Wiadomości

Wkrótce w regionie

Kontakt24

wyświetleń: 1371komentarzy: 0

''Kalendarz Śląski 2016'' (recenzja)

14-01-2016 12:35

Biel okładki aż bije po oczach. Na obrzeżach polne kwiatki. Subtelny krój czcionki barwy lila. Wygląda to jak pamiętnik podlotka. Wewnątrz mnóstwo ilustracji, czarno-białych i w kolorze. Litery gdzieniegdzie też przybierają się w kolory. Tekst ujęty w dwie szpalty, co zdecydowanie ułatwia czytanie. No i dwie obwoluty do wyboru, jedna miękka, druga twarda, w zależności od zasobności portfela i bibliofilskich inklinacji. To pierwsze wrażenia ze spotkania z ''Kalendarzem Śląskim'' na rok 2016.

Kalendarium… I tu zaskoczenie. „Kalendarz” podzielony jest bowiem na dwanaście rozdziałów: Styczeń, Luty, Marzec, Kwiecień, Maj… Żeby dojść do kolejnego miesiąca, to należy przeczytać, a przynajmniej przewertować kilka artykułów i wierszy. Każdy miesiąc (uwzględnione między innym święta państwowe polskie i czeskie, imieniny i fazy księżyca) otwiera rycina Pawła Stellera z czesko-cieszyńskiego „Kalendarza Śląskiego” na rok 1932 (choć obecny „Kalendarz”, wydawany od 1962 roku nie jest bynajmniej kontynuatorem wspomnianego wydawnictwa), zaraz przedwojenne reklamy adresowane do kobiet no i kobiety same – cały tuzin dziennikarek, zaolziańskich – wszak annał wydawany jest na Zaolziu – dziennikarek. To one właściwie pantronują każdemu z miesięcy. Kwiecień pod znakiem Doroty Havlík, rzeczniczki czeskocieszyńskiego Ratusza, czerwiec Danuty Chlup, redaktorki zaolziańskiego „Głosu Ludu”, a grudzień – Haliny Szczotki, redaktor naczelnej miesięcznika „Zwrot”.

Bo „Kalendarz” jest monograficzny, od pierwszej do ostatniej strony poświęcony jest płci pięknej we wszelkich odsłonach. I tu już się wyjaśnia czemu tak subtelna okładka, na której powonieniem wyobraźni można by było wyczuć nutkę stonowanych damskich perfum. Kobiety rządzą w „Kalendarzu” jak w kuchni. Są jego bohaterkami ale i autorkami (choć tu i ówdzie może na zasadzie niepsianego parytetu pojawiają się i męskie pióra).

O działaczkach, społeczniczkach i żołnierkach pisze Władysława Magiera, która od lat drąży temat kobiecej strony Śląska Cieszyńskiego. Beata Mońka z Zamku Cieszyn zrwraca uwagę na babski dizajn (okazuje się bowiem, że panie projektują również samochody), a Emilia Świder pisze o paniach z pracowni krawieckiej Teatru Cieszyńskiego w Czeskim Cieszynie, od których tak wiele zależy na scenie, a w ogóle nie są widoczne.

Ciekawa, również w klimacie igły i nitki jest również rozmowa, zapisana „po naszymu” z Janiną Kukuczką z Koniakowa, która szyje i reperuje stroje ludowe. „Dziś każdy chce mieć własny strój. Zapotrzebowanie jest wielki i ludzie wracają do tradycji. Przichodzóm prywatne osoby i zespoły. Obsziwóm zespoły w Koniakowie, dużo szijym na Zaolzi, więc móm kupe roboty. Sziłach dla Leszka Richtera, Karola Kufy, niodżałowanego Antosia Szpyrca, zespołu Gorol, do Dolnej Łomnej, do Ostrawy… (…) Sziłach też stroje aż za ocean.”

