Wiadomości

Wkrótce w regionie

Kontakt24

wyświetleń: 1293komentarzy: 0

''Kalendarz Śląski 2016'' (recenzja)

14-01-2016 12:35

Biel okładki aż bije po oczach. Na obrzeżach polne kwiatki. Subtelny krój czcionki barwy lila. Wygląda to jak pamiętnik podlotka. Wewnątrz mnóstwo ilustracji, czarno-białych i w kolorze. Litery gdzieniegdzie też przybierają się w kolory. Tekst ujęty w dwie szpalty, co zdecydowanie ułatwia czytanie. No i dwie obwoluty do wyboru, jedna miękka, druga twarda, w zależności od zasobności portfela i bibliofilskich inklinacji. To pierwsze wrażenia ze spotkania z ''Kalendarzem Śląskim'' na rok 2016.

Kalendarium… I tu zaskoczenie. „Kalendarz” podzielony jest bowiem na dwanaście rozdziałów: Styczeń, Luty, Marzec, Kwiecień, Maj… Żeby dojść do kolejnego miesiąca, to należy przeczytać, a przynajmniej przewertować kilka artykułów i wierszy. Każdy miesiąc (uwzględnione między innym święta państwowe polskie i czeskie, imieniny i fazy księżyca) otwiera rycina Pawła Stellera z czesko-cieszyńskiego „Kalendarza Śląskiego” na rok 1932 (choć obecny „Kalendarz”, wydawany od 1962 roku nie jest bynajmniej kontynuatorem wspomnianego wydawnictwa), zaraz przedwojenne reklamy adresowane do kobiet no i kobiety same – cały tuzin dziennikarek, zaolziańskich – wszak annał wydawany jest na Zaolziu – dziennikarek. To one właściwie pantronują każdemu z miesięcy. Kwiecień pod znakiem Doroty Havlík, rzeczniczki czeskocieszyńskiego Ratusza, czerwiec Danuty Chlup, redaktorki zaolziańskiego „Głosu Ludu”, a grudzień – Haliny Szczotki, redaktor naczelnej miesięcznika „Zwrot”.

Bo „Kalendarz” jest monograficzny, od pierwszej do ostatniej strony poświęcony jest płci pięknej we wszelkich odsłonach. I tu już się wyjaśnia czemu tak subtelna okładka, na której powonieniem wyobraźni można by było wyczuć nutkę stonowanych damskich perfum. Kobiety rządzą w „Kalendarzu” jak w kuchni. Są jego bohaterkami ale i autorkami (choć tu i ówdzie może na zasadzie niepsianego parytetu pojawiają się i męskie pióra).

O działaczkach, społeczniczkach i żołnierkach pisze Władysława Magiera, która od lat drąży temat kobiecej strony Śląska Cieszyńskiego. Beata Mońka z Zamku Cieszyn zrwraca uwagę na babski dizajn (okazuje się bowiem, że panie projektują również samochody), a Emilia Świder pisze o paniach z pracowni krawieckiej Teatru Cieszyńskiego w Czeskim Cieszynie, od których tak wiele zależy na scenie, a w ogóle nie są widoczne.

Ciekawa, również w klimacie igły i nitki jest również rozmowa, zapisana „po naszymu” z Janiną Kukuczką z Koniakowa, która szyje i reperuje stroje ludowe. „Dziś każdy chce mieć własny strój. Zapotrzebowanie jest wielki i ludzie wracają do tradycji. Przichodzóm prywatne osoby i zespoły. Obsziwóm zespoły w Koniakowie, dużo szijym na Zaolzi, więc móm kupe roboty. Sziłach dla Leszka Richtera, Karola Kufy, niodżałowanego Antosia Szpyrca, zespołu Gorol, do Dolnej Łomnej, do Ostrawy… (…) Sziłach też stroje aż za ocean.”

