 25 maja o 17. 30 !Scena Polska Teatru w Czeskim Cieszynie zaprasza na premierowy spektakl w reżyserii Pavla Ondrucha.  Dramat Erica-Emanuela Schmitta ukazuje skomplikowane relacje w związku dwojga ludzi, w którym miłość odgrywa najważniejszą rolę.

wyświetleń: 324komentarzy: 0

Owce już na hali

22-05-2018 18:30

Na halach Cieńkowa w Wiśle od niedzieli pasą się znów owce.  Tegoroczny sezon wypasu rozpoczął się tradycyjnym obrzędem mieszania, czyli połączenia zwierząt w jedno stado.

wyświetleń: 596komentarzy: 0

Będą nowe rozwiązania drogowe?

22-05-2018 17:30

Władze miasta Cieszyna zauważają problem, który każdego dnia pojawia się w związku z ruchem drogowym w okolicach Wzgórza Zamkowego. W godzinach szczytu najwięcej trudności sprawia kolizja drogi z traktem kolejowym, co doprowadza do częściowego paraliżu ruchu oraz opóźnień, związanych z przejazdami autobusów. Miasto ma zająć się analizą tych rejonów zarówno pod względem walorów wizualnych, jak i możliwych rozwiązań, dotyczących likwidacji korków.

wyświetleń: 2716komentarzy: 7

Wybory uzupełniające ławników

22-05-2018 16:15

W Cieszynie odbędą się wybory uzupełniające ławników. Jak informują przedstawiciele Rady Miejskiej Cieszyna, do 29 czerwca 2018 roku w Biurze Rady Miejskiej w cieszyńskim ratuszu można zgłaszać kandydatów na ławników do Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej. Działalność ławników jest wynikiem konieczności włączenia czynnika społecznego do procesu sądowego i wynika z art. 182 Konstytucji RP.

wyświetleń: 667komentarzy: 1

Uratowana dzięki internautce z Jasienicy

22-05-2018 14:20

Internautka z województwa dolnośląskiego na jednym z komunikatorów internetowych umieściła tajemniczy wpis, który zaniepokoił mieszkankę bielskiej Jasienicy. Czujna 15-latka nawiązała rozmowę z wirtualną znajomą i pomogła uratować 16-latkę, która chciała odebrać sobie życie.

wyświetleń: 4436komentarzy: 0
Kontakt z redkacją .