Skoro już zostało wspomniana postać zmarłego pod koniec grudnia 2014 roku Antoniego Szpyrca, piewcy starego Jabłonkowa, przed którym miasto to nie miało żadnych tajemnic, to na łamach „Kalendarza” pojawia się ostatni przez niego napisany tekst. O uprawianiu nierządu w niektórych gospodach jabłonkowskich w dwidziestoleciu międzywojennym. Bo skoro mowa o kobietach, to nie mogło przecież– przy całym szacunku dla Czytelniczek i pozostałych przedstawicelek płci pięknej – zabraknąć i tego wstydliwego acz odwiecznego tematu.

Ale Jarosław jot-Drużycki usiłuje wejść raczej w mentalność cieszyńskich kobiet posiłkując się jako drogowskazem cytatem z Pawła Hulki-Laskowskiego: „Sabinek śląskich nikt nie porywa. Porywają one same i swoich, i obcych, którzy przyszli na Śląsk za chlebem. I trzeba dodać, że kobiety śląskie mają wszelkie warunki potrzebne do porywania. Są naprawdę porywające”.

A przede wszystkim pracowite.
„Więc radzę dziewczynie śląskiej
Poznać lepiej co to praca
I umysł w wiedzę wzbogaca
Szkoła Gospodarczaa w Końskiej”.

To hymn Końszczanek, uczennic Szkoły Gospodyń Wiejskich w zaolziańskiej Końskiej, o której pisze Kazimierz Jaworski i przedstawia najbardziej znane nauczycielki i absolwentki w tym żyjącą do dziś cenioną poetkę tworzącą w gwarze Anielę Kupiec, której wiersze również zdobią tegoroczny „Kalendarz”. Przypomniane też zostały fraszki Janusza Gaudyna, lekarza ale i literata:
„Chociaż o wszystkim piszą gazety,
to nie opiszą, czego chcą kobiety.”

„Czego chcemy? (…) Podnieść poziom umysłowy kobiet, roztoczyć przed nimi szersze horyzonty, dać mężowi-robotnikowi uświadomioną żonę, dzieciom rozumną matkę”, pisała w związanym z cieszyńską socjaldemokracją „Głosie Kobiet” Dorota Kłuszyńska. Ten cytat pojawia się w artykule Wojciecha Święsa o kobiecej prasie, która ukazywała się na Śląsku Cieszyńskim do 1939 roku. Trudno powiedzieć, czy to mało, a może jednak dużo, ale autor doliczył się czterech regionalnych tytułów przenaczonych tylko dla czytelniczek, choć przy wydatnej pomocy męskiej.

No i o jeszcze jednym mężczyźnie warto wspomnieć w kontekście tegorocznego „Kalendarza Śląskiego”. To Ladislav Szpyrc, który wpłynął na jego kobiecą formę, zaprojektował cały układ graficzny, okładkę i samodzielnie zasadził na niej dla pań polne kwiaty. Bo dobry produkt musi być ładnie zapakowany.

(wien)

„Kalendarz Śląski 2016”, wyd. Polski Związek Kulturalno-Oświatowy w Republice Czeskiej, Czeski-Cieszyn 2015, ss. 224; red. Izabela Kraus-Żur

***


Pisaliśmy już o „Kalendarzu Beskidzkim”, „Kalendarzu Cieszyńskim” , „Kalendarzu Goleszowskim” i „Kalendarzu z Istebnej, Jaworzynki i Koniakowa” . W najbliższym czasie na OX.PL ukaże się ostatnia już recenzja - „Kalendarza Ustrońskiego”.

źródło: ox.pl
dodał: BT 14-01-2016 12:35
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (0)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

Musisz się zalogować, aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta? Zarejestruj się i sprawdź, co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

Opłaty za wjazd do miast

16-01-2018 07:30

W związku ze zmianami w prawie, w przeciągu najbliższych lat, a może nawet miesięcy kierowcy mogą się bardzo zdziwić. Wszystko za sprawą faktu, że rząd przyjął projekt ustawy, zakładającej możliwość pobierania opłat za wjazd do centrów miast. O tym, czy kierowcy zapłacą za dojazd do centrum określonego miasta nawet 30 zł mają zadecydować samorządy terytorialne.