Skoro już zostało wspomniana postać zmarłego pod koniec grudnia 2014 roku Antoniego Szpyrca, piewcy starego Jabłonkowa, przed którym miasto to nie miało żadnych tajemnic, to na łamach „Kalendarza” pojawia się ostatni przez niego napisany tekst. O uprawianiu nierządu w niektórych gospodach jabłonkowskich w dwidziestoleciu międzywojennym. Bo skoro mowa o kobietach, to nie mogło przecież– przy całym szacunku dla Czytelniczek i pozostałych przedstawicelek płci pięknej – zabraknąć i tego wstydliwego acz odwiecznego tematu.

Ale Jarosław jot-Drużycki usiłuje wejść raczej w mentalność cieszyńskich kobiet posiłkując się jako drogowskazem cytatem z Pawła Hulki-Laskowskiego: „Sabinek śląskich nikt nie porywa. Porywają one same i swoich, i obcych, którzy przyszli na Śląsk za chlebem. I trzeba dodać, że kobiety śląskie mają wszelkie warunki potrzebne do porywania. Są naprawdę porywające”.

A przede wszystkim pracowite.
„Więc radzę dziewczynie śląskiej
Poznać lepiej co to praca
I umysł w wiedzę wzbogaca
Szkoła Gospodarczaa w Końskiej”.

To hymn Końszczanek, uczennic Szkoły Gospodyń Wiejskich w zaolziańskiej Końskiej, o której pisze Kazimierz Jaworski i przedstawia najbardziej znane nauczycielki i absolwentki w tym żyjącą do dziś cenioną poetkę tworzącą w gwarze Anielę Kupiec, której wiersze również zdobią tegoroczny „Kalendarz”. Przypomniane też zostały fraszki Janusza Gaudyna, lekarza ale i literata:
„Chociaż o wszystkim piszą gazety,
to nie opiszą, czego chcą kobiety.”

„Czego chcemy? (…) Podnieść poziom umysłowy kobiet, roztoczyć przed nimi szersze horyzonty, dać mężowi-robotnikowi uświadomioną żonę, dzieciom rozumną matkę”, pisała w związanym z cieszyńską socjaldemokracją „Głosie Kobiet” Dorota Kłuszyńska. Ten cytat pojawia się w artykule Wojciecha Święsa o kobiecej prasie, która ukazywała się na Śląsku Cieszyńskim do 1939 roku. Trudno powiedzieć, czy to mało, a może jednak dużo, ale autor doliczył się czterech regionalnych tytułów przenaczonych tylko dla czytelniczek, choć przy wydatnej pomocy męskiej.

No i o jeszcze jednym mężczyźnie warto wspomnieć w kontekście tegorocznego „Kalendarza Śląskiego”. To Ladislav Szpyrc, który wpłynął na jego kobiecą formę, zaprojektował cały układ graficzny, okładkę i samodzielnie zasadził na niej dla pań polne kwiaty. Bo dobry produkt musi być ładnie zapakowany.

(wien)

„Kalendarz Śląski 2016”, wyd. Polski Związek Kulturalno-Oświatowy w Republice Czeskiej, Czeski-Cieszyn 2015, ss. 224; red. Izabela Kraus-Żur

***


Pisaliśmy już o „Kalendarzu Beskidzkim”, „Kalendarzu Cieszyńskim” , „Kalendarzu Goleszowskim” i „Kalendarzu z Istebnej, Jaworzynki i Koniakowa” . W najbliższym czasie na OX.PL ukaże się ostatnia już recenzja - „Kalendarza Ustrońskiego”.

źródło: ox.pl
dodał: BT 14-01-2016 12:35
drukuj artykuł Widzisz błąd? Zgłoś go


Komentarze (0)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za komentarze internautów. Wpisy niezgodne z regulaminem będą usuwane. Dodając komentarz, akceptujesz postanowienia regulaminu.
Zobacz regulamin.

Musisz się zalogować, aby móc wystawiać komentarze.
Nie masz konta? Zarejestruj się i sprawdź, co możesz zyskać.

Pozostałe wiadomości

Zamarski: Pierwsze gwiazdy w Alei Gwiazd

19-09-2017 20:30

W niedzielę (17.09) miało miejsce oficjalne odsłonięcie pierwszych gwiazd w Alei Gwiazd Miłośników Cieszyńskiej Pieśniczki Ludowej w Zamarskach.

wyświetleń: 794komentarzy: 0

NATO w Ostrawie

19-09-2017 19:00

W weekend 16-17 września na terenie Ostrawy w Czechach odbyła się XVI edycja Dni NATO. Jest to wydarzenie, które od wielu lat skupia dziesiątki tysięcy widzów, z całego Świata (na parkingu lotniska, na którym odbywały się pokazy można było zaobserwować nie tylko czeskie, czy polskie tablice rejestracyjne, ale również niemieckie czy też austriackie). Wydarzenie to skupiło również wiele tysięcy osób z terenu całego Śląska, w tym również Śląska Cieszyńskiego.

wyświetleń: 820komentarzy: 0

27 września zaczyna się festiwal Viva il canto!

19-09-2017 17:20

Już wkrótce w Cieszynie rozpocznie się XXVI edycja Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Wokalnej Viva il canto. Podczas czterech festiwalowych koncertów publiczność usłyszy brzmienia poetycko-refleksyjne, gorące tanga, pieśni żydowskie a także muzykę operetkową, filmową i musicalową.

wyświetleń: 364komentarzy: 0

Chybie: rozbierają trybuny!

19-09-2017 16:30

Rozbiórka trybuny na stadionie RKS Cukrownik ruszyła. Kończą się prace termoizolacyjne w pawilonie sportowym.

wyświetleń: 491komentarzy: 0

Tajniki pracy rzemieślników

19-09-2017 15:30

W weekend (16-17.09) w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa Narodowego, na terenie Cieszyna zostały zorganizowane warsztaty z lokalnym rusznikarzem, Jerzym Wałgą. Drzwi do pracowni były otwarte w godzinach 10-15 i każdy zainteresowany mógł zapytać mistrza o tajniki obróbki metalu, bądź też zwiedzić Izbę Cieszyńskich Mistrzów, którą założył i aktualnie utrzymuje cieszyński rusznikarz.

wyświetleń: 304komentarzy: 0

Strumień ma alkomat - ogólnodostępny

19-09-2017 14:30

Od dziś (19.09.2017), każdy będzie mógł samodzielnie sprawdzić poziom alkoholu w swoim organizmie. Dzięki przekazanym środkom przez władze Strumienia i Chybia, alkomat zamontowane zostanie w poczekalni strumieńskiego komisariatu

wyświetleń: 1336komentarzy: 1

Nowa nawierzchnia na Lipowej - trwa remont

19-09-2017 14:20

W Pruchnej trwa remont ulicy Lipowej. Nowa powierzchnia pojawi się tam dzięki środkom - Gminy Strumień i Powiatu.

wyświetleń: 583komentarzy: 0

VI Rajd Synchroniczny

19-09-2017 14:15

Za nami odbywająca się po raz VI  edycja najbardziej nietypowego rajdu w regionie.  Rajd Synchroniczny Pojazdów Zabytkowych odbył się w niedzielę, 17  czerwca w Zebrzydowicach. Mimo niepogody zawodnicy dopisali a sama rywalizacja, to nie jedyne atrakcje tego dnia. 

wyświetleń: 698komentarzy: 0

Od ''Dumy i uprzedzenia'' do... Jasienicka biblioteka swiętuje 60 lat

19-09-2017 13:00

Pierwsza książka, jaką wpisano do katalogu w jasienickiej Bibliotece, to „Duma i uprzedzenie” Jane Austen. Po 60 latach istnienia zbiór Biblioteki w Jasienicy liczy sobie prawie 60 tysięcy tytułów.

wyświetleń: 455komentarzy: 0

Zostały ostatnie dni na propozycje do budżetu obywatelskiego w Wiśle

19-09-2017 12:30

Zostało już tylko parę dni, by złożyć swoją propozycję do budżetu obywatelskiego w Wiśle.

wyświetleń: 408komentarzy: 0
Kontakt z redkacją .