wyświetleń: 291komentarzy: 0

''Melodie Świata'' z podziękowaniami

15-01-2018 23:25

Wczoraj (14.01) w Hotelu Gołębiewski w Wiśle odbył się Koncert Noworoczny  "Melodie Świata". To inaugurujące rok 2018 spotkanie było okazją do podziękowań lokalnym firmom i instytucjom, które współpracują z Miastem Wisła.

wyświetleń: 312komentarzy: 0

Drugie zwycięstwo, w tym roku, odnieśli cieszyńscy tenisiści

15-01-2018 23:21

Tenisiści stołowi Fundacji Talent Sferawent Cieszyn mają za sobą przedostatni mecz pierwszej rundy. Wczoraj (15.01) odnieśli dwunaste (w czternastu meczach) zwycięstwo w tym sezonie.

wyświetleń: 116komentarzy: 0

Ponad 117 tys. zł zebrano w Cieszynie

15-01-2018 19:30

Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy zagrała wczoraj (14.01) w Cieszynie. Zbiórce publicznej towarzyszyły liczne atrakcje. Cieszyński Sztab 26. Finału WOŚP postawił m.in. na koncerty, zajęcia dla najmłodszych, licytacje i wydarzenia sportowe. Nie zabrakło również cieszącego się dużym zainteresowaniem morsowania na cieszyńskim Rynku.

wyświetleń: 1497komentarzy: 1

Intymny i kameralny koncert Johna Portera

15-01-2018 18:00

W sobotę (13.01) we wnętrzach cieszyńskiego Browaru Zamkowego odbył się koncert walijskiego muzyka, kompozytora i tekściarza Johna Portera. Zapraszamy do wysłuchania wywiadu z artystą. 

wyświetleń: 645komentarzy: 2

Ustroń: Inauguracja akcji ''Bezpieczne ferie''

15-01-2018 17:55

W niedzielę 15.01.2018  w Ustroniu na stoku Czantorii, cieszyńscy policjanci zainaugurowali akcję "Bezpieczne ferie 2018".

wyświetleń: 393komentarzy: 0

Starostowie o zdrowiu

15-01-2018 17:30

Na zaproszenie Starosty Cieszyńskiego Janusza Króla w Rezydencji Prezydenta RP Zamek w Wiśle odbyło się posiedzenie Konwentu Powiatów Województwa Śląskiego. W posiedzeniu wziął udział Wicewojewoda Śląski Jan Chrząszcz, który podziękował starostom za dotychczasową współpracę.

wyświetleń: 627komentarzy: 0

Trójwieś: ''Szlachetna paczka Gala''

15-01-2018 16:30

„Są takie chwile, kiedy czyjaś pomocna dłoń jest niezbędna, czyjaś obecność jest ratunkiem, wybawieniem, otuchą, pocieszeniem. Jak dobrze, że jest ktoś, do kogo możesz zwrócić się o pomoc. Jak dobrze, że ty jesteś, by komuś przyjść z pomocą, po prostu przy nim być, gdy tego potrzebuje. Jak dobrze, że jesteś...”

wyświetleń: 595komentarzy: 0

Spotkanie opłatkowe KGW Pozgwizdów

15-01-2018 16:00

W sobotę (13.01) na terenie sali w OSP Pogwizdów odbyło się spotkanie opłatkowe Koła Gospodyń Wiejskich z Pogwizdowa. Była to okazja aby podsumować ubiegły rok i rozpocząć planowanie kolejnego, a także aby spędzić wspólnie czas, pobawić się i zaśpiewać najpiękniejsze lokalne kolędy.

wyświetleń: 534komentarzy: 0

Z wygraną jubileusz

15-01-2018 14:55

To będzie wyjątkowy rok dla Chóru Towarzystwa Śpiewaczego Lutnia im. Jana Orszulika ze Strumienia. Zespół świętuje bowiem 100 lat istnienia. Nowy rok rozpoczął się szczęśliwie, grupa znalazła się w gronie laureatów Tyskich Wieczorów Kolędowych!

wyświetleń: 509komentarzy: 0
Kontakt z redkacją .